Werkgroep – thema
lesweek 1
canmeds-rollen en zorgverlener
De beroepen van verpleegkundige en verzorgende kunnen worden beschreven in zeven
competentiegebieden, gebaseerd op de systematiek van de CanMEDS (Canadian Medical Education
Directions for Specialists). Kern van de beroepsuitoefening is de verpleegkundige of verzorgende als
zorgverlener. Alle andere bekwaamheden raken aan die centrale rol en krijgen er richting door.
Binnen elk CanMEDS-gebied moet de verpleegkundige of verzorgende beschikken over bepaalde
competenties: een set aan kennis, vaardigheden en houding. Bekijk voorbeelden van activiteiten
waarmee je jouw competenties kunt versterken.
Canmeds-rollen ->
-[ ] de zorgverlener
^ Als zorgverlener onderzoek je welke vragen en problemen een zorgvrager heeft en wat hij of zij
zelf kan. Vervolgens stel je vast welke verpleegkundige zorg daarbij nodig is. Daarnaast ben je
bevoegd om het verpleegkundig proces in te richten en vorm te geven in samenwerking met
andere zorgprofessionals.
-[ ] de communicator
^ Als verpleegkundige kijk je welke informatie iemand in zijn/haar ziekteproces nodig heeft. Je
houdt in je communicatie rekening met de culturele achtergrond, taalbeheersing, begripsniveau
en draagkracht van de zorgvrager en diens naasten. ‘Communiceren op maat’ staat hierbij
centraal. Je past technologische zorgondersteuning toe en biedt zorg op afstand (e-health) als
aanvulling op het persoonlijk contact met de zorgvrager.
-[ ] de samenwerkingspartner
^ Als verpleegkundige werk je samen met de zorgvrager en diens naasten. Ook de samenwerking
met andere disciplines en leidinggevenden is belangrijk. Je bent er steeds op gericht dat alle
betrokkenen over de juiste informatie beschikken zodat de zorg optimaal kan plaatsvinden
-[ ] de reflectieve ebp-professional
^ Bij je werk als verpleegkundige is het van belang dat je op zoek gaat naar de best beschikbare
onderbouwing van je handelen, ofwel Evidence-based Practice (EBP). Deze kennis pas je toe in de
praktijk. Daarnaast werk je mee in onderzoek van (verpleegkundig) specialisten en onderzoekers.
Zo werk je permanent aan de ontwikkeling van je eigen deskundigheid en aan die van je collega’s.
Je leert je leven lang.
,-[ ] de gezondheidsbevorderaar
^ In de maatschappij verschuift de aandacht van ‘zorg en ziekte’ naar ‘gedrag en gezondheid’. Je
bent daarom als verpleegkundige meer en meer bezig met het bevorderen van de gezondheid van
mensen waarbij de wens van de zorgvrager voorop staat. Je beïnvloedt de leefstijl en het gezond
gedrag van burgers en zorgvragers.
-[ ] de organisator
^ Als verpleegkundige kun je werkzaam zijn in uiteenlopende organisaties: grote ziekenhuizen,
kleinschalige teams of als zelfstandig beroepsbeoefenaar. Wat je toekomstige werkveld ook zal
zijn, je hebt een coördinerende rol rond de zorgvragers binnen jouw organisatie. Je bent actief bij
het bevorderen van de patiëntveiligheid en hebt een leidende rol bij veranderingen.
-[ ] de professional en kwaliteitsbevorderaar
^ Als verpleegkundige lever je zorg die past binnen de geldende wet- en regelgeving. Je
onderzoekt bovendien systematisch of de zorg die je verleent aan alle kwaliteitseisen voldoet.
Waar nodig zorg je ervoor dat de kwaliteit wordt verbeterd. Daarbij vind je het een uitdaging om
met mensen te werken en heb je aandacht voor ieder uniek individu.
, 1. Vakinhoudelijk handelen
Het ontwikkelen van competenties op het gebied van zorgverlening aan patiënten, cliënten of
bewoners.
Voorbeelden: anatomie/fysiologie, ziektebeelden en beperkingen, verpleegkundige diagnostiek,
farmacologie, psychologie en psychiatrie, zelfmanagement, ondersteuning en begeleiding, preventie,
interventies, voorbehouden en risicovolle handelingen, zorgleefplan, hulp- en
ondersteuningsmiddelen en verpleegtechnieken.
2. Communicatie
Het ontwikkelen van competenties op het gebied van communicatie met patiënten, cliënten of
bewoners.
Voorbeelden: gesprekstechnieken, theoretische communicatie, gedragsbeïnvloeding, motivatie,
empowerment, gebruik van ICT en sociale media.
3. Samenwerking
Het ontwikkelen van competenties op het gebied van samenwerking met patiënten, cliënten of
bewoners, zorgverleners en zorginstellingen.
Voorbeelden: ketenzorg, verslaglegging en overdracht, ondersteuning mantelzorg, multidisciplinaire
samenwerking en groepsdynamica.
4. Kennis en wetenschap
Het ontwikkelen van competenties om te kunnen reflecteren op deskundigheid en de onderbouwing
van het handelen.
Voorbeelden: onderzoeksmethodiek, toepassing van wetenschap, evidence based practice en
feedback.
5. Maatschappelijk handelen
Het ontwikkelen van competenties op het gebied van de maatschappelijke context en het
bevorderen van gezondheid.
Voorbeelden: epidemiologie, preventie, culturele achtergronden, sociale netwerken,
leefstijlbevordering, voorlichting en bemoeizorg.
6. Organisatie
Het ontwikkelen van competenties over de wijze waarop zorg wordt georganiseerd.
Voorbeelden: organisatiekunde, kleinschalige woonvormen, betaalbaarheid van de zorg, coördinatie
en continuïteit, indicatiestelling, zorg op afstand, patiëntveiligheid en werkklimaat.
7. Professionaliteit en kwaliteit
Het ontwikkelen van competenties op het gebied van de professionele standaard en
kwaliteitsborging.
lesweek 1
canmeds-rollen en zorgverlener
De beroepen van verpleegkundige en verzorgende kunnen worden beschreven in zeven
competentiegebieden, gebaseerd op de systematiek van de CanMEDS (Canadian Medical Education
Directions for Specialists). Kern van de beroepsuitoefening is de verpleegkundige of verzorgende als
zorgverlener. Alle andere bekwaamheden raken aan die centrale rol en krijgen er richting door.
Binnen elk CanMEDS-gebied moet de verpleegkundige of verzorgende beschikken over bepaalde
competenties: een set aan kennis, vaardigheden en houding. Bekijk voorbeelden van activiteiten
waarmee je jouw competenties kunt versterken.
Canmeds-rollen ->
-[ ] de zorgverlener
^ Als zorgverlener onderzoek je welke vragen en problemen een zorgvrager heeft en wat hij of zij
zelf kan. Vervolgens stel je vast welke verpleegkundige zorg daarbij nodig is. Daarnaast ben je
bevoegd om het verpleegkundig proces in te richten en vorm te geven in samenwerking met
andere zorgprofessionals.
-[ ] de communicator
^ Als verpleegkundige kijk je welke informatie iemand in zijn/haar ziekteproces nodig heeft. Je
houdt in je communicatie rekening met de culturele achtergrond, taalbeheersing, begripsniveau
en draagkracht van de zorgvrager en diens naasten. ‘Communiceren op maat’ staat hierbij
centraal. Je past technologische zorgondersteuning toe en biedt zorg op afstand (e-health) als
aanvulling op het persoonlijk contact met de zorgvrager.
-[ ] de samenwerkingspartner
^ Als verpleegkundige werk je samen met de zorgvrager en diens naasten. Ook de samenwerking
met andere disciplines en leidinggevenden is belangrijk. Je bent er steeds op gericht dat alle
betrokkenen over de juiste informatie beschikken zodat de zorg optimaal kan plaatsvinden
-[ ] de reflectieve ebp-professional
^ Bij je werk als verpleegkundige is het van belang dat je op zoek gaat naar de best beschikbare
onderbouwing van je handelen, ofwel Evidence-based Practice (EBP). Deze kennis pas je toe in de
praktijk. Daarnaast werk je mee in onderzoek van (verpleegkundig) specialisten en onderzoekers.
Zo werk je permanent aan de ontwikkeling van je eigen deskundigheid en aan die van je collega’s.
Je leert je leven lang.
,-[ ] de gezondheidsbevorderaar
^ In de maatschappij verschuift de aandacht van ‘zorg en ziekte’ naar ‘gedrag en gezondheid’. Je
bent daarom als verpleegkundige meer en meer bezig met het bevorderen van de gezondheid van
mensen waarbij de wens van de zorgvrager voorop staat. Je beïnvloedt de leefstijl en het gezond
gedrag van burgers en zorgvragers.
-[ ] de organisator
^ Als verpleegkundige kun je werkzaam zijn in uiteenlopende organisaties: grote ziekenhuizen,
kleinschalige teams of als zelfstandig beroepsbeoefenaar. Wat je toekomstige werkveld ook zal
zijn, je hebt een coördinerende rol rond de zorgvragers binnen jouw organisatie. Je bent actief bij
het bevorderen van de patiëntveiligheid en hebt een leidende rol bij veranderingen.
-[ ] de professional en kwaliteitsbevorderaar
^ Als verpleegkundige lever je zorg die past binnen de geldende wet- en regelgeving. Je
onderzoekt bovendien systematisch of de zorg die je verleent aan alle kwaliteitseisen voldoet.
Waar nodig zorg je ervoor dat de kwaliteit wordt verbeterd. Daarbij vind je het een uitdaging om
met mensen te werken en heb je aandacht voor ieder uniek individu.
, 1. Vakinhoudelijk handelen
Het ontwikkelen van competenties op het gebied van zorgverlening aan patiënten, cliënten of
bewoners.
Voorbeelden: anatomie/fysiologie, ziektebeelden en beperkingen, verpleegkundige diagnostiek,
farmacologie, psychologie en psychiatrie, zelfmanagement, ondersteuning en begeleiding, preventie,
interventies, voorbehouden en risicovolle handelingen, zorgleefplan, hulp- en
ondersteuningsmiddelen en verpleegtechnieken.
2. Communicatie
Het ontwikkelen van competenties op het gebied van communicatie met patiënten, cliënten of
bewoners.
Voorbeelden: gesprekstechnieken, theoretische communicatie, gedragsbeïnvloeding, motivatie,
empowerment, gebruik van ICT en sociale media.
3. Samenwerking
Het ontwikkelen van competenties op het gebied van samenwerking met patiënten, cliënten of
bewoners, zorgverleners en zorginstellingen.
Voorbeelden: ketenzorg, verslaglegging en overdracht, ondersteuning mantelzorg, multidisciplinaire
samenwerking en groepsdynamica.
4. Kennis en wetenschap
Het ontwikkelen van competenties om te kunnen reflecteren op deskundigheid en de onderbouwing
van het handelen.
Voorbeelden: onderzoeksmethodiek, toepassing van wetenschap, evidence based practice en
feedback.
5. Maatschappelijk handelen
Het ontwikkelen van competenties op het gebied van de maatschappelijke context en het
bevorderen van gezondheid.
Voorbeelden: epidemiologie, preventie, culturele achtergronden, sociale netwerken,
leefstijlbevordering, voorlichting en bemoeizorg.
6. Organisatie
Het ontwikkelen van competenties over de wijze waarop zorg wordt georganiseerd.
Voorbeelden: organisatiekunde, kleinschalige woonvormen, betaalbaarheid van de zorg, coördinatie
en continuïteit, indicatiestelling, zorg op afstand, patiëntveiligheid en werkklimaat.
7. Professionaliteit en kwaliteit
Het ontwikkelen van competenties op het gebied van de professionele standaard en
kwaliteitsborging.
