Samenvatting Oefenrechtbank | Cijfer: 8,5 | Alle Hoor-/Werkcolleges

Oefenrechtbank
Alle aantekeningen – hoor- en werkcolleges

,Oefenrechtbank Rechtsgeleerdheid – HC 1

Het systeem van de retorica

Mondelinge presentaties en behandelingen

- Eerste ontwikkeling:
 Mondelinge behandeling, zowel in eerste als tweede aanleg, wordt steeds
belangrijker
o Afschaffing standaard repliek en dupliek (schriftelijke conclusies),
introductie comparitie van partijen (mondelinge behandeling)
o Introductie mondelinge behandeling na aanbrengen: als je besluit om in
hoger beroep te gaan  appeldagvaarding binnen termijn veiligstellen,
‘grieven doe ik later’
o Regie/rol rechter in nieuwe procesrecht: steeds minder lijdelijk, trekt
steeds meer procesgang naar zich toe
- Tweede ontwikkeling:
 Terugdringing pleidooi:
 Haaks op eerste? Nee, onderschrijft dat er enorm verschil is in bandbreedte
‘mondelinge behandeling’ en ‘pleidooi’
o In eerste aanleg niet meer te vragen als er een comparitie van partijen is
geweest  hierdoor mondelinge behandeling geweest, dus gelegenheid
om je zaken toe te lichten
o In appel meer en meer vervangen door een mondelinge behandeling:
raadsheren Hof willen nieuwe informatie (noviteiten) i.p.v. herhaling zoals
nu vaak het geval is

Verschillende typen mondelinge behandelingen in de civiele rechtspleging (5):
a) Comparitie van partijen (op locatie: descente)
b) Kort geding
c) Enquête (getuigenverhoor)
d) Behandeling verzoekschrift (verzoek om bepaalde uitspraak)
e) Pleidooi (aan einde appelprocedure en je wil nog een punt maken; geen herhaling
van zetten)
- Elk type vergt een bepaalde voorbereiding, zowel qua opstelling van stukken als
bezinning op de houding ter zitting
- In alle gevallen: stukken tijdig vooraf toezenden

Voorbereiding op een zitting/presentatie

- Jouw rol bepaalt wat je wilt bereiken:
 Rechter/arbiter: fair trial  informatievoorziening in balans
 Bedrijfsjurist: door directie gedragen beslissingen
 Advocaat: winnen (belang cliënt)
- Jouw doel bepaalt de aanpak en boodschap
 NB: dat geldt ook voor de andere betrokkenen (jouw publiek)
 Zorg voor een perfecte dossierkennis, incl. eventuele rechterlijke instructies
 Bereid je cliënt ook goed voor: weet niet wat hem/haar te wachten staat
 Verplaats je in de positie van je tegenpleiter
- Rechters nemen tevoren alle stukken goed door en houden niet van verrassingen:
 Stukken tevoren toezenden neemt weliswaar overrompelingskans (tegenpleiter)
weg maar kan rechter positief beïnvloeden
 Op stukken die niet tevoren toegezonden zijn kun je in je presentatie – in beginsel
– geen beroep doen

,  Rechter hecht veel waarde aan eisen van een goede procesorde
- Bepaal de inhoud van jouw betoog en schrijf dat op:
 In kernwoorden (t.b.v. mondelinge behandeling)
 Volledig uitgeschreven (spreekaantekeningen, pleitnota)
 Vast stramien:
o Inleiding
o Feitencomplex
o (Juridische) implicaties/argumentatie
 Rationeel (logos)
 Emotioneel (ethos, pathos)
o Afronding

Inhoudelijke behandeling

- Zodra je het woord krijgt maak je het punt duidelijk
 Houd aandacht rechter vast  zoek oogcontact (niet continu), spreek niet
monotoon, gebruik intonatie en durf een stilte te laten vallen
 Inhoud prevaleert altijd boven vorm!
- Als je tegenpleiter spreekt:
 Luister je aandachtig en voor zoveel aanwezig lees je zijn
pleitnota/spreekaantekeningen/verweerschrift mee
 Noteer voor jezelf direct als het in je opkomt de zaken waarop je wilt reageren
- Wat is gepast/ongepast?
 Gebaren/mimiek?  rechter niet onder de indruk van gebaren
 Interrupties?  houdt de rechter ook niet van (structuur)
 Op de man spelen? (persoonlijke aanvallen: ‘U zeurt wel veel’, ‘U spreekt de
waarheid niet’  houden rechters absoluut niet van
 Humor?  kan werken, maar met mate
 Beeldspraak?  niet zo heel veel, opnieuw met mate (wel ‘to the point’)
 Alerte, actieve houding (ook bij enquête)
o VB: zittend meeschrijven (hoe is iets gezegd, controleren met rechter) –
legitieme manier en kun je ook gelijk ergens iets van zeggen

Kortom: wees goed voorbereid, behandel alle anderen die ter zitting aanwezig zijn met
respect en kom met een inhoudelijk en duidelijk verhaal