WEKE DELEN KHD - DE ROOSTER
1. Abdominale chirurgie 3
1.1 Celiotomie / laparotomie 3
Definities 3
Chirurgie: celiotomie 3
Hechtingen celiotomie 5
Nazorg celiotomie 8
Complicaties celiotomie 8
1.2 Flankincisie / laparotomie 8
Inleiding 8
Chirurgie: glankincisie 8
2. Chirurgie van de maag 9
Inleiding 9
Terminologie holle organen 9
Algemeen niet gezien in de les 9
2.1 Gastrotomie 10
Indicaties 10
Chirurgie: gastrotomie 10
Hechtingen gastrotomie 11
Nazorg gastrotomie 11
Complicaties gastrotomie 11
3. Chirurgie van de blaas 12
3.1 Cystotomie 12
Inleiding 12
Chirurgie: cystotomie 12
Hechten cystotomie 13
Nazorg cystotomie 14
Complicaties cystotomie 14
Urinewegstenen 14
3.2 Urohydropropulsie 15
Inleiding 15
Benodigdheden 15
Techniek 15
4. Antibioticagebruik bij KHD 16
Wondbehandeling 17
Preventieve maatregelen tegen infectie 18
1
, Bacteriologisch onderzoek 20
5. Genitaalstelsel hond en kat 23
5.0 Inleiding: definities 23
5.1 Mannelijk geslachtsstelsel 23
Indicatie Castratie 23
Castratie (jong)volwassen kater 23
Vroegcastratie kater (<4m) 25
Castratie cryptorche kater 26
Prescrotale castratie reu 26
Scrotale ablatie reu 29
Perineale castratie reu 30
Nazorg castratie reu 31
Complicaties castratie reu 31
Cryptorchidie reu 31
5.2 Vrouwelijk geslachtsstelsel 33
Sterilisatie 33
Electieve sterilisatie 34
Chirurgie 34
Ovariëctomie hond en kat 36
Ovariectomie kat met 1 chirurg 39
Vroegcastratie kattin (<4m) 39
Nazorg OVX en OVH 42
Complicaties OVX en OVH 43
Extra casus 44
2
, 1. ABDOMINALE CHIRURGIE
1.1 CELIOTOMIE / LAPAROTOMIE
DEFINITIES
- Mediane of paramediane celiotomie = thv de middenlijn of net naast
- Laparotomie = flank incisie – ook gebruikt als synoniem voor celiotomie
o Voor bijniertumor of ovariëctomie – niet veel uitgevoerd
CHIRURGIE: CELIOTOMIE
- Positie: ruglig => Chirurg: rechtshandig = aan rechterzijde patiënt staan
- Incisie:
o Maximaal van xiphoid tot pubis / bekkenbeen (= ver caudaal thv 5e tepel, zeker bij kat).
o Craniale operatie: van xiphoid tot umbilicus = voor maag en lever
o Caudale operatie: van umbilicus tot pubis = voor urogenitaal
o Exploratief: grote incisie nodig = beter dan proberen bekijken via kleine incisie
- Kompressen
o Tel het aantal kompressen vóór het abdomen te openen en vóór het abdomen te sluiten (om te
voorkomen dat kompressen achterblijven in abdomen, gebeurt ook met instrumentarium)
o Bij voorkeur kompres met looddraad → zichtbaar op Rx indien per ongeluk blijven zitten
o Bevochtig de kompressen met fysiologische, knijp ze daarna volledig uit voor gebruik
→ zijn niet stoffig = minder irritatie, bevorderd het absorptievermogen van lichaamssecreties
§ Kompres van 10 bij 10 → 20 ml vocht absorptie = nuttig voor inschatten bloedverlies
- Incisie
o Thv middellijn voor alle lagen, voor teef, kattin, kater (preputium ligt caudaal van bekken)
→ veel minder bloedverlies, uitg. enkele anastomosen + geen spieren die doorgesneden
worden = betere heling
o NIET bij reu ivm preputium:
· Huidincisie in middellijn van xiphoïd tot preputium, paramediaan vanaf preputium.
· Huidincisie kan wel in de middellijn bij een caudale celiotomie
· Afbuigen naar kant van de chirurg
o Best: net mediaal van tepels. Niet te ver naar mediaal:
§ Wond tussen preputium en huid = broeierig → ↓ genezing
§ Moet wel linea alba openen → vermijd overmatig ondermijnen = kans
op seroma·
3
, · Preputium preoperatief spoelen met verdunde chloorhexidine
en/of met doekklem naar lateraal onder operatiedoek wegleiden
· Opzoeken m. preputialis + bloedvat → doorsnijden + afbinden / elektrocauter
o Onthouden waar deze zat / opzoeken (zit altijd waar preputium overgaat in
huid en dan 45o naar boven) → na afloop operatie hechten
§ Anders wijst preputium opzij → plast op voorpoot
o ALTERNATIEF REU caudale celiotomie: huidincisie middellijn op penis
· Penis naar lateraal → subcutis vrij prepareren → linea alba opzoeken
· Nadeel: achteraf incisie verlengen is niet mogelijk
- Subcutis STOMP vrijprepareren ter hoogte van middellijn en omplooien naar lateraal
o Vermijd overmatig ondermijnen → kans op seroma.
o Paramediaan vet onder de urethra losmaken om toch in de middenlijn te eindigen
o Wel genoeg ondermijnen want je moet de buikwand kunnen hechten
- Abdomen openen:
o Perfect in middellijn = tussen spierbuiken m. rectus transversus door
o Linea alba optillen met pincet (caudaal steeds dunner: niet bij navel)
→ tentje ontstaat (= los van organen, milt is bvb erg traumagevoelig)
o Steekincisie met snijdende kant bistouri omhoog (= minder kans op trauma)
→ Na steekincisie controleren op vergroeiingen (septische peritonitis/eerdere chirurgie)
o Incisie verlengen met gleufsonde en
bistouri / met weefselschaar
→ Bistouri + pincet naar rechts, knippen naar links
= gemakkelijkst (voor rechtshandig)
→ Geen spieren = Geen bloed !
4
1. Abdominale chirurgie 3
1.1 Celiotomie / laparotomie 3
Definities 3
Chirurgie: celiotomie 3
Hechtingen celiotomie 5
Nazorg celiotomie 8
Complicaties celiotomie 8
1.2 Flankincisie / laparotomie 8
Inleiding 8
Chirurgie: glankincisie 8
2. Chirurgie van de maag 9
Inleiding 9
Terminologie holle organen 9
Algemeen niet gezien in de les 9
2.1 Gastrotomie 10
Indicaties 10
Chirurgie: gastrotomie 10
Hechtingen gastrotomie 11
Nazorg gastrotomie 11
Complicaties gastrotomie 11
3. Chirurgie van de blaas 12
3.1 Cystotomie 12
Inleiding 12
Chirurgie: cystotomie 12
Hechten cystotomie 13
Nazorg cystotomie 14
Complicaties cystotomie 14
Urinewegstenen 14
3.2 Urohydropropulsie 15
Inleiding 15
Benodigdheden 15
Techniek 15
4. Antibioticagebruik bij KHD 16
Wondbehandeling 17
Preventieve maatregelen tegen infectie 18
1
, Bacteriologisch onderzoek 20
5. Genitaalstelsel hond en kat 23
5.0 Inleiding: definities 23
5.1 Mannelijk geslachtsstelsel 23
Indicatie Castratie 23
Castratie (jong)volwassen kater 23
Vroegcastratie kater (<4m) 25
Castratie cryptorche kater 26
Prescrotale castratie reu 26
Scrotale ablatie reu 29
Perineale castratie reu 30
Nazorg castratie reu 31
Complicaties castratie reu 31
Cryptorchidie reu 31
5.2 Vrouwelijk geslachtsstelsel 33
Sterilisatie 33
Electieve sterilisatie 34
Chirurgie 34
Ovariëctomie hond en kat 36
Ovariectomie kat met 1 chirurg 39
Vroegcastratie kattin (<4m) 39
Nazorg OVX en OVH 42
Complicaties OVX en OVH 43
Extra casus 44
2
, 1. ABDOMINALE CHIRURGIE
1.1 CELIOTOMIE / LAPAROTOMIE
DEFINITIES
- Mediane of paramediane celiotomie = thv de middenlijn of net naast
- Laparotomie = flank incisie – ook gebruikt als synoniem voor celiotomie
o Voor bijniertumor of ovariëctomie – niet veel uitgevoerd
CHIRURGIE: CELIOTOMIE
- Positie: ruglig => Chirurg: rechtshandig = aan rechterzijde patiënt staan
- Incisie:
o Maximaal van xiphoid tot pubis / bekkenbeen (= ver caudaal thv 5e tepel, zeker bij kat).
o Craniale operatie: van xiphoid tot umbilicus = voor maag en lever
o Caudale operatie: van umbilicus tot pubis = voor urogenitaal
o Exploratief: grote incisie nodig = beter dan proberen bekijken via kleine incisie
- Kompressen
o Tel het aantal kompressen vóór het abdomen te openen en vóór het abdomen te sluiten (om te
voorkomen dat kompressen achterblijven in abdomen, gebeurt ook met instrumentarium)
o Bij voorkeur kompres met looddraad → zichtbaar op Rx indien per ongeluk blijven zitten
o Bevochtig de kompressen met fysiologische, knijp ze daarna volledig uit voor gebruik
→ zijn niet stoffig = minder irritatie, bevorderd het absorptievermogen van lichaamssecreties
§ Kompres van 10 bij 10 → 20 ml vocht absorptie = nuttig voor inschatten bloedverlies
- Incisie
o Thv middellijn voor alle lagen, voor teef, kattin, kater (preputium ligt caudaal van bekken)
→ veel minder bloedverlies, uitg. enkele anastomosen + geen spieren die doorgesneden
worden = betere heling
o NIET bij reu ivm preputium:
· Huidincisie in middellijn van xiphoïd tot preputium, paramediaan vanaf preputium.
· Huidincisie kan wel in de middellijn bij een caudale celiotomie
· Afbuigen naar kant van de chirurg
o Best: net mediaal van tepels. Niet te ver naar mediaal:
§ Wond tussen preputium en huid = broeierig → ↓ genezing
§ Moet wel linea alba openen → vermijd overmatig ondermijnen = kans
op seroma·
3
, · Preputium preoperatief spoelen met verdunde chloorhexidine
en/of met doekklem naar lateraal onder operatiedoek wegleiden
· Opzoeken m. preputialis + bloedvat → doorsnijden + afbinden / elektrocauter
o Onthouden waar deze zat / opzoeken (zit altijd waar preputium overgaat in
huid en dan 45o naar boven) → na afloop operatie hechten
§ Anders wijst preputium opzij → plast op voorpoot
o ALTERNATIEF REU caudale celiotomie: huidincisie middellijn op penis
· Penis naar lateraal → subcutis vrij prepareren → linea alba opzoeken
· Nadeel: achteraf incisie verlengen is niet mogelijk
- Subcutis STOMP vrijprepareren ter hoogte van middellijn en omplooien naar lateraal
o Vermijd overmatig ondermijnen → kans op seroma.
o Paramediaan vet onder de urethra losmaken om toch in de middenlijn te eindigen
o Wel genoeg ondermijnen want je moet de buikwand kunnen hechten
- Abdomen openen:
o Perfect in middellijn = tussen spierbuiken m. rectus transversus door
o Linea alba optillen met pincet (caudaal steeds dunner: niet bij navel)
→ tentje ontstaat (= los van organen, milt is bvb erg traumagevoelig)
o Steekincisie met snijdende kant bistouri omhoog (= minder kans op trauma)
→ Na steekincisie controleren op vergroeiingen (septische peritonitis/eerdere chirurgie)
o Incisie verlengen met gleufsonde en
bistouri / met weefselschaar
→ Bistouri + pincet naar rechts, knippen naar links
= gemakkelijkst (voor rechtshandig)
→ Geen spieren = Geen bloed !
4
