H1: PSYCHOLOGIE EN GEDRAG
- Psychologie
= de wetenschap die het menselijke gedrag en mentale activiteiten bestudeerd met als doel
deze te kunnen verklaren, beïnvloeden en voorspellen
- Gedrag
= betekenisvolle reactie op een situatie. Doelgerichtheid is complex. Wordt beperkt door
factoren in persoon en in de omgeving
- De psychologie zoekt naar algemeenheden en wetmatigheden, maar
elke mens is wel uniek.
= er zijn in het menselijk gedrag algemene wetmatigheden terug te vinden, de inhoud
waarmee iemand deze algemeenheden invult is voor iedereen anders
- Functieanalyse
A= antecedent
B = behaviour
C= consequentie
H2: LEERTHEORIE
- Leren
= blijvende verandering in handelen of biedt de potentie om het aan te passen. Het moet het
resultaat zijn van ervaringen en interacties met je omgeving
o Associatief leren (stimulus respons/conditionering
= leren associaties (verbanden) leggen tussen gedrag en bepaalde prikkels in
omgeving
o Cognitief leren (temporele contiguïteit)
= verwerven van kennis/vaardigheden/leggen van verbanden op basis van
ervaringen van gebeurtenissen die samen voorkomen
- Habituatie
= gewenningsleren
Vb. naast station wonen, in begin last van het geluid van de trein. Nadien minder.
- Schema klassieke of operante conditionering
OS -> OR
VS + OS -> OR
VS -> VR
- Uitdoving geconditioneerde reactie
= als de OS gedurende lange tijd niet meer volgt op de VS dan verdwijnt de VR.
- Voorbeelden geven van verschillende vormen van bekrachtiging en straffen
o Positieve bekrachtiger (+C+): toevoegen van iets positiefs
o Negatieve bekrachtiger (-C-): wegnemen van iets negatiefs
o Negatieve bekrachtiger (°C-): weglaten van iets negatiefs
o Positieve straf (+C-): toevoegen van iets negatiefs
o Negatieve straf (-C+): wegnemen van iets positiefs
o Negatieve straf (°C+): weglaten van iets positiefs
- Voorbeelden geven van positieve en negatieve, primaire en secundaire bekrachtigers
/ straffen en je eigen mening omtrent deze bekrachtigers geven.
- Plaatsvervangend leren en model-leren
, o Plaatsvervangend leren
Leren door conditionering die je bij iemand anders ziet opduiken. Iemand anders
ervaart bv een belonend effect. Later stel je dit gedrag ook.
o Model-leren
persoon waarnemen en leren van het gedrag dat model toont (zonder beloning).
Factoren die het model-leren bepalen:
ATTENTIE: richten op het gedrag van anderen
RETENTIE: bewaren een voorstelling van dit gedrag
PRODUCTIE: voeren het waargenomen gedrag uit
MOTIVATIE: behoefte om het waargenomen gedrag uit te voeren
- Verduidelijking volgende termen
o Veralgemening
= aangeleerde angsten. Geconditioneerde VS aan meerdere OS’en koppelen.
o Shaping
= gedrag bekrachtigen dat in de richting gaat van positief gedrag
o Chaining
= leren van verschillende afzonderlijke gedragingen te koppelen aan elkaar
o Partiele bekrachtiging
= gewenst gedrag niet steeds bekrachtigen, zo dooft dit minder snel uit
o Primaire bekrachtiging
= beloning die zonder enige training effectief is
o Secundaire bekrachtiging
= beloning die door ervaring en leren effectief is
o Latent leren
= leren zonder dit dadelijk tot uiting komt in je gedrag. Er is leren mogelijk zonder er
een beloning volgt op dit gedrag
o Inzichtvol leren
= vinden van een oplossing zonder gissen en missen
H3: GEDRAGSTHERAPIE
- Gedragstherapie
= het is niet altijd mogelijk om de oorzaak van een bepaald gedrag te achterhalen en/of de
aanleiding weg te nemen. Oorsprong van een bepaald gedrag is minder belangrijk dan de
condities die dit gedrag in stand houden. De therapie richt zich op de controlerende factor
van dit gedrag
- Basisprincipes exposure-therapie
= client wordt stapsgewijs blootgesteld aan uitlokkende stimuli met als doel deze af te leren
(uitblijven van negatieve consequenties). Doorbreken van vermijdingsangst. Probleemgedrag
met ander gedrag leren associëren (klassieke conditionering)
- Enkele voorwaarden geven/benoemen waar een therapie die gebruik maakt van
bekrachtigers, afremmers of straf dient aan te voldoen om effectief te zijn, eventueel
aangevuld met een eigen voorbeeld.
- Geschikte manier omgaan met gedrag a.d.h.v. voorbeelden
o Afremmen
= bekrachtiging wordt niet gegeven om zodanig een reactie te elimineren
o Bekrachtigen
- Psychologie
= de wetenschap die het menselijke gedrag en mentale activiteiten bestudeerd met als doel
deze te kunnen verklaren, beïnvloeden en voorspellen
- Gedrag
= betekenisvolle reactie op een situatie. Doelgerichtheid is complex. Wordt beperkt door
factoren in persoon en in de omgeving
- De psychologie zoekt naar algemeenheden en wetmatigheden, maar
elke mens is wel uniek.
= er zijn in het menselijk gedrag algemene wetmatigheden terug te vinden, de inhoud
waarmee iemand deze algemeenheden invult is voor iedereen anders
- Functieanalyse
A= antecedent
B = behaviour
C= consequentie
H2: LEERTHEORIE
- Leren
= blijvende verandering in handelen of biedt de potentie om het aan te passen. Het moet het
resultaat zijn van ervaringen en interacties met je omgeving
o Associatief leren (stimulus respons/conditionering
= leren associaties (verbanden) leggen tussen gedrag en bepaalde prikkels in
omgeving
o Cognitief leren (temporele contiguïteit)
= verwerven van kennis/vaardigheden/leggen van verbanden op basis van
ervaringen van gebeurtenissen die samen voorkomen
- Habituatie
= gewenningsleren
Vb. naast station wonen, in begin last van het geluid van de trein. Nadien minder.
- Schema klassieke of operante conditionering
OS -> OR
VS + OS -> OR
VS -> VR
- Uitdoving geconditioneerde reactie
= als de OS gedurende lange tijd niet meer volgt op de VS dan verdwijnt de VR.
- Voorbeelden geven van verschillende vormen van bekrachtiging en straffen
o Positieve bekrachtiger (+C+): toevoegen van iets positiefs
o Negatieve bekrachtiger (-C-): wegnemen van iets negatiefs
o Negatieve bekrachtiger (°C-): weglaten van iets negatiefs
o Positieve straf (+C-): toevoegen van iets negatiefs
o Negatieve straf (-C+): wegnemen van iets positiefs
o Negatieve straf (°C+): weglaten van iets positiefs
- Voorbeelden geven van positieve en negatieve, primaire en secundaire bekrachtigers
/ straffen en je eigen mening omtrent deze bekrachtigers geven.
- Plaatsvervangend leren en model-leren
, o Plaatsvervangend leren
Leren door conditionering die je bij iemand anders ziet opduiken. Iemand anders
ervaart bv een belonend effect. Later stel je dit gedrag ook.
o Model-leren
persoon waarnemen en leren van het gedrag dat model toont (zonder beloning).
Factoren die het model-leren bepalen:
ATTENTIE: richten op het gedrag van anderen
RETENTIE: bewaren een voorstelling van dit gedrag
PRODUCTIE: voeren het waargenomen gedrag uit
MOTIVATIE: behoefte om het waargenomen gedrag uit te voeren
- Verduidelijking volgende termen
o Veralgemening
= aangeleerde angsten. Geconditioneerde VS aan meerdere OS’en koppelen.
o Shaping
= gedrag bekrachtigen dat in de richting gaat van positief gedrag
o Chaining
= leren van verschillende afzonderlijke gedragingen te koppelen aan elkaar
o Partiele bekrachtiging
= gewenst gedrag niet steeds bekrachtigen, zo dooft dit minder snel uit
o Primaire bekrachtiging
= beloning die zonder enige training effectief is
o Secundaire bekrachtiging
= beloning die door ervaring en leren effectief is
o Latent leren
= leren zonder dit dadelijk tot uiting komt in je gedrag. Er is leren mogelijk zonder er
een beloning volgt op dit gedrag
o Inzichtvol leren
= vinden van een oplossing zonder gissen en missen
H3: GEDRAGSTHERAPIE
- Gedragstherapie
= het is niet altijd mogelijk om de oorzaak van een bepaald gedrag te achterhalen en/of de
aanleiding weg te nemen. Oorsprong van een bepaald gedrag is minder belangrijk dan de
condities die dit gedrag in stand houden. De therapie richt zich op de controlerende factor
van dit gedrag
- Basisprincipes exposure-therapie
= client wordt stapsgewijs blootgesteld aan uitlokkende stimuli met als doel deze af te leren
(uitblijven van negatieve consequenties). Doorbreken van vermijdingsangst. Probleemgedrag
met ander gedrag leren associëren (klassieke conditionering)
- Enkele voorwaarden geven/benoemen waar een therapie die gebruik maakt van
bekrachtigers, afremmers of straf dient aan te voldoen om effectief te zijn, eventueel
aangevuld met een eigen voorbeeld.
- Geschikte manier omgaan met gedrag a.d.h.v. voorbeelden
o Afremmen
= bekrachtiging wordt niet gegeven om zodanig een reactie te elimineren
o Bekrachtigen
