Samenvatting arbeidspsychologie
DEEL 1: SITUERING VAN DE ARBEIDSPSYCHOLOGIE
Hoofdstuk 1: Wat is arbeidspsychologie?
1.1. Situering van de arbeidspsychologie binnen de ruimere “arbeids- en
organisatiepsychologie
1.1.1. De ruimere Arbeids-en organisatiepsychologie
Arbeidspsychologie is zich de laatste jaren uit de ruimere ‘A&O’-psychologie aan het
afscheiden en evolueert zich meer en meer tot een zelfstandig domein.
De A&O-psychologie kan omschreven worden als de psychologische studie van de werkende
mens, binnen de context van een ruimere organisatie waarin deze werkt.
De term ‘organisatie’ wordt daarbij in brede betekenis gehanteerd en verwijst zowel naar
profit als non-profit organisaties.
De definitie van de A&O psychologie vormt eigenlijk een concretisering van de ruimere
definitie van psychologie in het algemeen. De psychologie bestudeert immers het menselijke
gedrag en de beleving, die ontstaat vanuit de interactie tussen twee polen: het individu en
de omgeving (of situatie). Bij A&O psychologie worden deze twee polen geconcretiseerd:
Het individu wordt “de werkende mens” en “de situatie” wordt “de arbeidssituatie” en de
context waarin de arbeid geleverd wordt (de organisatie). Centraal in de A&O psychologie
staat de doelstelling om de wederzijdse betrokkenheid van mens enerzijds en
werk/organisatie anderzijds te optimaliseren. We streven er in de A&O psychologie dus naar
om beide polen maximaal op elkaar af te stemmen/maximaal aan elkaar aan te passen.
Het optimaliseren van deze wederzijdse betrokkenheid of wederzijdse aanpassing kan op
diverse wijzen gebeuren. Dit leidt tot de afbakening van de volgende deeldomeinen oftewel
subdisciplines binnen de A&O psychologie:
Ergonomie
Personeelspsychologie
Arbeidspsychologie
Organisatiepsychologie
Economische psychologie
1.1.2. De arbeidspsychologie als deeldomein
De arbeidspsychologie gaat na op welke wijze het uitgevoerde werk van invloed is op de
werkende mens (Arbeid Persoon), met als ultieme doel het aanpassen van de arbeid aan
de mens (Persoon Arbeid), opdat hij optimaler zou kunnen functioneren.
Arbeidspsychologie heeft het aspect “aanpassen van de arbeid aan de mens”
gemeenschappelijk met ergonomie. Het niveau van de analyse ligt echter hoger: de
arbeidspsychologie richt zich op het niveau van functies en taken, terwijl de ergonomie zich
1
DEEL 1: SITUERING VAN DE ARBEIDSPSYCHOLOGIE
Hoofdstuk 1: Wat is arbeidspsychologie?
1.1. Situering van de arbeidspsychologie binnen de ruimere “arbeids- en
organisatiepsychologie
1.1.1. De ruimere Arbeids-en organisatiepsychologie
Arbeidspsychologie is zich de laatste jaren uit de ruimere ‘A&O’-psychologie aan het
afscheiden en evolueert zich meer en meer tot een zelfstandig domein.
De A&O-psychologie kan omschreven worden als de psychologische studie van de werkende
mens, binnen de context van een ruimere organisatie waarin deze werkt.
De term ‘organisatie’ wordt daarbij in brede betekenis gehanteerd en verwijst zowel naar
profit als non-profit organisaties.
De definitie van de A&O psychologie vormt eigenlijk een concretisering van de ruimere
definitie van psychologie in het algemeen. De psychologie bestudeert immers het menselijke
gedrag en de beleving, die ontstaat vanuit de interactie tussen twee polen: het individu en
de omgeving (of situatie). Bij A&O psychologie worden deze twee polen geconcretiseerd:
Het individu wordt “de werkende mens” en “de situatie” wordt “de arbeidssituatie” en de
context waarin de arbeid geleverd wordt (de organisatie). Centraal in de A&O psychologie
staat de doelstelling om de wederzijdse betrokkenheid van mens enerzijds en
werk/organisatie anderzijds te optimaliseren. We streven er in de A&O psychologie dus naar
om beide polen maximaal op elkaar af te stemmen/maximaal aan elkaar aan te passen.
Het optimaliseren van deze wederzijdse betrokkenheid of wederzijdse aanpassing kan op
diverse wijzen gebeuren. Dit leidt tot de afbakening van de volgende deeldomeinen oftewel
subdisciplines binnen de A&O psychologie:
Ergonomie
Personeelspsychologie
Arbeidspsychologie
Organisatiepsychologie
Economische psychologie
1.1.2. De arbeidspsychologie als deeldomein
De arbeidspsychologie gaat na op welke wijze het uitgevoerde werk van invloed is op de
werkende mens (Arbeid Persoon), met als ultieme doel het aanpassen van de arbeid aan
de mens (Persoon Arbeid), opdat hij optimaler zou kunnen functioneren.
Arbeidspsychologie heeft het aspect “aanpassen van de arbeid aan de mens”
gemeenschappelijk met ergonomie. Het niveau van de analyse ligt echter hoger: de
arbeidspsychologie richt zich op het niveau van functies en taken, terwijl de ergonomie zich
1
