Werkgroep 3
Extra vragen
Aan wie zijn de ministers verantwoording verschuldigd en wat houdt deze
verantwoordelijkheid in?
De minister is verantwoording schuldig aan het parlement. Hij moet informatie geven over
beslissingen die hij heeft genomen, hij moet verantwoording afleggen voor de keuzes die hij
gemaakt heeft. Het parlement moet door de minister op de hoogte gesteld worden en dat
moet onderbouwt worden, dat is de ministeriële verantwoordelijkheid.
Hoe blijkt de ministeriële verantwoordelijkheid voor koninklijke besluiten uit de Grondwet?
Artikel 47 GW: alle wetten en koninklijke besluiten worden door de Koning en één of meerdere
ministers (of staatssecretarissen) ondertekend. Het gaat over contraseign. De Koning tekent
nooit alleen, er is altijd een minister verantwoordelijk. Je moet dit samen zien met artikel 42
GW waarin staat dat de koning onschendbaar is.
Wat is de reikwijdte van de politieke ministeriële verantwoordelijkheid? / Voor welke
aangelegenheden is de minister politiek verantwoordelijk?
Het uitgangspunt (de hoofdregel) is afgeleid uit het ambt, de minister is allereerst
verantwoordelijk voor zijn ambt en bevoegdheden voor zover die strekken. Hij is verder
verantwoordelijk voor:
1. Eigen handelen als minister (ook van voorgangers!), géén privézaken
2. Het handelen van de Koning en leden van het koninklijk huis (42 GW)
3. Het handelen van ambtenaren binnen zijn ministerie (44 GW lid 1 gaat over
ministeries waar zij verantwoordelijk voor zijn)
4. Het handelen van zijn staatssecretaris (46 lid 2 GW)
5. (Medeverantwoordelijkheid) voor zaak die in de ministerraad aan de orde is geweest
Aantekening
1840: Strafrechtelijke ministeriële verantwoordelijkheid en contraseign
1848: Politieke ministeriële verantwoordelijkheid (daarvoor was de minister
verantwoordelijkheid schuldig aan de koning, daarna tegenover het parlement).
Vraag 1
Beargumenteer of een minister politiek verantwoordelijk is voor de hieronder genoemde
beslissingen/gedragingen:
a. het besluit van minister van Financiën Dijsselbloem om de beursgang van staatsbank
ABN Amro uit te stellen;
Ja, hij is verantwoording schuldig voor zijn doen en laten in zijn werk en dit besluit valt
daaronder. (eigen handelen)
b. het besluit van voormalig minister Bos van Financiën om de ABN Amro-bank te
nationaliseren;
Ja, de verantwoordelijkheid rust op het ambt en niet op de persoon. Hij is ook
verantwoordelijk voor beslissingen van zijn voorganger.
Extra vragen
Aan wie zijn de ministers verantwoording verschuldigd en wat houdt deze
verantwoordelijkheid in?
De minister is verantwoording schuldig aan het parlement. Hij moet informatie geven over
beslissingen die hij heeft genomen, hij moet verantwoording afleggen voor de keuzes die hij
gemaakt heeft. Het parlement moet door de minister op de hoogte gesteld worden en dat
moet onderbouwt worden, dat is de ministeriële verantwoordelijkheid.
Hoe blijkt de ministeriële verantwoordelijkheid voor koninklijke besluiten uit de Grondwet?
Artikel 47 GW: alle wetten en koninklijke besluiten worden door de Koning en één of meerdere
ministers (of staatssecretarissen) ondertekend. Het gaat over contraseign. De Koning tekent
nooit alleen, er is altijd een minister verantwoordelijk. Je moet dit samen zien met artikel 42
GW waarin staat dat de koning onschendbaar is.
Wat is de reikwijdte van de politieke ministeriële verantwoordelijkheid? / Voor welke
aangelegenheden is de minister politiek verantwoordelijk?
Het uitgangspunt (de hoofdregel) is afgeleid uit het ambt, de minister is allereerst
verantwoordelijk voor zijn ambt en bevoegdheden voor zover die strekken. Hij is verder
verantwoordelijk voor:
1. Eigen handelen als minister (ook van voorgangers!), géén privézaken
2. Het handelen van de Koning en leden van het koninklijk huis (42 GW)
3. Het handelen van ambtenaren binnen zijn ministerie (44 GW lid 1 gaat over
ministeries waar zij verantwoordelijk voor zijn)
4. Het handelen van zijn staatssecretaris (46 lid 2 GW)
5. (Medeverantwoordelijkheid) voor zaak die in de ministerraad aan de orde is geweest
Aantekening
1840: Strafrechtelijke ministeriële verantwoordelijkheid en contraseign
1848: Politieke ministeriële verantwoordelijkheid (daarvoor was de minister
verantwoordelijkheid schuldig aan de koning, daarna tegenover het parlement).
Vraag 1
Beargumenteer of een minister politiek verantwoordelijk is voor de hieronder genoemde
beslissingen/gedragingen:
a. het besluit van minister van Financiën Dijsselbloem om de beursgang van staatsbank
ABN Amro uit te stellen;
Ja, hij is verantwoording schuldig voor zijn doen en laten in zijn werk en dit besluit valt
daaronder. (eigen handelen)
b. het besluit van voormalig minister Bos van Financiën om de ABN Amro-bank te
nationaliseren;
Ja, de verantwoordelijkheid rust op het ambt en niet op de persoon. Hij is ook
verantwoordelijk voor beslissingen van zijn voorganger.
