Samenvatting literatuur Inleiding Bestuursrecht

INLEIDING BESTUURSRECHT - LITERATUUR


Week 1


Hoofdstuk 1

Functies van het bestuursrecht;
 Instrumentele functie
-> het bestuursrecht geeft de overheid de bevoegdheden/instrumenten om het
algemeen belang te behartigen en zijn publieke taak te vervullen
 Waarborgfunctie
-> het bestuursrecht geeft de burger middelen om het beleid van het bestuur te
beinvloeden en zich daartegen teweer te stellen
 Normerende functie
-> het bestuursrecht geeft regels waaraan het bestuur zich bij de uitoefening van
bevoegdheden moet houden

Algemene beginselen van behoorlijk bestuur
 Specialiteitsbeginsel (art 3;4 lid 1 Awb)
-> een bestuursorgaan heeft te maken met beperkingen voor de belangen die bij een
afweging mogen worden betrokken
 Zorgvuldigheidsbeginsel (art 3;2 Awb)
->
 Het beginsel van de evenredige belangenafweging (art 3;4 lid 2 Awb)
->

-> Wet administratieve rechtspraak overheidsbeschikkkingen (AROB)
Dit was de voorloper van de Awb die vooral rechtsbescherming regelde
 De Algemene wet bestuursrecht is veel breder en regelt ook proces- en
voorbereidingsregels

Naast de Awb staat ook veel van het bestuursrecht in bijzondere wetten

Bronnen van bestuursrecht
 Wetten en AMVB's worden gepubliceerd in het Staatsblad
 Ministeriële regelingen worden gepubliceerd in de Staatscourant
 Jurisprudentie annotaties

Hoofdstuk 2

Appellant = degene die in hoger beroep procedeert

Doelstellingen Awb;
 Het bevorderen van eenheid binnen de bestuursrechtelijke wetgeving
 Het systematiseren en, waar mogelijk, vereenvoudigen van de bestuursrechtelijke
wetgeving
 Het codificeren van ontwikkelingen die zich in de bestuursrechtelijke jurisprudentie
hebben afgetekend
 Het treffen van voorzieningen ten aanzien van onderwerpen die zich naar hun aard
niet voor regeling in een bijzondere wet lenen

,  De Awb is opgebouwd in tranches en loopt van algemeen naar bijzonder
-> hierbij is dus, net als bij het BW, sprake van een gelaagde structuur

Categorieën Awb-regels;
 Dwingend recht;
Regels die zonder uitzondering voor het gehele bestuursrecht behoren te gelden,
waarvoor lagere wetgevers geen afwijkende regels kunnen maken
 Regelend recht
Regels die gelden als beste regeling voor normale gevallen. Voor bijzondere gevallen
moet ervan worden kunnen afgeweken, ook door lagere regelgevers
 Aanvullend recht
een restbepaling voor gevallen waarbij de bijzondere regelgever geen regeling heeft
getroffen
 Facultatief recht
recht dat niet geldt, tenzij een regelgever/bestuursorgaan bepaalt dat het wél geldt.

Hoofdstuk 3

Nederland is een gedecentraliseerde eenheidsstaat
-> een centraal geregeerde staat met onderdelen zoals provincies en
gemeenten die een eigen bestuursorganisatie en een zekere mate van
zelfstandigheid bezitten, maar waarvan de onderdelen alleen een afgeleid
gezag uitoefenen
 Dit blijkt uit verschillende omstandigheden;

 Territoriale decentralisatie
naast de regering en het parlement zijn er organen die voor een bepaald territorium
een algemene bevoegdheid hebben gekregen tot het vaststellen van algemeen
verbindende voorschriften of tot het nemen van andere beslissingen.
 Functionele decentralisatie
de wetgever heeft bestuursorganen ingesteld die slechts bevoegd zijn beslissingen te
nemen voor enkele in de wet omschreven terreinen of functies

 Een mengvorm van functionele en territoriale decentralisatie wordt gevormd door
de waterschappen. Deze zijn namelijk belast met de waterstaatkundige verzorging en
zorg van waterstaatsaangelegenheden binnen een bepaald territoriaal gebied

Openbaar lichaam =
een aantal organen dat gezamenlijk een gemeenschapsverband vormt
-> Deze bevatten globaal, een algemeen bestuur, een dagelijks bestuur en een voorzitter

Functioneel openbaar lichaam =
een orde of instituut van een bepaalde beroepsgroep dat met regelgevende bevoegdheid is
belast en zo eenzijdig regels kunnen vaststellen

 Alle openbare lichamen hebben rechtspersoonlijkheid
-> artikel 2;1 BW

Publiekrechtelijke rechtspersonen;
zijn krachtens publiekrechtelijke wetten ingesteld
-> openbare universiteiten, Commissariaat voor de Media

, Privaatrechtelijke rechtspersonen;
zijn in het leven geroepen door midden van een privaatrechtelijke oprichtingshandeling
-> vennootschappen, verenigingen en stichtingen

Bepalend voor de toepasselijkheid van Awb-bepalingen is dat er sprake moet zijn van een
bestuursorgaan

Bestuursorgaan -> art 1;1 Awb
a. een orgaan van een rechtspersoon die krachtens publiekrecht is ingesteld, of
b. een ander persoon of college, met enig openbaar gezag bekleed

-> A-organen zijn voor al hun handelingen, dus ook feitelijke en privaatrechtelijke gebonden
aan de Awb
-> B-organen zijn alleen aan de Awb gebonden voor zover zij publiekrechtelijke
bevoegdheden uitoefenen

Artikel 1;1 lid 2 Awb
de volgende organen, personen en colleges uit dat artikel worden uitdrukkelijk niet als
bestuursorgaan aangemerkt

De publiekrechtelijke organisatie = de huls
-> de onderdelen hiervan voeren de taken uit en besturen en zijn de organen

Stroman = stichtingen die in feite niet meer doen dan het verstrekken van geldelijke
uitkeringen in opdracht van een bestuursorgaan
-> kunnen door een nauwe relatie met het Rijk worden aangemerkt als b-orgaan, zonder
dat hiervoor een wettelijke grondslag is
 HR; Stichting bevordering kwaliteit leefomgeving Schiphol

Organen die subsidies aan derden verstrekken kunnen alleen als b-orgaan fungeren als aan 2
cumulatieve voorwaarden wordt voldaan;
 Het inhoudelijke vereiste;
de geldverstrekking in kwestie moet in beslissende mate door 1 of meer a-organen
worden bepaald
 Het financiële vereiste;
de financiering van de verstrekking moet in overwegende mate afkomstig zijn van 1
of meer a-organen

Bij besluitvorming moeten alleen de belangen van de rechtspersonen die belanghebbende
zijn tegen elkaar worden afgewogen
-> artikel 3;4 Awb

Ook is het alleen aan belanghebbenden om bezwaar en beroep in te stellen tegen een besluit
-> artikel 8;1 en 7;1 Awb

 Hiermee wordt uitgesloten dat iedereen bezwaar en beroep kan instellen
(actio popularis)

Artikel 1;2 lid 1 Awb
onder belanghebbende wordt verstaan; degene wiens belang rechtstreeks bij een besluit is
betrokken