Samenvatting Begrippenlijst Hoofdstuk 16 tm 22

Begrippenlijst ‘Earth Portrait of a Planet, Stephen Marshak, 5e
druk’

Hoofdstuk 16

Angle of respose: de steilste hoek waaronder het materiaal zich kan
bevinden zonder te gaan glijden.
Avalanche: massabeweging die beweegt als een turbulente wolk
Creep: het langzaam naar beneden schuiven van de bovenste laag
regoliet
Debris flow: een mudflow met grotere stukken erin
Failure surface: hierlangs schuift de slump
Head scarp: het stukje van de failure surface dat zichtbaar wordt door de
slump bovenin
Lahar: een mudflow van vulkanisch as dat zich mengt met (smelt)water
Landslide: massabeweging van regoliet of stenen (type materiaal,
snelheid, karakter, land/water)
Liquefaction: wat een solide ondergrond lijkt, gaat bewegen als een
vloeistof
Mass movement: het bewegen van materiaal downslope
Mudflow: een flow van modder langs een helling
Natural hazards: gevaarlijke aspecten van de leefomgeving
Quick clay: voorbeeld van liquefaction
Regolith: los sediment of puin (debris)
Riprap: losse stenen langs het strand tegen undercutting van de kust
Rock glacier: een lichaam van stenen omhuld door een matrix van ijs
Rockslide: een downslope beweging van alleen steen. (debris slide met
regoliet)
Slope failure: het moment dat het materiaal op de helling gaat glijden
Slump: een langzame downslope beweging van regoliet waarbij het geen
puin wordt
Snow avalanche: chaotische klomp sneeuw downslope
Solifluction: creep in koude boomloze toendra-gebieden
Submarine debris flow: de massa valt helemaal uit elkaar als het naar
beneden glijdt
Submarine slump: de massa blijft een geheel als het naar beneden glijdt
Substrate: het materiaal onder het aardoppervlak
Talus: een fan van stenen na een slide, voor de stenen helemaal beneden
zijn
Turbidity current: een vorm van submarine slump, maar sediment lost op
in water
Undercutting: het wegvallen van de ondergrond van een klif of
overhanging

, Hoofdstuk 17

Abrasion: door zand in het water als schuurpapier langs de rand van
kanaal
Alluvial fan: een uitwaaier van sediment
Alluvium: het sediment wat door de stroom wordt meegevoerd
Annual probability: percentage dat de stroom dat jaar overstroomt
Antecedent stream: houdt zijn eigen route aan en snijdt door nieuwe
obstakels
Bar: afzettingen in de stroom zelf
Base level: laagste punt van een stroom (local … is upstream, ultimate …
is zeelevel)
Bed load: de bodem van de stroom bestaat uit grote deeltjes (zand,
stenen etc)
Braided stream: stroomt tussen de bars van zand of grind door
Canyon: als de randen steil zijn spreken we van een canyon
Capacity: de hoeveel sediment die de stroom mee kan voeren
Channel: een lange goot of lagergelegen deel (rand=bank
bodem=streambed lengte=reach)
Competence: de grote van de korrel die de stroom kan meevoeren
Continental divide: drainage divide met verschillende oceanen als
afwatering
Delta: het deel waar de rivier afremt, sediment afzet en in de zee stroomt
Discharge: volume water wat een bepaald punt in een bepaalde tijd
passeert
Dissolved load: de opgeloste ionen van een stroom water
Distributary: een fan van kleinere stroompjes, een soort uitwaaier van
kleine rivieren
Downcutting: door het stromen van water wordt de geul dieper waar het
in stroomt
Drainage divide: een hoge ridge die de netwerken van elkaar scheidt
Drainage network: alle stromen samen vormen een netwerk van
afwatering
 Dendretic (vorm als een boom)
 Radial (vulkaan)
 Rectangular (volgen de joints, loodrecht op elkaar lopende
stromen)
 Trellis (scheidt door een resistant ridge heen)
 Parallel
Drainage reversal: als de stroom de andere kant op gaat stromen
Ephemeral stream: een stroom die maar deel van het jaar stroomt, losing
stream, dry wash
Flash flood: als een vloed zo snel opkomt dat je er bijna niet aan kan
ontkomen
Flood: wanneer de stroom uit het channel breekt en het omliggende land
overspoelt
Floodplain: het overstromingsgebied
Floodway: regio waar een sterk overstromingsgevaar is