samenvatting recht - straf en jeugdrecht (sem 1, jaar 1) - AP hogeschool

Extra hoofdstuk: straf en jeugdrecht
Inleiding
Strafrecht bestaat uit 3 onderdelen
- materieel strafrecht: behandelt misdrijven en de straffen daarop
- strafprocesrecht: de procedures bij de bestraffing
- strafuitvoeringsrecht: de tenuitvoerlegging van de straffen en sancties


strafwet bestaat uit 2 delen
- algemene regels bij bestraffingen van misdrijven
- de misdrijf zelf


het misdrijf
2 soorten misdrijven
- Overtredingen: misdrijven die kunnen worden bestraft met een gevangenisstraf van 1 tot 7
dagen, een straf onder elektronisch toezicht, een autonome probatiestraf van maximum 1 jaar,
een werkstraf en/of een geldboete van 1 tot 25 euro
- Politiestraffen
- Wanbedrijven: misdrijven die kunnen worden bestraft met een gevangenisstraf van 8 dagen van
5 jaar, een straf onder elektronisch toezicht, een autonome probatiestraf van maximum 2 jaar,
een werkstraf en/of een geldboete van 26 euro en meer
- correctionele straffen
- Misdaden: misdrijven die kunnen bestraft worden met een tijdelijke opsluiting van minstens 5
jaar tot levenslange opsluiting
- criminele straffen.


! ook andere misdrijven die bij andere strafwetten voorzien zijn
Vb) milieurecht, verkeersrecht,..


Kwalificatie van misdrijven
 wanneer er een intervolgingstelling is  OM kwalificeert en vordert de bevoegde RB
o politierechtbank bij overtredingen

o correctionele RB bij wanbedrijven

o Hof van assisen bij misdaden

 Sinds nieuwe wet in 2016  alle misdaden zijn correctionaliseerbaar

, o ! ook misdaden die strafbaar zijn met levenslange opsluiting

o H vn A zeteld nog zelden  alles kan voor correctionele RB komen

 Er is een opmerkelijk arrest over justitiehervorming door grondwettelijk hof
 Hoe ?
o PRINCIPE: OM bepaalt autonoom of het al dan niet tot vervolging overgaat of niet
zelfs als het slachtoffer vindt dat de dader niet moet worden gestraft (en
omgekeerd).
 UITZONDERING: bij klachtmisdrijf = vervolging enkel na klacht van het
slachtoffer (opgesomd in wetgeving):
- bv. eerroof, laster, stalking
 UITZONDERING: klacht met burgerlijke partijstelling bij onderzoeksrechter
met het oog op een schadevergoeding


Bestandsdelen vh misdrijf
- materieel bestanddeel: het effectief plegen van een misdrijf
- gedraging moet wederrechtelijk zijn (in strijd met het recht)
- zedelijk (moreel) bestanddeel: het bewust plegen van een misdrijf
- misdrijf moet strafwaardig zijn


 wanneer dit niet is, is het geen misdrijf


rechtsvaardigheidsgronden en ontoerekenbaarheidsgronden
 Rechtvaardigingsgrond rechtvaardigt het plegen van het misdrijf, waardoor de strafbare
gedraging wegvalt
o Bevel van de overheid of wettelijk voorschrift

 Wanneer het feit door de wet of overheid voorgeschreven/geboden is
 Moet op voorand worden gegeven
 Binnen wettelijke bepalingen
 Vb) operatie door arts
o Wettige zelfverdediging

 verdediging van een persoon tegen een wederrechtelijke aanranding
 verdediging moet onmiddellijk noodzakelijk zijn
 verdediging moet in verhouding staan tot de aanval
 vb) verdedigen tegen diefstal met geweld

, o Noodtoestand

 Nood breekt de wet
 ontwikkeld door de rechtspraak: algemene rechtvaardigingsgrond die voor
alle misdrijven kan gelden
 toepassingsvoorwaarden.
 onmiddellijke noodzaak
 geen verplichting om zich aan het dreigend kwaad bloot te stellen of
erin te berusten
 beschermde belang moet een hogere of minstens gelijke waarde
hebben als het geschonden rechtsgoed
 subsidiariteitsbeginsel: het beschermde rechtsgoed mag niet op een
andere wijze gevrijwaard kunnen worden
o Toestemming van het slachtoffer

 Alleen bij bepaalde gevallen
 seksuele betrekkingen tussen personen boven de 16 jaar zonder
geweld of bedreiging (met toestemming)
 geen woonstschennis met toestemming van het slachtoffer
 Ontoerekenbaarheidsgrond betekent dat het misdrijf niet aan de dader kan worden
aangerekend, maar het misdrijf blijft als dusdanig wel bestaan
o Geestesstoornis

 Er is geen misdrijf, wanneer de beschuldigde of de beklaagde op het tijdstip
van de feiten leed aan een geestesstoornis die zijn oordeelsvermogen of de
controle over zijn daden heeft tenietgedaan of ernstig heeft aangetast …”
o Overmacht of onweerstaanbare dwang

 = onmogelijkheid een verboden handeling te vermijden of een geboden
handeling te stellen
 de dwang moet onweerstaanbaar zijn
 de dwang moet bestaan op het ogenblik van het misdrijf
 de dwang moet vreemd zijn aan de wil van de dader
o dwaling

 Feitelijke dwaling: onwetendheid omtrent een essentieel element van het
misdrijf. Vb. jachtongeval
 Rechtsdwaling: iedereen wordt geacht de wet te kennen. Is toch mogelijk
indien een redelijk en voorzichtig mens, in die zeer specifieke situatie, ook
zou gedwaald hebben.
o Minderjarigheid