MAG
HC Inleiding verouderingsmechanismen
12/09/2022
Literatuur: Kennisclips en Hoofdstuk 1 Veroudering en hoofdstuk 4 Anamnese uit het
Leerboek Geriatrie (v Iersel et al). = https://www-leeromgeving-boom-tijdstroom-
nl.ru.idm.oclc.org/leerboek/geriatrie/tekst/1-veroudering
Aanvullende links:
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4852871/pdf/nihms-772730.pdf
https://www.aging-us.com/article/103344/text
Artikel in bestanden : From discoveries in ageing research to therapeutics for healthy ageing
Hoofddoelstelling:
Je kunt veroudering beschrijven en begrijpen vanuit een biologisch, psychosociaal en
menselijk kader en deze kaders toepassen om problematiek op oudere leeftijd te verklaren.
Deeldoelstellingen:
Je kunt de belangrijkste verouderingstheorieen beschrijven en toepassen op de
pathofysiologie van verouderingsziekten, en bijvoorbeeld COVID-19 bij
ouderen. (verouderingstheorieën toepassen verouderingsziekten)
Je kunt de belangrijkste verouderingsmechanismen beschrijven die op niveau van
het molecuul, de cel en het organisme voor schade zorgen en daarmee verklaren
waarom bijvoorbeeld COVID-19 zoveel grotere biomedische, psychosociale en
functionele impact heeft bij ouderen. (biologische verouderingsmechanismen vb
Covid)
Je kunt karakteriseren welke cognities, emoties en gedragingen ouderen hebben ten
opzichte van veroudering en je kunt beschrijven hoe ouderen en hun omgeving
omgaan met de gevolgen van veroudering(sziekten) en afnemende sociale
contacten. (psychosociale mechanismen van aanpassingen aan veroudering)
- Grootste probleem in de gezondheidszorg is veroudering.
- Levensverwachting neemt per jaar sterk toe.
Reservevermogen bij ouderen analyseren aan de hand van de curve:
Independent (vb Anneke): kleine stressor zorgt voor tijdelijke verlaging van functional
ability, maar snel weer terug op oude niveau.
Dependent: stressor zorgt voor een grotere verlaging van functional ability, waarbij het
herstel langer duurt en het oude niveau niet meer bereikt zal worden.
Aortaklep stenose -> grootste oorzaak bij veroudering is oxidatieve stress.
Grote risico: syncope. Door de TAVI (protheseklep inbrengen via katheterisatie) wordt de
aorta iets nauwer, als je cerebraal een O2-tekort krijgt val je neer.
, Verouderingstheorieën:
Netwerktheorie van complexe veroudering: schade verouderingsziekten is multifractioneel,
meerdere verouderingsmechanismen hebben invloed op veroudering en ziekten. (niet 1
oorzaak). Cellen die hiervoor het meest gevoelig zijn, zijn cellen die nauwelijks delen.
Lipofuscinekorrels (verouderingspigment) zit in deze cellen en stapelt zich op.
Geriatrisch syndroom: val
(Ziekte -> 1 oorzaak -> 1 schaderoute -> bekende ziekte)
Meerdere oorzaken -> variatie aan schaderoutes -> uniforme presentatie
De syncope kan door 1 oorzaak komen maar is bij oudere mensen vaak een geriatrisch
syndroom.
Disposable soma theorie (wegwerplichaam)
- Onderdeel van de evolutietheorie (overleving soort gaat boven overleving individu).
Evolutie legt geen druk op belang van veroudering.
- Kiemcellen overleven; lichaam niet
- Lichaam accumuleert schade na reproductieleeftijd
- Selectie op: genen die reproductie stimuleren (zelfs als ze later schade geven, vb:
antagonistische pleiotropie = tegenwerken van bijv. je eigen hormonen zoals met
testosteron)
- Meest mainstream, verklaart empirische gegevens
- Thomas Kirkwood 1977
HC Inleiding verouderingsmechanismen
12/09/2022
Literatuur: Kennisclips en Hoofdstuk 1 Veroudering en hoofdstuk 4 Anamnese uit het
Leerboek Geriatrie (v Iersel et al). = https://www-leeromgeving-boom-tijdstroom-
nl.ru.idm.oclc.org/leerboek/geriatrie/tekst/1-veroudering
Aanvullende links:
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4852871/pdf/nihms-772730.pdf
https://www.aging-us.com/article/103344/text
Artikel in bestanden : From discoveries in ageing research to therapeutics for healthy ageing
Hoofddoelstelling:
Je kunt veroudering beschrijven en begrijpen vanuit een biologisch, psychosociaal en
menselijk kader en deze kaders toepassen om problematiek op oudere leeftijd te verklaren.
Deeldoelstellingen:
Je kunt de belangrijkste verouderingstheorieen beschrijven en toepassen op de
pathofysiologie van verouderingsziekten, en bijvoorbeeld COVID-19 bij
ouderen. (verouderingstheorieën toepassen verouderingsziekten)
Je kunt de belangrijkste verouderingsmechanismen beschrijven die op niveau van
het molecuul, de cel en het organisme voor schade zorgen en daarmee verklaren
waarom bijvoorbeeld COVID-19 zoveel grotere biomedische, psychosociale en
functionele impact heeft bij ouderen. (biologische verouderingsmechanismen vb
Covid)
Je kunt karakteriseren welke cognities, emoties en gedragingen ouderen hebben ten
opzichte van veroudering en je kunt beschrijven hoe ouderen en hun omgeving
omgaan met de gevolgen van veroudering(sziekten) en afnemende sociale
contacten. (psychosociale mechanismen van aanpassingen aan veroudering)
- Grootste probleem in de gezondheidszorg is veroudering.
- Levensverwachting neemt per jaar sterk toe.
Reservevermogen bij ouderen analyseren aan de hand van de curve:
Independent (vb Anneke): kleine stressor zorgt voor tijdelijke verlaging van functional
ability, maar snel weer terug op oude niveau.
Dependent: stressor zorgt voor een grotere verlaging van functional ability, waarbij het
herstel langer duurt en het oude niveau niet meer bereikt zal worden.
Aortaklep stenose -> grootste oorzaak bij veroudering is oxidatieve stress.
Grote risico: syncope. Door de TAVI (protheseklep inbrengen via katheterisatie) wordt de
aorta iets nauwer, als je cerebraal een O2-tekort krijgt val je neer.
, Verouderingstheorieën:
Netwerktheorie van complexe veroudering: schade verouderingsziekten is multifractioneel,
meerdere verouderingsmechanismen hebben invloed op veroudering en ziekten. (niet 1
oorzaak). Cellen die hiervoor het meest gevoelig zijn, zijn cellen die nauwelijks delen.
Lipofuscinekorrels (verouderingspigment) zit in deze cellen en stapelt zich op.
Geriatrisch syndroom: val
(Ziekte -> 1 oorzaak -> 1 schaderoute -> bekende ziekte)
Meerdere oorzaken -> variatie aan schaderoutes -> uniforme presentatie
De syncope kan door 1 oorzaak komen maar is bij oudere mensen vaak een geriatrisch
syndroom.
Disposable soma theorie (wegwerplichaam)
- Onderdeel van de evolutietheorie (overleving soort gaat boven overleving individu).
Evolutie legt geen druk op belang van veroudering.
- Kiemcellen overleven; lichaam niet
- Lichaam accumuleert schade na reproductieleeftijd
- Selectie op: genen die reproductie stimuleren (zelfs als ze later schade geven, vb:
antagonistische pleiotropie = tegenwerken van bijv. je eigen hormonen zoals met
testosteron)
- Meest mainstream, verklaart empirische gegevens
- Thomas Kirkwood 1977
