Faculteit Rechtsgeleerdheid
Opleiding Criminologische Wetenschappen
Academiejaar 2022 - 2023
KATHOLIEKE
UNIVERSITEIT
LEUVEN
CRIMINAL POLICY AND CRIMINOLOGICAL
THEORY: INTERNATIONAL AND
COMPARATIVE PERSPECTIVE
SAMENVATTING
PROF. LITITZIA PAOLI
MASTER CRIMINOLOGISCHE WETENSCHAPPEN, EERSTE SEMESTER
,2
, INHOUDSOPGAVE
H1 – Introductie: Wat is strafrechtelijk beleid? Wat is beleidsanalyse? En wat is weer theorie? ...... 1
1.1 Doelstellingen en inhoud van de cursus........................................................................................ 1
1.2 Kernbegrippen / componenten ..................................................................................................... 3
1.2.1 Strafrechtelijk beleid .............................................................................................................. 3
1.2.2 Beleidsanalyse ........................................................................................................................ 5
1.2.3 Waarom weer theorieën? ...................................................................................................... 8
H2 – De vijf stappen van beleidsanalyse en instructies voor jouw beleidsplan .............................. 10
2.1 Concepte kaart van de cursus ..................................................................................................... 10
2.2 De 5 fasen van beleidsanalyse..................................................................................................... 10
2.2.1 Probleemstructurering (= problem structuring) .................................................................. 10
2.2.2 Voorspellen (= forecasting) .................................................................................................. 12
2.2.3 Voorschrift (= prescribing) .................................................................................................... 14
2.2.4 Controle (= monitoring) ........................................................................................................ 16
2.2.5 Evaluatie (= evaluation) ........................................................................................................ 18
2.3 Conclusie ..................................................................................................................................... 20
H3 – Wat is een goed strafrechtelijk beleid? ................................................................................ 21
3.1 Principes en doelen van strafrechtelijk recht en strafrechtelijk beleid ...................................... 21
3.1.1 Waarom hebben we een strafwet en strafrechtelijk beleid nodig? .................................... 21
3.1.2 Consequentialisme ............................................................................................................... 21
3.1.3 Wettelijk moralisme / retributivisme ................................................................................... 23
3.2 In hoeverre worden de doelstellingen bereikt? .......................................................................... 24
3.2.1 Afschrikking .......................................................................................................................... 24
3.2.2 Incapacitatie ......................................................................................................................... 24
3.2.3 Morele opvoeding ................................................................................................................ 25
3.2.4 Retributieve rechtvaardigheid.............................................................................................. 25
3.3 Kan en moet schadebeperking een / het hoofddoel worden? ................................................... 27
3.3.1 Schadebeperking .................................................................................................................. 27
3.3.2 Schadebeoordeling ............................................................................................................... 28
3.4 Conclusie ..................................................................................................................................... 29
3
, H4 – Vergelijking strafrechtelijk beleid: resultaten, trends en determinanten .............................. 30
4.1 Vergelijking strafrechtelijk beleid: middelen, resultaten en trends............................................ 30
4.2 Determinanten van straf (strafrechtelijk) beleid ........................................................................ 33
4.2.1 Risico, beschermende en niet-factoren ............................................................................... 33
4.2.2 Risicofactoren uit nationale casestudies (Tonry) ................................................................. 35
4.2.3 Statistische analyse van risicofactoren ................................................................................ 36
4.2.4 Beschermende factoren ....................................................................................................... 37
4.3 Conclusie ..................................................................................................................................... 38
H5 – Strafrechtelijk beleid in België............................................................................................. 39
5.1 De beginselen van het Belgische strafrechtelijke beleid en de resultaten ervan ....................... 39
5.1.1 Beginselen en resultaten ...................................................................................................... 39
5.1.2 Gevangenis ........................................................................................................................... 40
5.1.3 Beleid .................................................................................................................................... 42
5.2 Van strafbeleid naar veiligheidsbeleid ........................................................................................ 43
5.3 Strafbeleid in België: op zoek naar determinanten..................................................................... 44
5.4 Conclusie ..................................................................................................................................... 45
H6 – Strafrechtelijk beleid in Nederland en andere Europese landen ........................................... 47
6.1 Strafrechtelijk beleid in Nederland ............................................................................................. 47
6.1.1 Drie fases in het Nederlands strafrechtelijk beleid .............................................................. 47
6.1.2 VERKLARENDE FACTOREN SWAANINGEN ............................................................................ 48
6.1.3 Factoren Boone et al. ........................................................................................................... 50
6.2 Een blik op het strafrechtelijk beleid in het VK ........................................................................... 52
6.3 Een blik op het strafrechtelijk beleid in Scandinavië .................................................................. 54
6.3.1 Finland .................................................................................................................................. 55
6.3.2 Zweden ................................................................................................................................. 57
6.4 Conclusie: welke determinanten van crimineel beleid komen naar voren? ............................... 59
6.4.1 Kernpunten Nederland ......................................................................................................... 59
6.4.2 Kernpunten VK ..................................................................................................................... 59
6.4.3 Kernpunten Scandinavië....................................................................................................... 59
H7 – Strafrechtelijk beleid in de VS en Japan ............................................................................... 61
7.1 Strafrechtelijk beleid in de VS ..................................................................................................... 61
7.1.1 Resultaten............................................................................................................................. 61
7.1.2 Zoeken naar determinanten................................................................................................. 68
7.2 Een blik op het strafrechtelijk beleid in Japan ............................................................................ 71
4
Opleiding Criminologische Wetenschappen
Academiejaar 2022 - 2023
KATHOLIEKE
UNIVERSITEIT
LEUVEN
CRIMINAL POLICY AND CRIMINOLOGICAL
THEORY: INTERNATIONAL AND
COMPARATIVE PERSPECTIVE
SAMENVATTING
PROF. LITITZIA PAOLI
MASTER CRIMINOLOGISCHE WETENSCHAPPEN, EERSTE SEMESTER
,2
, INHOUDSOPGAVE
H1 – Introductie: Wat is strafrechtelijk beleid? Wat is beleidsanalyse? En wat is weer theorie? ...... 1
1.1 Doelstellingen en inhoud van de cursus........................................................................................ 1
1.2 Kernbegrippen / componenten ..................................................................................................... 3
1.2.1 Strafrechtelijk beleid .............................................................................................................. 3
1.2.2 Beleidsanalyse ........................................................................................................................ 5
1.2.3 Waarom weer theorieën? ...................................................................................................... 8
H2 – De vijf stappen van beleidsanalyse en instructies voor jouw beleidsplan .............................. 10
2.1 Concepte kaart van de cursus ..................................................................................................... 10
2.2 De 5 fasen van beleidsanalyse..................................................................................................... 10
2.2.1 Probleemstructurering (= problem structuring) .................................................................. 10
2.2.2 Voorspellen (= forecasting) .................................................................................................. 12
2.2.3 Voorschrift (= prescribing) .................................................................................................... 14
2.2.4 Controle (= monitoring) ........................................................................................................ 16
2.2.5 Evaluatie (= evaluation) ........................................................................................................ 18
2.3 Conclusie ..................................................................................................................................... 20
H3 – Wat is een goed strafrechtelijk beleid? ................................................................................ 21
3.1 Principes en doelen van strafrechtelijk recht en strafrechtelijk beleid ...................................... 21
3.1.1 Waarom hebben we een strafwet en strafrechtelijk beleid nodig? .................................... 21
3.1.2 Consequentialisme ............................................................................................................... 21
3.1.3 Wettelijk moralisme / retributivisme ................................................................................... 23
3.2 In hoeverre worden de doelstellingen bereikt? .......................................................................... 24
3.2.1 Afschrikking .......................................................................................................................... 24
3.2.2 Incapacitatie ......................................................................................................................... 24
3.2.3 Morele opvoeding ................................................................................................................ 25
3.2.4 Retributieve rechtvaardigheid.............................................................................................. 25
3.3 Kan en moet schadebeperking een / het hoofddoel worden? ................................................... 27
3.3.1 Schadebeperking .................................................................................................................. 27
3.3.2 Schadebeoordeling ............................................................................................................... 28
3.4 Conclusie ..................................................................................................................................... 29
3
, H4 – Vergelijking strafrechtelijk beleid: resultaten, trends en determinanten .............................. 30
4.1 Vergelijking strafrechtelijk beleid: middelen, resultaten en trends............................................ 30
4.2 Determinanten van straf (strafrechtelijk) beleid ........................................................................ 33
4.2.1 Risico, beschermende en niet-factoren ............................................................................... 33
4.2.2 Risicofactoren uit nationale casestudies (Tonry) ................................................................. 35
4.2.3 Statistische analyse van risicofactoren ................................................................................ 36
4.2.4 Beschermende factoren ....................................................................................................... 37
4.3 Conclusie ..................................................................................................................................... 38
H5 – Strafrechtelijk beleid in België............................................................................................. 39
5.1 De beginselen van het Belgische strafrechtelijke beleid en de resultaten ervan ....................... 39
5.1.1 Beginselen en resultaten ...................................................................................................... 39
5.1.2 Gevangenis ........................................................................................................................... 40
5.1.3 Beleid .................................................................................................................................... 42
5.2 Van strafbeleid naar veiligheidsbeleid ........................................................................................ 43
5.3 Strafbeleid in België: op zoek naar determinanten..................................................................... 44
5.4 Conclusie ..................................................................................................................................... 45
H6 – Strafrechtelijk beleid in Nederland en andere Europese landen ........................................... 47
6.1 Strafrechtelijk beleid in Nederland ............................................................................................. 47
6.1.1 Drie fases in het Nederlands strafrechtelijk beleid .............................................................. 47
6.1.2 VERKLARENDE FACTOREN SWAANINGEN ............................................................................ 48
6.1.3 Factoren Boone et al. ........................................................................................................... 50
6.2 Een blik op het strafrechtelijk beleid in het VK ........................................................................... 52
6.3 Een blik op het strafrechtelijk beleid in Scandinavië .................................................................. 54
6.3.1 Finland .................................................................................................................................. 55
6.3.2 Zweden ................................................................................................................................. 57
6.4 Conclusie: welke determinanten van crimineel beleid komen naar voren? ............................... 59
6.4.1 Kernpunten Nederland ......................................................................................................... 59
6.4.2 Kernpunten VK ..................................................................................................................... 59
6.4.3 Kernpunten Scandinavië....................................................................................................... 59
H7 – Strafrechtelijk beleid in de VS en Japan ............................................................................... 61
7.1 Strafrechtelijk beleid in de VS ..................................................................................................... 61
7.1.1 Resultaten............................................................................................................................. 61
7.1.2 Zoeken naar determinanten................................................................................................. 68
7.2 Een blik op het strafrechtelijk beleid in Japan ............................................................................ 71
4
