Communicatie
1. Theorie van de communicatie
1.1 Inleiding
Communicatie binnen de gezondheidszorg neemt een heel belangrijke rol
in
C. beoordeeld de aangeboden zorg op basis van contacten met de ET
Communicatie = interactie ik de andere
Communicatie is nooit éénrichtingsverkeer, er altijd interactie.
Personen reageren op elkaar en hebben wederzijdse beïnvloeding
De resultaten van de interactie zijn afhankelijk van beide partijen
Binnen de zorg: communicatie moet goed aansluiten bij de specifieke
situatie van de zorgvrager.
ET moet doorlopend luisteren en zoeken naar de ervaringen,
wensen & behoeften van de C.
Zo draagt communicatie & interactie bij tot clientgericht
werken
Gevaar voor misverstanden in de communicatie:
- ET begrijpt de C niet --> gevaar voor verkeerde diagnose
- C begrijpt de ET niet --> C haakt af
1.2 Het basismodel van de communicatie
SMRC-model (David Berlo)
David Berlo bracht de studie tot communicatie processen tot op gang. Hij
benadrukt het proceskarakter.
Sender, Message, Channel, Reciever
Het model bestaat uit 8 componenten:
1. De zender 5. Het decodeerproces
2. Het encodeerproces 6. De ontvanger
3. De boodschap 7. De feedback
4. Het kanaal 8. De ruis
Encoderen van de boodschap: de boodschap die je wilt overbrengen moet
worden omgezet in
non-verbale symbolen
,de boodschap: samenhangend geheel van tekens, signalen & gegevens.
!!! let op --> de boodschap die verzonden wordt komt niet altijd overeen
met de boodschap die ontvangen wordt
Het kanaal: middel waardoor de boodschap wordt overgebracht van de
zender naar ontvanger
- Verbaal-auditief kanaal
- Lichamelijk-visueel kanaal
Decoderen van de boodschap: ontleden of vertalen van de boodschap om
ze correct te kunnen begrijpen en interpreteren
Feedback: als de ontvanger reageert door een boodschap terug te sturen,
geeft informatie over hoe de boodschap is ontvangen
Zender & ontvanger staan in
circulair verband met elkaar
Ruis: elke concurrerende stimulus of storing die interfereert in het
communicatieproces
- Interne ruis: binnen in de persoon (bv tandpijn/dagdromen)
- Externe ruis: vanuit de omgeving
1.3 Basisbegrippen
1.3.1 Verbaal, para-verbaal, non-verbaal
Verbale communicatie:
Communicatie via het gesproken/geschreven woord, via taaltekens. Het
lijkt de eenvoudigste manier met de minste fouten, dit is echter niet waar.
Het vertalen van woorden van de ene taal naar de andere taal is niet
altijd even evident. Woorden hebben vaak geen eenduidige betekenis,
de ene verstaat er iets anders onder dan de andere.
Para-verbale communicatie:
De klank, intonatie, volume, mimiek, … waarmee woorden en zinnen
worden geuit.
, Verbale communicatie wordt ondersteund door de para-verbale
communicatie
Het kan een boodschap verzwakken/versterken
(dialect wordt herkend via para-verbale communicatie)
Non-verbale communicatie:
Oudste manier van communiceren, lichaamstaal
70-80 % van onze communicatie vind door lichaamstaal plaats
Non-verbale communicatie is het beste kanaal om onze emoties, oordelen
& verwachtingen tot uiting te laten komen.
Vijf vormen van n-v c.:
o Gelaatsuitdrukking
o Uiterlijik
o Lichaamshouding
o Aanrakingen
o Gebaren
1.3.2 Metacommunicatie en het betrekkingsniveau
Metacognitie is communiceren over de communicatie.
Vaak bij irritaties, misverstanden, gevoelige onderwerpen
Bevat informatie over de relatie tussen zender & ontvanger
Het geeft professionals de mogelijkheid om het gesprek te sturen
Betrekkingsniveau (Paul Watzlawick)
Paul herleide communiceren tot 5 axioma’s
Betrekkingsniveau = manier waarop iemand communiceert met een ander
Zegt iets meer over relatie en de betrekking
Manier waarop er tegen elkaar gesproken wordt kan aantonen
dan beide personen hetzelfde idee hebben over hun relatie
Vaak gelinkt aan veel/weinig macht, zeggenschap, invloed ten aanzien van
de ander
1.3.3 Sociale afstand
Persoonlijke bubbel heeft de vorm van een zandloper --> langs voor of
achteren benaderd
worden, wordt snel als vervelend
ervaren. Langs de zijkant niet.
Met de persoonlijke ruimte regelen mensen hun sociale afstand en hun
communicatie
1. Theorie van de communicatie
1.1 Inleiding
Communicatie binnen de gezondheidszorg neemt een heel belangrijke rol
in
C. beoordeeld de aangeboden zorg op basis van contacten met de ET
Communicatie = interactie ik de andere
Communicatie is nooit éénrichtingsverkeer, er altijd interactie.
Personen reageren op elkaar en hebben wederzijdse beïnvloeding
De resultaten van de interactie zijn afhankelijk van beide partijen
Binnen de zorg: communicatie moet goed aansluiten bij de specifieke
situatie van de zorgvrager.
ET moet doorlopend luisteren en zoeken naar de ervaringen,
wensen & behoeften van de C.
Zo draagt communicatie & interactie bij tot clientgericht
werken
Gevaar voor misverstanden in de communicatie:
- ET begrijpt de C niet --> gevaar voor verkeerde diagnose
- C begrijpt de ET niet --> C haakt af
1.2 Het basismodel van de communicatie
SMRC-model (David Berlo)
David Berlo bracht de studie tot communicatie processen tot op gang. Hij
benadrukt het proceskarakter.
Sender, Message, Channel, Reciever
Het model bestaat uit 8 componenten:
1. De zender 5. Het decodeerproces
2. Het encodeerproces 6. De ontvanger
3. De boodschap 7. De feedback
4. Het kanaal 8. De ruis
Encoderen van de boodschap: de boodschap die je wilt overbrengen moet
worden omgezet in
non-verbale symbolen
,de boodschap: samenhangend geheel van tekens, signalen & gegevens.
!!! let op --> de boodschap die verzonden wordt komt niet altijd overeen
met de boodschap die ontvangen wordt
Het kanaal: middel waardoor de boodschap wordt overgebracht van de
zender naar ontvanger
- Verbaal-auditief kanaal
- Lichamelijk-visueel kanaal
Decoderen van de boodschap: ontleden of vertalen van de boodschap om
ze correct te kunnen begrijpen en interpreteren
Feedback: als de ontvanger reageert door een boodschap terug te sturen,
geeft informatie over hoe de boodschap is ontvangen
Zender & ontvanger staan in
circulair verband met elkaar
Ruis: elke concurrerende stimulus of storing die interfereert in het
communicatieproces
- Interne ruis: binnen in de persoon (bv tandpijn/dagdromen)
- Externe ruis: vanuit de omgeving
1.3 Basisbegrippen
1.3.1 Verbaal, para-verbaal, non-verbaal
Verbale communicatie:
Communicatie via het gesproken/geschreven woord, via taaltekens. Het
lijkt de eenvoudigste manier met de minste fouten, dit is echter niet waar.
Het vertalen van woorden van de ene taal naar de andere taal is niet
altijd even evident. Woorden hebben vaak geen eenduidige betekenis,
de ene verstaat er iets anders onder dan de andere.
Para-verbale communicatie:
De klank, intonatie, volume, mimiek, … waarmee woorden en zinnen
worden geuit.
, Verbale communicatie wordt ondersteund door de para-verbale
communicatie
Het kan een boodschap verzwakken/versterken
(dialect wordt herkend via para-verbale communicatie)
Non-verbale communicatie:
Oudste manier van communiceren, lichaamstaal
70-80 % van onze communicatie vind door lichaamstaal plaats
Non-verbale communicatie is het beste kanaal om onze emoties, oordelen
& verwachtingen tot uiting te laten komen.
Vijf vormen van n-v c.:
o Gelaatsuitdrukking
o Uiterlijik
o Lichaamshouding
o Aanrakingen
o Gebaren
1.3.2 Metacommunicatie en het betrekkingsniveau
Metacognitie is communiceren over de communicatie.
Vaak bij irritaties, misverstanden, gevoelige onderwerpen
Bevat informatie over de relatie tussen zender & ontvanger
Het geeft professionals de mogelijkheid om het gesprek te sturen
Betrekkingsniveau (Paul Watzlawick)
Paul herleide communiceren tot 5 axioma’s
Betrekkingsniveau = manier waarop iemand communiceert met een ander
Zegt iets meer over relatie en de betrekking
Manier waarop er tegen elkaar gesproken wordt kan aantonen
dan beide personen hetzelfde idee hebben over hun relatie
Vaak gelinkt aan veel/weinig macht, zeggenschap, invloed ten aanzien van
de ander
1.3.3 Sociale afstand
Persoonlijke bubbel heeft de vorm van een zandloper --> langs voor of
achteren benaderd
worden, wordt snel als vervelend
ervaren. Langs de zijkant niet.
Met de persoonlijke ruimte regelen mensen hun sociale afstand en hun
communicatie
