Burgerlijk procesrecht
We hebben namelijk (inmiddels) 11 arrondissementen (rechtbanken) in Nederland. Ik heb dus
een nieuwe kennisclip 2 geplaatst met daarin een juiste kaart met de juiste 11
arrondissementen. Verder is er niets gewijzigd qua inhoud aan de kennisclip.
Nederlandse privaatrecht: materiele en formele recht. Materiele privaatrecht: geeft de regels
ten aanzien van de verhoudingen tussen burgers onderling en tussen burgers en goederen, bv
aan het vak privaatrecht 1 waarin je hebt geleerd wanneer er sprake is van wanprestatie of
wanneer er sprake is van een rechtsgeldige overdracht.
Materiele privaatrecht heeft weinig waarde als het slechts in naam bestaat. Soms kunnen er
juridische conflicten ontstaan waarbij de burger middelen nodig heeft om zijn materiele recht
te effectueren. Het formeel privaatrecht, ofwel het burgerlijk procesrecht, geeft de burger
deze middelen. Daarmee wordt het formele recht gezien als het verlengstuk van het materiele
recht.
,Week 1:
Kennisclip 1:
Publiekrecht: rechtverhouding tussen overheid en burger
Privaatrecht: rechtsverhouding tussen burgers onderling en ook rechtspersonen (niet alleen
natuurlijke personen)
Materieel burgerlijk recht = omvat alle rechten en plichten die (rechts)personen juridisch
hebben
Wat als juridische rechten worden geschonden en/of juridische plichten niet worden
nagekomen? formeel burgerlijk recht (burgerlijk procesrecht)
= omvat alle regels over de wijze van procederen om zo rechten te effectueren en/of ervoor
te zorgen dat plichten worden nagekomen (of schadevergoeding wordt betaald)
Functies burgerlijk procesrecht:
1. Handhaven en beïnvloeden van materiële burgerlijke rechten en plichten
2. Het voorkomen van een gerechtelijke procedure
3. Het voorkomen van eigenrichting
Rechtsbronnen burgerlijk procesrecht:
Nationale regelgeving:
1. Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering (Rv) hoe moet je procederen?
2. Wet op de Rechterlijke Organisatie (wet RO) hoe is de rechterlijke macht in NL
georganiseerd?
3. Landelijke procesreglementen nadere, praktische invulling van Rv
Internationale regelgeving:
1. Europees Verdrag van Bescherming van de Rechten van de mens en de fundamentele
vrijheden (EVRM) artikel 6 ‘fair trial’
2. Europese verordeningen (vb. Brussel I (bis) welke rechter is bevoegd in Europese
burgerlijke en handelszaken?)
Jurisprudentie
Algemene uitgangspunten (waarborg eerlijk proces):
, 1. Recht op rechtspraak en rechtsbijstand (ieder heeft recht op toegang tot de rechter, een
ieder staat in beginsel vrij om een procedure te starten bij de rechter en een ieder heeft
recht op rechtsbijstand ook als je geen geld hebt voor een advocaat)
2. Onafhankelijke en onpartijdige rechter (rechter hoeft nooit verantwoording te leggen aan de
politiek dus rechtgevende en wetgevende macht + onpartijdig = een rechter moet objectief
en onbevooroordeeld naar een zaak kijken – dus geen vrienden of familie behandelen anders
kan ook iemand uit de zaak de rechter wraken)
3. Hoor en wederhoor (iedere partij moet evenveel tijd en gelegenheid moet krijgen in de
procedure om hun standpunt naar voren te brengen, als a iets roept moet de rechter b altijd
de gelegenheid geven om daarop te reageren)
4. Behandeling en beslissing binnen redelijke termijn (de rechter moet de zaak behandelen en
uitspraak moet doen binnen een redelijke termijn, streeftermijn in normale civiele procedure
is 6 weken)
5. Openbaarheid van zitting en uitspraak (in beginsel zijn zittingen openbaar, dus iedereen kan
zon zitting bijwonen, maar genoeg achter gesloten deuren bv omdat het gaat om een
minderjarige of echtscheidingen – openbaarheid van uitspraak = de uitspraak is alleen
openbaar voor partijen, rechter moet uitspraak delen en kenbaar maken voor beide partijen
die het betreft).
6. Motiveringsbeginsel (rechter moet altijd uitspraak juridisch motiveren en onderbouwen)
7. Geen rechtsweigering en volledige beslissing (rechter kan niet weigeren om uitspraak te
doen en moet altijd beslissen over alle geschilpunten die partijen hebben aangedragen in de
procedure)
8. Beginsel van partijautonomie (partijen bepalen de omvang van de procedure, zij hebben een
geschil, zij brengen dat bij de rechter en zij kaderen daarmee de procedure af)
9. Ambtshalve aanvulling van rechtsgronden (rechter mag ook uitspraak doen over or daad als
het gaat om wanprestatie maar partijen het zonder dat ze het door hebben en schriftelijk
hebben staan uitspraak doen over or daad)
Kennisclip 2:
Formele procespartij: diegene die bevoegd is om in rechten op te treden, diegene die beslissingen
mag nemen in de procedure, diegene die dit voor de materiële procespartij (- op zijn naam)
procedure gaat voeren (bv curator)
Materiële procespartij: handelingsonbekwaam, mag de procedure zelf niet voeren, het gaat wel om
zijn belangen, hij is bv degene geweest die de overeenkomst is aangegaan
Rechtsbijstandverlener: kan advocaat zijn van de ene partij maar kan ook jurist zijn van een
rechtsbijstandsverzekeraar / incassobureau / deurwaarder / maar kan zelfs iemand zijn die helemaal
niet juridisch onderlegd is – zij gaan beide procespartijen bijstaan in de procedure
Deurwaarder: wordt benoemd door de kroon (koning en ministers), en wordt benoemd tot openbaar
ambtenaar, heeft 3 kerntaken:
1. Exploten uitbrengen (bepaalde processtukken uitbrengen aan een procespartij (bv
dagvaarding
2. Conservatoir (bewarend) beslag leggen (- bv van tevoren auto reserveren dat als de partij
geen geld meer heeft of alsnog niet wil betalen dit te vorderen, alleen op toestemming
rechter)
We hebben namelijk (inmiddels) 11 arrondissementen (rechtbanken) in Nederland. Ik heb dus
een nieuwe kennisclip 2 geplaatst met daarin een juiste kaart met de juiste 11
arrondissementen. Verder is er niets gewijzigd qua inhoud aan de kennisclip.
Nederlandse privaatrecht: materiele en formele recht. Materiele privaatrecht: geeft de regels
ten aanzien van de verhoudingen tussen burgers onderling en tussen burgers en goederen, bv
aan het vak privaatrecht 1 waarin je hebt geleerd wanneer er sprake is van wanprestatie of
wanneer er sprake is van een rechtsgeldige overdracht.
Materiele privaatrecht heeft weinig waarde als het slechts in naam bestaat. Soms kunnen er
juridische conflicten ontstaan waarbij de burger middelen nodig heeft om zijn materiele recht
te effectueren. Het formeel privaatrecht, ofwel het burgerlijk procesrecht, geeft de burger
deze middelen. Daarmee wordt het formele recht gezien als het verlengstuk van het materiele
recht.
,Week 1:
Kennisclip 1:
Publiekrecht: rechtverhouding tussen overheid en burger
Privaatrecht: rechtsverhouding tussen burgers onderling en ook rechtspersonen (niet alleen
natuurlijke personen)
Materieel burgerlijk recht = omvat alle rechten en plichten die (rechts)personen juridisch
hebben
Wat als juridische rechten worden geschonden en/of juridische plichten niet worden
nagekomen? formeel burgerlijk recht (burgerlijk procesrecht)
= omvat alle regels over de wijze van procederen om zo rechten te effectueren en/of ervoor
te zorgen dat plichten worden nagekomen (of schadevergoeding wordt betaald)
Functies burgerlijk procesrecht:
1. Handhaven en beïnvloeden van materiële burgerlijke rechten en plichten
2. Het voorkomen van een gerechtelijke procedure
3. Het voorkomen van eigenrichting
Rechtsbronnen burgerlijk procesrecht:
Nationale regelgeving:
1. Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering (Rv) hoe moet je procederen?
2. Wet op de Rechterlijke Organisatie (wet RO) hoe is de rechterlijke macht in NL
georganiseerd?
3. Landelijke procesreglementen nadere, praktische invulling van Rv
Internationale regelgeving:
1. Europees Verdrag van Bescherming van de Rechten van de mens en de fundamentele
vrijheden (EVRM) artikel 6 ‘fair trial’
2. Europese verordeningen (vb. Brussel I (bis) welke rechter is bevoegd in Europese
burgerlijke en handelszaken?)
Jurisprudentie
Algemene uitgangspunten (waarborg eerlijk proces):
, 1. Recht op rechtspraak en rechtsbijstand (ieder heeft recht op toegang tot de rechter, een
ieder staat in beginsel vrij om een procedure te starten bij de rechter en een ieder heeft
recht op rechtsbijstand ook als je geen geld hebt voor een advocaat)
2. Onafhankelijke en onpartijdige rechter (rechter hoeft nooit verantwoording te leggen aan de
politiek dus rechtgevende en wetgevende macht + onpartijdig = een rechter moet objectief
en onbevooroordeeld naar een zaak kijken – dus geen vrienden of familie behandelen anders
kan ook iemand uit de zaak de rechter wraken)
3. Hoor en wederhoor (iedere partij moet evenveel tijd en gelegenheid moet krijgen in de
procedure om hun standpunt naar voren te brengen, als a iets roept moet de rechter b altijd
de gelegenheid geven om daarop te reageren)
4. Behandeling en beslissing binnen redelijke termijn (de rechter moet de zaak behandelen en
uitspraak moet doen binnen een redelijke termijn, streeftermijn in normale civiele procedure
is 6 weken)
5. Openbaarheid van zitting en uitspraak (in beginsel zijn zittingen openbaar, dus iedereen kan
zon zitting bijwonen, maar genoeg achter gesloten deuren bv omdat het gaat om een
minderjarige of echtscheidingen – openbaarheid van uitspraak = de uitspraak is alleen
openbaar voor partijen, rechter moet uitspraak delen en kenbaar maken voor beide partijen
die het betreft).
6. Motiveringsbeginsel (rechter moet altijd uitspraak juridisch motiveren en onderbouwen)
7. Geen rechtsweigering en volledige beslissing (rechter kan niet weigeren om uitspraak te
doen en moet altijd beslissen over alle geschilpunten die partijen hebben aangedragen in de
procedure)
8. Beginsel van partijautonomie (partijen bepalen de omvang van de procedure, zij hebben een
geschil, zij brengen dat bij de rechter en zij kaderen daarmee de procedure af)
9. Ambtshalve aanvulling van rechtsgronden (rechter mag ook uitspraak doen over or daad als
het gaat om wanprestatie maar partijen het zonder dat ze het door hebben en schriftelijk
hebben staan uitspraak doen over or daad)
Kennisclip 2:
Formele procespartij: diegene die bevoegd is om in rechten op te treden, diegene die beslissingen
mag nemen in de procedure, diegene die dit voor de materiële procespartij (- op zijn naam)
procedure gaat voeren (bv curator)
Materiële procespartij: handelingsonbekwaam, mag de procedure zelf niet voeren, het gaat wel om
zijn belangen, hij is bv degene geweest die de overeenkomst is aangegaan
Rechtsbijstandverlener: kan advocaat zijn van de ene partij maar kan ook jurist zijn van een
rechtsbijstandsverzekeraar / incassobureau / deurwaarder / maar kan zelfs iemand zijn die helemaal
niet juridisch onderlegd is – zij gaan beide procespartijen bijstaan in de procedure
Deurwaarder: wordt benoemd door de kroon (koning en ministers), en wordt benoemd tot openbaar
ambtenaar, heeft 3 kerntaken:
1. Exploten uitbrengen (bepaalde processtukken uitbrengen aan een procespartij (bv
dagvaarding
2. Conservatoir (bewarend) beslag leggen (- bv van tevoren auto reserveren dat als de partij
geen geld meer heeft of alsnog niet wil betalen dit te vorderen, alleen op toestemming
rechter)
