Pathologie, alarmsignalen en variante ontwikkeling bij kinderen
2.4 kinderpsychiatrie
Psychopathologie bij kinderen: twee veel voorkomende aandoeningen
Neurobiologische aandoeningen à DSM-5: wereldwijd erkend boek, diagnostic and statistical manual of
mental disorders uitgegeven door american psychiatric association à bijbel van de psychopathologieën
Wordt regelmatig bijgestuurd, duidelijke criteria voor neurobiologische aandoeningen
Hier gaat het over aandoeningen dat heel uitlopend kan zijn, diagnose kan niet worden gemaakt obv scans,
heel multifactorieel bepaald, en zijn van bij de geboorte aanwezig.
Wij gaan ons focussen op twee vormen: nl ADHD en autisme
Leerpad ADHD
o Lees de getuigenis van een moeder
https://dominiquewiels.classy.be/getuigenis-van-een-
moeder/?fbclid=IwAR1v5949Egj0FikzsKjqJmlrobSa8L92fgaZju8tfpUbjCkaFou3b9_r4_A
Al vanaf baby en peuter zoon ongeduldig en leergierig, snel verveeld en had erg weinig slaap nodig. Hoofd
vol creatieve plannen, originele ideeën en soms gewaagde toekomstvisie. In kleuterklas jongetje met een
hart van goud dat niet altijd even goed begrepen werd.
Zwakke fijne motoriek, maar wel geweldige taalvaardigheid. Tweehandigheid als een handicap ervaren,
“wijsde op een achterstand…”.
Lagere school, leerstof nooit een probleem geweest, het ging zelfs niet snel genoeg. Zijn gedrag naar de
medeleerlingen als storend ervaren. à Testen werden uitgevoerd: intelligente jongen dat zijn kenmerken
van ADHD met veel inspanning kan maskeren.
Medicatie: relatine, dit heeft hem geholpen in zijn sociale contacten. Secundair onderwijs, latijn en deed
het goed in de eerste graad. Vooral ook te danken aan leerkrachten die hun job goed en graag doen.
1
, Pathologie, alarmsignalen en variante ontwikkeling bij kinderen
2de graad, puberteit; samenhang met incompetente leerkrachten en uitgebluste zorgleerkracht, kortom
een disaster. à Nieuwe uitdaging binnen het KSO, enthousiast en leerkrachten waarderen zijn
persoonlijkheid. Tot 5de middelbaar alles mooi afgerond
Moeder vanaf dag één bewust geweest van alle problemen die ADHD in de onderwijscarrière met zich
kunnen meebrengen.
6de middelbaar, GIP, deadlines werden belangrijker, planning werd cruciaal… 6de opnieuw moeten doen.
Ervan overtuigd dat in les was en eruit leerde om het beter te doen. Maar tevergeefs, vooral
praktijkgedeelte, wat veel organisatie vraagt bleef de struikelblok à eindigt zonder middelbaar diploma
en zonder concrete toekomstplannen à tweede kans onderwijs waar hij nu volop bezig is met het
behalen van zijn diploma.
o Filmpje van Jasper over ‘zijn leven’ met ADHD
https://www.adhdnetwerk.nl/ADHD.aspx?idp=2&id=589
Korte aandachtsspan, kan soms heel overdrijven met iets…
o Tekst richtlijnen ADHD van jeugdhulp/jeugdbescherming Nederland (hoofdstuk 2 is volledig te kennen)
o Inleiding
• Diagnose ADHD
- Pychische stoornis waarvan ‘overmatige activiteit’ en/ of ‘erg snel afgeleid’ de
voornaamste kenmerken zijn
- Druk gedrag aantonen, wel of niet juist gebruikt bv scheldwoord
- Maatschappelijke controverse rond ADHD
- Diagnose te snel wordt gesteld
- ADHD medicatie verviervoudigd
- Gepleit voor demedicalisering = problemen van jeugdigen niet te snel als psychiatrisch
(medisch) moeten worden opgevat
- Minder snel medicijnen moeten worden voorgeschreven
à met overdiagnotisering ook sprake kan zijn van onderdiagnostisering‼
- ADHD = beschrijvende diagnose à bijbehorende verschijnselen vertonen
- Niet gezegd wat de oorzaak is van die verschijnselen à niet per se een ‘hersenziekte’ of
een ‘sociaal gedrag’.
- ADHD een extreme variant is van normaal gedrag
• Omgeving
- Niet zeggen dat omgeving er niet toe doet à factoren in de omgeving (gezin, school)
mede bepalen in hoeverre aanleg het risico loopt ADHD te ontwikkelen
- Aandacht voor de rol van de omgeving
- Ook ondervindt de omgeving de gevolgen van de problemen à ook hulp op de
omgeving gericht
• Ten slotte
- ADHD berust op beoordeling van de ernst van de beperkingen à enigszins subjectief
- Ook bij lichtere varianten van overmatige activiteit en/of snel afgeleid zijn de jeugdige
en diens omgeving kunnen profiteren van goede uitleg en advies
à kader van een bredere aanpak, aan de jeugdige en diens omgeving
o Wat is ADHD (hoofdstuk 2)
• Normaal overmatig of problematisch gedrag
- Kenmerken kennen variatie, zo ook beweeglijkheid
- Iemands gemiddelde niveau van beweeglijkheid is een onderdeel van zijn temparement
- Wat voor beweeglijkheid geldt, is ook van toepassing op aandacht à variabel bv
omstandigheden/ levensfase à aandacht kan gericht of vluchtig zijn + niveaus van
aandacht daartussen
2
2.4 kinderpsychiatrie
Psychopathologie bij kinderen: twee veel voorkomende aandoeningen
Neurobiologische aandoeningen à DSM-5: wereldwijd erkend boek, diagnostic and statistical manual of
mental disorders uitgegeven door american psychiatric association à bijbel van de psychopathologieën
Wordt regelmatig bijgestuurd, duidelijke criteria voor neurobiologische aandoeningen
Hier gaat het over aandoeningen dat heel uitlopend kan zijn, diagnose kan niet worden gemaakt obv scans,
heel multifactorieel bepaald, en zijn van bij de geboorte aanwezig.
Wij gaan ons focussen op twee vormen: nl ADHD en autisme
Leerpad ADHD
o Lees de getuigenis van een moeder
https://dominiquewiels.classy.be/getuigenis-van-een-
moeder/?fbclid=IwAR1v5949Egj0FikzsKjqJmlrobSa8L92fgaZju8tfpUbjCkaFou3b9_r4_A
Al vanaf baby en peuter zoon ongeduldig en leergierig, snel verveeld en had erg weinig slaap nodig. Hoofd
vol creatieve plannen, originele ideeën en soms gewaagde toekomstvisie. In kleuterklas jongetje met een
hart van goud dat niet altijd even goed begrepen werd.
Zwakke fijne motoriek, maar wel geweldige taalvaardigheid. Tweehandigheid als een handicap ervaren,
“wijsde op een achterstand…”.
Lagere school, leerstof nooit een probleem geweest, het ging zelfs niet snel genoeg. Zijn gedrag naar de
medeleerlingen als storend ervaren. à Testen werden uitgevoerd: intelligente jongen dat zijn kenmerken
van ADHD met veel inspanning kan maskeren.
Medicatie: relatine, dit heeft hem geholpen in zijn sociale contacten. Secundair onderwijs, latijn en deed
het goed in de eerste graad. Vooral ook te danken aan leerkrachten die hun job goed en graag doen.
1
, Pathologie, alarmsignalen en variante ontwikkeling bij kinderen
2de graad, puberteit; samenhang met incompetente leerkrachten en uitgebluste zorgleerkracht, kortom
een disaster. à Nieuwe uitdaging binnen het KSO, enthousiast en leerkrachten waarderen zijn
persoonlijkheid. Tot 5de middelbaar alles mooi afgerond
Moeder vanaf dag één bewust geweest van alle problemen die ADHD in de onderwijscarrière met zich
kunnen meebrengen.
6de middelbaar, GIP, deadlines werden belangrijker, planning werd cruciaal… 6de opnieuw moeten doen.
Ervan overtuigd dat in les was en eruit leerde om het beter te doen. Maar tevergeefs, vooral
praktijkgedeelte, wat veel organisatie vraagt bleef de struikelblok à eindigt zonder middelbaar diploma
en zonder concrete toekomstplannen à tweede kans onderwijs waar hij nu volop bezig is met het
behalen van zijn diploma.
o Filmpje van Jasper over ‘zijn leven’ met ADHD
https://www.adhdnetwerk.nl/ADHD.aspx?idp=2&id=589
Korte aandachtsspan, kan soms heel overdrijven met iets…
o Tekst richtlijnen ADHD van jeugdhulp/jeugdbescherming Nederland (hoofdstuk 2 is volledig te kennen)
o Inleiding
• Diagnose ADHD
- Pychische stoornis waarvan ‘overmatige activiteit’ en/ of ‘erg snel afgeleid’ de
voornaamste kenmerken zijn
- Druk gedrag aantonen, wel of niet juist gebruikt bv scheldwoord
- Maatschappelijke controverse rond ADHD
- Diagnose te snel wordt gesteld
- ADHD medicatie verviervoudigd
- Gepleit voor demedicalisering = problemen van jeugdigen niet te snel als psychiatrisch
(medisch) moeten worden opgevat
- Minder snel medicijnen moeten worden voorgeschreven
à met overdiagnotisering ook sprake kan zijn van onderdiagnostisering‼
- ADHD = beschrijvende diagnose à bijbehorende verschijnselen vertonen
- Niet gezegd wat de oorzaak is van die verschijnselen à niet per se een ‘hersenziekte’ of
een ‘sociaal gedrag’.
- ADHD een extreme variant is van normaal gedrag
• Omgeving
- Niet zeggen dat omgeving er niet toe doet à factoren in de omgeving (gezin, school)
mede bepalen in hoeverre aanleg het risico loopt ADHD te ontwikkelen
- Aandacht voor de rol van de omgeving
- Ook ondervindt de omgeving de gevolgen van de problemen à ook hulp op de
omgeving gericht
• Ten slotte
- ADHD berust op beoordeling van de ernst van de beperkingen à enigszins subjectief
- Ook bij lichtere varianten van overmatige activiteit en/of snel afgeleid zijn de jeugdige
en diens omgeving kunnen profiteren van goede uitleg en advies
à kader van een bredere aanpak, aan de jeugdige en diens omgeving
o Wat is ADHD (hoofdstuk 2)
• Normaal overmatig of problematisch gedrag
- Kenmerken kennen variatie, zo ook beweeglijkheid
- Iemands gemiddelde niveau van beweeglijkheid is een onderdeel van zijn temparement
- Wat voor beweeglijkheid geldt, is ook van toepassing op aandacht à variabel bv
omstandigheden/ levensfase à aandacht kan gericht of vluchtig zijn + niveaus van
aandacht daartussen
2
