Samenvatting artikelen over Janusz Korczak

Janusz Korczak zijn leven, werk en gedachtengoed
- In de bijdrage van Janusz Korczak gaat het vooral om zijn denkbeelden.
- Hij groeide op in een overbeschermend milieu en kwam niet in volle aanraking met het volk.
- Hij studeerde medicijnen en kwam in aanraking met ziekten, armoede en verwaarlozing van verpauperde
wijken.
- Hij werd vooral getroffen door het leed van kindere.
- Geschreven boeken:
Kinderen van de staat  onvoorstelbare omstandigheden van zwerfjongeren.
Het salonkind  hekelt de opvoedingspraktijken van de gegoede burger, waarin het kind volledig naar de
hand van de volwassene wordt gezet en geen enkele eigenheid kan ontwikkelen.
- Hij groeide snel in zijn bekendheid en reputatie als kinderarts
- Hij schreef geen rekeningen uit aan armen en liet zelfs geld achter voor medicijnen.
- Hij werd in de Russisch-Japanse oorlog vooral getroffen door het leed van kinderen als gevolg van oorlog.
- In 1912 opende hij het Huis der Wezen. Het weeshuis vond hij zijn belangrijkste roeping.
- Het weeshuis vormde de ideale observatieplek om kinderen te leren kennen.
- Hij heeft daar de kinderen altijd grondig medisch onderzocht. Hij staat bekend om:
’s nachts te luisteren naar hun ademhaling en te letten op hun slaap.
“Veel opvoeders vergeten dat kinderen een lijf hebben.
- Het weeshuis is een kindergemeenschap met een mate van zelfbestuur door kinderen.
- Er waren wekelijkse vergaderingen van alle kinderen en medewerkers; waarover allerlei dingen in het
huis werd besproken
- De verantwoordelijkheid van kinderen voor elkaar, kwam tot uiting:
In een soort mentorschap. Nieuwe kind kreeg als begeleider een ouder kind toegewezen
- Kinderrechtbank
- Systeem van onderlinge taken
- Muurkrant
- Zorg voor de gemeenschappelijke tuin.
- Jaren 20: schrijft Korczak kinderboeken:
Koning Matthijsje de Eerste
Koning Matthijsje op het onbewoonde eiland.
* De positie van kinderen tegenover volwassenen is het centrale thema.
- Initiatiefnemer van een kinderpagina, die elke week wordt opgenomen in de bijlage van de Poolse krant
Revue.
* Hoofdzakelijk door kinderen gevuld
* Voor het eerst worden kinderen serieus genomen en voor hun bijdrage betaald.
- Pedagogische hoofdwerken =
Hoe houd je van een kind
Het recht van het kind op respect

Gedachtengoed

 Respect voor het kind;
Het kind is in elke fase een volwaardig menselijk wezen en niet slechts een on-af mens, die nog niet van
alles kan.
 Elke stap moet veroverd worden in de ontwikkeling van het opgroeien. We zijn ongeduldig geworden en
gunnen het kind niet het recht op de dag van vandaag.
 Hij pleit voor absoluutheid van de kindertijd  Kind-zijn
 Het recht van het kind: Het is vervelend om klein te zijn en alleen wat groot is oogst respect en
bewondering. Dit leidt tot het gevoel van onmacht, maar wel in het geloof van fysieke kracht.

, Iedereen die groot en sterk is kan zijn ontevredenheid op grove manier uiten en zijn eisen met geweld
doorzetten en afdwingen. Het kind leert dat je ongestraft onrecht kan doen.

Gelijkwaardigheid

 De gelijkwaardigheid van kin en volwassene staat centraal
 Tussen kind en opvoeder moet een dialoog bestaan
 Korczak plaats vertrouwen tegenover wantrouwen;
We laten het kind te weinig zelf dingen ervaren en beleven. We willen eigenlijk over alles wat het doet
waken.
 Korczak wil volwassenen gevoeliger maken voor het feit dat storend gedrag van een kind ook kan
voortkomen uit eisen die teveel het wezenlijke van het kind vernietigen.
 Het recht van het kind zichzelf te ontwikkelen.
 Korczaks visie op wat kinderen van hun opvoedingsomgeving vragen:
Niet te veel opvoeding, maar respect voor eigen kunnen, durven en willen zijn van kinderen
en solidariteit/beschikbaarheid van volwassenen.

Geen bezit

 Een kind is nooit je bezit.
 Volwassenen gebruiken vaak kinderen, bewust en onbewust als verlengstuk van zichzelf.
 2 opvattingen bezitten:
1) Je kind aan je macht ontwerpen, letterlijk bezitten
2) het kind zo psychologisch omarmen en beïnvloeden dat het geestelijk onvrij is geworden om zichzelf
te zijn.
 Het recht van het kind beschrijft het egoïstische bezitten:
Het kind is een alibi, een middel voor de volwassene om aan zijn eigen liefde en behoefte tegemoet te
komen.
 Hij ervaart normen als knellend. De volwassenen vormen en kneden hun kinderen naar eigen ideeën.
 Korczak heeft veel vertrouwen in het waardeoordeel en normbesef van kinderen:
Achterliggende gedachte voor zijn idee kinderrechtbank en kinderparlement.
 Strafoplegging leidde tot inzicht, ander gedrag en herstel van relatie met groepsleden.