Chapter 6 – Motivation and Affect
Leerstrategieën en moeite doen om de leerstof te begrijpen zorgt voor een hoger
klassenresultaat. Leerders kunnen nog zo’n grote leercapaciteit hebben, hun motivatie
bepaalt of ze het uiteindelijk gaan doen ook. Motivatie (motivation) is een innerlijke
toestand die energie geeft aan gedrag en dit ook stuurt. Het zorgt ervoor dat leerders
naar een bepaald punt worden toegestuurd en het houdt ze bezig met dat bepaalde
punt.
De concepten van competentie, zelfwaarde, verwachtingen en zelfvertrouwen hebben
allemaal twee gemeenschappelijke ideeën; mensen geloven dat de actief competent
kunnen deelnemen aan een activiteit en hun zelfvertrouwen (of gebrek daaraan) voor die
activiteit heeft effect op hun gedrag.
Wat dicht bij motivatie ligt is gevoel (affect). Hier horen alle gevoelens, emoties en
algemene stemmingen bij die leerders opbrengen om een taak te voltooien. Iedereen is
gemotiveerd, maar op een andere manier. Voor school kan dit het sociale aspect zijn, de
lessen zelf of de sportactiviteiten. Sommige behoeften, als water, voedsel en zuurstof zijn
fysieke behoeften. Psychische behoeften zijn; je prettig en op je gemak voelen tijdens
dagelijkse activiteiten.Mensen hebben een basisbehoefte voor stimulatie (need for
arousel).
Dit betekent dat mensen graag IETS doen. Bij optimale stimulatie voelen ze zich het best.
Iedereen heeft andere grenzen van optimale stimulatie. Bij sommigen is dit een
lichamelijke activiteit en voor anderen is dit een denkactiviteit.
Behoefte aan competentie (need for competence) is een behoefte voor mensen om te
geloven dat ze overweg kunnen met hun omgeving. Zelfwaarde (self-worth) is het
geloof dat men een goed capabel individu is. Een manier om zelfwaarde te vergroten, is
het vermijden van falen. Dit kan door lage verwachtingen te stellen, de taak niet
belangrijk vinden of helemaal niet meedoen.
Eigen vastberadenheid (self-determination) zorgt ervoor dat mensen zich niet alleen
competent voelen, maar ook sturing hebben in de dingen die ze doen. ‘Ik wil dit doen’ in
plaats van ‘ik moet dit doen’ stimuleert het maken van eigen beslissingen.
Verbondenheid met andere mensen vinden mensen fijn omdat ze zich dan sociaal
verbonden voelen. (Need for relatedness). We zijn allemaal sociaal. Dit gebeurt op
school door om te gaan met klasgenoten en een bepaald imago neer te zetten. Hiermee
werk je tegelijkertijd aan zelfwaarde (door de waardering van anderen).
Mensen stellen doelen voor zichzelf en bedenken activiteiten om die doelen te bereiken.
Motivatie bepaalt voor een deel welke doelen gesteld of gehaald worden. De leerder kan
ervoor kiezen om aan de taak te werken of met vrienden wat leuks te gaan doen. Het
bepaalt de tijd die een leerder aan een taak werkt (time on task).
Niet elke vorm van motivatie heeft hetzelfde effect. Extrinsieke motivatie (extrinsic
motivation) komt van factoren buitenaf en hebben niets te maken met de taak. Dit
kunnen bijvoorbeeld goede cijfers zijn wat de taak uiteindelijk oplevert. Intrinsieke
motivatie daarentegen (intrinsieke motivatie) komt van binnenuit. De leerder is
oprecht geïnteresseerd in de taak of gemotiveerd vanuit zichzelf. Intrinsieke motivatie
heeft vaak een beter effect omdat de leerder laat zien dat hij gemotiveerd is om te leren.
, Dit kan zelfs flow veroorzaken. Dit effect zorgt ervoor dat de leerder zo bezig is met de
taak dat hij de tijd vergeet en opgaat in de taak.
Vaak zijn leerder zowel intrinsiek als extrinsiek gemotiveerd. Vaak is intrinsieke motivatie
voor de langere termijn beter. Maar soms kan alleen extrinsieke motivatie de leerder
verder helpen door bijvoorbeeld extrinsic reinforcers te gebruiken.
Motivatie beïnvloedt cognitieve processen en andersom. Wanneer we zeggen dat
mensen interesse (interest) hebben in een bepaald onderwerp, bedoelen we dat ze het
onderwerp uitdagend vinden. Omdat je je blij en opgewonden kan voelen, is het een
vorm van intrinsieke motivatie. Wanneer mensen geïnteresseerd zijn in een bepaald vak,
worden hier vaak hogere cijfers voor gehaald en zullen ze meer informatie onthouden.
Situational interest is interesse die opgewekt is door de omgeving. Vooral nieuwe
dingen kunnen dit oproepen. Personal interest is vaak stabieler over tijd omdat die
onderwerpen vaak al bekend zijn en de leerders weten dat ze zich daarvoor interesseren.
Situatieve interesse kan uitgroeien tot persoonlijke interesse. Persoonlijke interesse heeft
een langdurig effect.
Self-efficacy is een eigen geconstrueerde mening over het eigen kunnen om bepaalde
doelen te behalen. Het beïnvloedt de verwachtingen van de leerders in de toekomst.
Leerders met een hoge eigenwaarde voor een taak zullen die taak ook eerder voltooien.
Meerdere factoren spelen een rol bij het gevoel van eigenwaarde, ook sociale factoren. Er
ontstaat vaak een hogere eigenwaarde als klasgenoten samenwerken (collective self-
efficacy). Hier wordt rekening gehouden met het kunnen van het individu en de groep,
maar ook het samenwerken van de groep.
Resilient efficacy is het geloof dat je het kan, zelfs als je hebt gefaald (1 keer).
Verderop in de basisschool zijn kinderen realistischer in het stellen van doelen voor
zichzelf (en ook het geloof dat ze het gaan halen).
Leerders kunnen ook dingen doen die hun kansen op succes verlagen (self-
handicapping):
- Minder moeite doen
- Misdragen
- Onmogelijk hoge doelen stellen
- Teveel op zich nemen
- Valsspelen/afkijken
- Alcohol of drugs gebruiken
- Uitstellen
Dit gebeurt vaak alleen wanneer leerders de taak onmogelijk succesvol kunnen
volbrengen. Helemaal wanneer dit een negatief effect heeft op de eigenwaarde van
leerders.
Een andere cognitieve factor die motivatie beïnvloedt is waarde (value). Leerders
moeten geloven dat er directe of indirecte voordelen zijn in het doen van een taak.
Leerders vinden taken vaak waardevol als ze interessant of plezierig zijn. Taken die
geassocieerd zijn met persoonlijke interesse zijn vaak ook waardevol omdat leerders ze
belangrijk vinden. De sociale en culturele omgeving van leerders bepaalt ook wat ze
waardevol vinden. Ze nemen prioriteiten en waardevolle activiteiten van anderen over
(internalized motivation).
Er zijn verschillende soorten doelen:
Leerstrategieën en moeite doen om de leerstof te begrijpen zorgt voor een hoger
klassenresultaat. Leerders kunnen nog zo’n grote leercapaciteit hebben, hun motivatie
bepaalt of ze het uiteindelijk gaan doen ook. Motivatie (motivation) is een innerlijke
toestand die energie geeft aan gedrag en dit ook stuurt. Het zorgt ervoor dat leerders
naar een bepaald punt worden toegestuurd en het houdt ze bezig met dat bepaalde
punt.
De concepten van competentie, zelfwaarde, verwachtingen en zelfvertrouwen hebben
allemaal twee gemeenschappelijke ideeën; mensen geloven dat de actief competent
kunnen deelnemen aan een activiteit en hun zelfvertrouwen (of gebrek daaraan) voor die
activiteit heeft effect op hun gedrag.
Wat dicht bij motivatie ligt is gevoel (affect). Hier horen alle gevoelens, emoties en
algemene stemmingen bij die leerders opbrengen om een taak te voltooien. Iedereen is
gemotiveerd, maar op een andere manier. Voor school kan dit het sociale aspect zijn, de
lessen zelf of de sportactiviteiten. Sommige behoeften, als water, voedsel en zuurstof zijn
fysieke behoeften. Psychische behoeften zijn; je prettig en op je gemak voelen tijdens
dagelijkse activiteiten.Mensen hebben een basisbehoefte voor stimulatie (need for
arousel).
Dit betekent dat mensen graag IETS doen. Bij optimale stimulatie voelen ze zich het best.
Iedereen heeft andere grenzen van optimale stimulatie. Bij sommigen is dit een
lichamelijke activiteit en voor anderen is dit een denkactiviteit.
Behoefte aan competentie (need for competence) is een behoefte voor mensen om te
geloven dat ze overweg kunnen met hun omgeving. Zelfwaarde (self-worth) is het
geloof dat men een goed capabel individu is. Een manier om zelfwaarde te vergroten, is
het vermijden van falen. Dit kan door lage verwachtingen te stellen, de taak niet
belangrijk vinden of helemaal niet meedoen.
Eigen vastberadenheid (self-determination) zorgt ervoor dat mensen zich niet alleen
competent voelen, maar ook sturing hebben in de dingen die ze doen. ‘Ik wil dit doen’ in
plaats van ‘ik moet dit doen’ stimuleert het maken van eigen beslissingen.
Verbondenheid met andere mensen vinden mensen fijn omdat ze zich dan sociaal
verbonden voelen. (Need for relatedness). We zijn allemaal sociaal. Dit gebeurt op
school door om te gaan met klasgenoten en een bepaald imago neer te zetten. Hiermee
werk je tegelijkertijd aan zelfwaarde (door de waardering van anderen).
Mensen stellen doelen voor zichzelf en bedenken activiteiten om die doelen te bereiken.
Motivatie bepaalt voor een deel welke doelen gesteld of gehaald worden. De leerder kan
ervoor kiezen om aan de taak te werken of met vrienden wat leuks te gaan doen. Het
bepaalt de tijd die een leerder aan een taak werkt (time on task).
Niet elke vorm van motivatie heeft hetzelfde effect. Extrinsieke motivatie (extrinsic
motivation) komt van factoren buitenaf en hebben niets te maken met de taak. Dit
kunnen bijvoorbeeld goede cijfers zijn wat de taak uiteindelijk oplevert. Intrinsieke
motivatie daarentegen (intrinsieke motivatie) komt van binnenuit. De leerder is
oprecht geïnteresseerd in de taak of gemotiveerd vanuit zichzelf. Intrinsieke motivatie
heeft vaak een beter effect omdat de leerder laat zien dat hij gemotiveerd is om te leren.
, Dit kan zelfs flow veroorzaken. Dit effect zorgt ervoor dat de leerder zo bezig is met de
taak dat hij de tijd vergeet en opgaat in de taak.
Vaak zijn leerder zowel intrinsiek als extrinsiek gemotiveerd. Vaak is intrinsieke motivatie
voor de langere termijn beter. Maar soms kan alleen extrinsieke motivatie de leerder
verder helpen door bijvoorbeeld extrinsic reinforcers te gebruiken.
Motivatie beïnvloedt cognitieve processen en andersom. Wanneer we zeggen dat
mensen interesse (interest) hebben in een bepaald onderwerp, bedoelen we dat ze het
onderwerp uitdagend vinden. Omdat je je blij en opgewonden kan voelen, is het een
vorm van intrinsieke motivatie. Wanneer mensen geïnteresseerd zijn in een bepaald vak,
worden hier vaak hogere cijfers voor gehaald en zullen ze meer informatie onthouden.
Situational interest is interesse die opgewekt is door de omgeving. Vooral nieuwe
dingen kunnen dit oproepen. Personal interest is vaak stabieler over tijd omdat die
onderwerpen vaak al bekend zijn en de leerders weten dat ze zich daarvoor interesseren.
Situatieve interesse kan uitgroeien tot persoonlijke interesse. Persoonlijke interesse heeft
een langdurig effect.
Self-efficacy is een eigen geconstrueerde mening over het eigen kunnen om bepaalde
doelen te behalen. Het beïnvloedt de verwachtingen van de leerders in de toekomst.
Leerders met een hoge eigenwaarde voor een taak zullen die taak ook eerder voltooien.
Meerdere factoren spelen een rol bij het gevoel van eigenwaarde, ook sociale factoren. Er
ontstaat vaak een hogere eigenwaarde als klasgenoten samenwerken (collective self-
efficacy). Hier wordt rekening gehouden met het kunnen van het individu en de groep,
maar ook het samenwerken van de groep.
Resilient efficacy is het geloof dat je het kan, zelfs als je hebt gefaald (1 keer).
Verderop in de basisschool zijn kinderen realistischer in het stellen van doelen voor
zichzelf (en ook het geloof dat ze het gaan halen).
Leerders kunnen ook dingen doen die hun kansen op succes verlagen (self-
handicapping):
- Minder moeite doen
- Misdragen
- Onmogelijk hoge doelen stellen
- Teveel op zich nemen
- Valsspelen/afkijken
- Alcohol of drugs gebruiken
- Uitstellen
Dit gebeurt vaak alleen wanneer leerders de taak onmogelijk succesvol kunnen
volbrengen. Helemaal wanneer dit een negatief effect heeft op de eigenwaarde van
leerders.
Een andere cognitieve factor die motivatie beïnvloedt is waarde (value). Leerders
moeten geloven dat er directe of indirecte voordelen zijn in het doen van een taak.
Leerders vinden taken vaak waardevol als ze interessant of plezierig zijn. Taken die
geassocieerd zijn met persoonlijke interesse zijn vaak ook waardevol omdat leerders ze
belangrijk vinden. De sociale en culturele omgeving van leerders bepaalt ook wat ze
waardevol vinden. Ze nemen prioriteiten en waardevolle activiteiten van anderen over
(internalized motivation).
Er zijn verschillende soorten doelen:
