DEEL III : DE FINANCIERING VAN DE FEDERALE
OVERHEID, GEMEENSCHAPPEN EN GEWESTEN
HOOFDSTUK 1 : DE FINANCIERING VAN DE FEDERALE OVERHEID
Afdeling 1 ; de trilogie inzake fiscaliteit en de controle van het grondwettelijk hof
➢ Fiscale bevoegdheid : belangrijk instrument van de staatsmacht
→ dienen diverse zaken te financieren
➢ Hof van Cassatie : geeft definitie van het begrip “belasting” in arrest
→ arrest Bourguignon 1950 hvc
= een belasting bestaat niet noodzakelijkerwijze uit een som geld, juridisch mogelijk om
burgers te belasten met het vervullen van “karweien”.
➢ Verwijzing naar “belasting” vandaag ; bijna uitsluitend betrekking op som geld
➢ Meeste belastingen veronderstellen een economische activiteit
→ goed werkende economie nodig om hoge bedragen uit belastingen te halen
➢ Grondwet ; stelt meerdere voorwaarden op voor een rechtsgeldige belasting
1. Beginsel van de wettigheid van een 2. Beginsel van de eenjarigheid van de
belasting belasting
3. Beginsel van de gelijkheid van de
burgers ten aanzien vd belasting
Onderafdeling 1 ; het beginsel van de wettigheid van de belasting
Art. 170 GW
➢ Vereist goedkeuring van een wettelijke norm om een belasting te heffen
→ Beginsel wettigheid belasting ; terug naar Magna Carta 1215
→ verwijst uitdrukkelijk naar Bill of rights 1689
; grondslag voor “No taxation without representation”
= fiscale maatregel kan slechts worden aangenomen door een rechtstreeks verkozen vergadering
→ mandaat dat is toevertrouwd aan volksvertegenwoordigers mag niet indirect zijn
: regel onveranderlijk nageleefd voor (opsomming artikel)
o OOK Franse gemeenschap kan op grond van 170 §2 belastingen heffen
→ Franse gemeenschap is het enig onrechtstreeks samengesteld parlement
→ MAAR kunstmatig omdat Franse gemeenschap ontdaan is van eigen fiscale
bevoegdheid
, ; want in praktijk onhaalbaar → Franse gemeenschap omvat tweetalig gebied
Brussel- Hoofdstad waardoor het door het ontbreken van subnationaliteiten
onmogelijk is om belastingplichten te bepalen
o Vlaamse gemeenschap geen probleem want communautarisering met Vlaams
gewest
➢ Grondwettelijk Hof
→ 170 GW impliceert ; wettelijke norm bepaalt zelf essentiële elementen van de belastingen
o Hoofdbestanddelen belastingen
; wetgever kan taak niet overdragen aan uitvoerende macht voor
o Bijkomende elementen die niet hoofdbestanddelen belasting uitmaken
; kunnen w geregeld door besluit uitvoerende macht
- verhogingen
- interesten
Onderafdeling 2 ; het beginsel van de eenjarigheid van de belasting
➢ Zowel directe als indirecte belastingen
→ maar geldig voor 1 jaar (annualiteitsbeginsel)
→ Art. 171 GW
➢ Grondwettelijk hof
→ Art. 171 GW belet ook dat belastingwetten voor langer dan 1 jaar kunnen w ingevoerd
➢ Automatisch betekent annualiteitsbeginsel
→ begrotingen en rekeningen ook maar voor 1 jaar geldig
→ Art. 174 lid 1 GW
Onderafdeling 3 ; het beginsel van de gelijkheid van de burgers ten aanzien vd belasting
➢ Art. 172 GW
→ geen voorrechten inzake belastingen
→ matigingen/ vrijstellingen kunnen enkel door wet w vastgelegd
→ tot 2014 ; bestond er 1 vrijstelling voor Koninklijke familie
Art. 172 en Art. 170
= maken deel uit van de referentienormen Grondwettelijk hof
→ hof is bevoegd om begrotingswetten na te gaan met de twee voorschriften van deze bepalingen
→ Art. 171 en 174 NIET deel van referentienormen
OVERHEID, GEMEENSCHAPPEN EN GEWESTEN
HOOFDSTUK 1 : DE FINANCIERING VAN DE FEDERALE OVERHEID
Afdeling 1 ; de trilogie inzake fiscaliteit en de controle van het grondwettelijk hof
➢ Fiscale bevoegdheid : belangrijk instrument van de staatsmacht
→ dienen diverse zaken te financieren
➢ Hof van Cassatie : geeft definitie van het begrip “belasting” in arrest
→ arrest Bourguignon 1950 hvc
= een belasting bestaat niet noodzakelijkerwijze uit een som geld, juridisch mogelijk om
burgers te belasten met het vervullen van “karweien”.
➢ Verwijzing naar “belasting” vandaag ; bijna uitsluitend betrekking op som geld
➢ Meeste belastingen veronderstellen een economische activiteit
→ goed werkende economie nodig om hoge bedragen uit belastingen te halen
➢ Grondwet ; stelt meerdere voorwaarden op voor een rechtsgeldige belasting
1. Beginsel van de wettigheid van een 2. Beginsel van de eenjarigheid van de
belasting belasting
3. Beginsel van de gelijkheid van de
burgers ten aanzien vd belasting
Onderafdeling 1 ; het beginsel van de wettigheid van de belasting
Art. 170 GW
➢ Vereist goedkeuring van een wettelijke norm om een belasting te heffen
→ Beginsel wettigheid belasting ; terug naar Magna Carta 1215
→ verwijst uitdrukkelijk naar Bill of rights 1689
; grondslag voor “No taxation without representation”
= fiscale maatregel kan slechts worden aangenomen door een rechtstreeks verkozen vergadering
→ mandaat dat is toevertrouwd aan volksvertegenwoordigers mag niet indirect zijn
: regel onveranderlijk nageleefd voor (opsomming artikel)
o OOK Franse gemeenschap kan op grond van 170 §2 belastingen heffen
→ Franse gemeenschap is het enig onrechtstreeks samengesteld parlement
→ MAAR kunstmatig omdat Franse gemeenschap ontdaan is van eigen fiscale
bevoegdheid
, ; want in praktijk onhaalbaar → Franse gemeenschap omvat tweetalig gebied
Brussel- Hoofdstad waardoor het door het ontbreken van subnationaliteiten
onmogelijk is om belastingplichten te bepalen
o Vlaamse gemeenschap geen probleem want communautarisering met Vlaams
gewest
➢ Grondwettelijk Hof
→ 170 GW impliceert ; wettelijke norm bepaalt zelf essentiële elementen van de belastingen
o Hoofdbestanddelen belastingen
; wetgever kan taak niet overdragen aan uitvoerende macht voor
o Bijkomende elementen die niet hoofdbestanddelen belasting uitmaken
; kunnen w geregeld door besluit uitvoerende macht
- verhogingen
- interesten
Onderafdeling 2 ; het beginsel van de eenjarigheid van de belasting
➢ Zowel directe als indirecte belastingen
→ maar geldig voor 1 jaar (annualiteitsbeginsel)
→ Art. 171 GW
➢ Grondwettelijk hof
→ Art. 171 GW belet ook dat belastingwetten voor langer dan 1 jaar kunnen w ingevoerd
➢ Automatisch betekent annualiteitsbeginsel
→ begrotingen en rekeningen ook maar voor 1 jaar geldig
→ Art. 174 lid 1 GW
Onderafdeling 3 ; het beginsel van de gelijkheid van de burgers ten aanzien vd belasting
➢ Art. 172 GW
→ geen voorrechten inzake belastingen
→ matigingen/ vrijstellingen kunnen enkel door wet w vastgelegd
→ tot 2014 ; bestond er 1 vrijstelling voor Koninklijke familie
Art. 172 en Art. 170
= maken deel uit van de referentienormen Grondwettelijk hof
→ hof is bevoegd om begrotingswetten na te gaan met de twee voorschriften van deze bepalingen
→ Art. 171 en 174 NIET deel van referentienormen
