Samenvatting Onderzoeksmethoden voor bedrijfskunde

Hoofdstuk 1 Inleiding
1. Waarom onderzoeksmethoden?
- Weerbaar zijn in samenleving gedreven door onderzoek
- Helpt ons bij beslissingen te nemen
o Manieren zoeken om problemen op te lossen
- Onderzoeksmethoden als noodzaak

2. Drie ultieme doelstellingen
- Wat is onderzoek?
o Inzicht in rol en relevantie van onderzoeksmethoden
- Zelf onderzoek leren uitvoeren
o Inzicht verwerven in bronnen en methodes voor onderzoek
o Onderbouwende methodologische keuzes kunnen maken bij het uitvoeren van
onderzoek:
 Inzicht in ≠ stappen vh onderzoeksproces
 Methodologische terminologie en onderliggende begrippen die gebruikt
wordt in de sociale wetenschappen kunnen toepassen
 Inzicht in voor- en nadelen van ≠ onderzoeksdesigns, methoden van
dataverzameling en operationalisering
 Correcte onderzoeksattitude aanleren: empirie, logica, literatuur, ethisch
- Onderzoek kunnen evalueren en beoordelen
o Wetenschappelijke en kritische houding aannemen tegenover ≠ denk- en
werkwijzen in onderzoekspraktijk

3. Brede basis
- Methodologie
- Extreem uitgebreid domein: verscheidene aspecten komen in andere vakken aan bod:
o Literatuurstudie
o Dataverzameling
o Statistische verwerking & data-analyse
o Kwantitatieve & kwalitatieve onderzoeksmethodologie
o Academisch schrijven

Hoofstuk 1a Business Research

1. Wat is onderzoek?
= Research is the process of finding solutions to a problem after a targeted and
systematic study and analysis of materials and sources

2. Business onderzoek
= An organized, systematic, data-based, critical, objective inquiry or investigation into a
specific (business) problem, undertaken with the purpose of finding answers or solutions to
it
2.1 Toegepast vs fundamenteel onderzoek
Toegepast Fundamenteel
= Focust zich op specifieke beslissing = Tracht algemene kennislimieten te verruimen
voor specifieke organisatie - Niet gefocust op oplossen van specifiek
praktisch probleem

1

, 2.2 Kwantitatief vs kwalitatief onderzoek
Kwantitatief Kwalitatief
- Deductieve benadering mbt relatie theorie & - Inductieve benadering mbt relatie theorie &
onderzoek, nadruk op testen van theorieën onderzoek, nadruk op genereren van nieuwe
- Natuurwetenschappelijke methode  theorieën
Positivisme - Hoe interpreteren individuen de sociale
- Sociale realiteit is objectieve, externe realiteit wereld?  Interpretivisme
- Realiteit als sociaal construct, constructionisme




2

,Hoofdstuk 2 Wetenschappelijk onderzoek
1. Wat is wetenschap?
- Wat?
o Systeem/methode om tot gefundeerde kennis te komen
o Langzaam eeuwenlang proces
o Geaccumuleerde kennis: georganiseerd in theorieën & gestoeld op empirische
gegevens
- ≠ tussen verwerven alledaagse en wetenschappelijke kennis
o Strikte regels om kwaliteit te waarborgen & zo tot geldige en betrouwbare kennis
te komen
- Andere bronnen van kennis
o Eigen ervaringen en waarnemingen
o Pers, media
o Ideologieën

2. Positie van sociale wetenschappen
- Organisatie in grote wetenschapsgebieden en disciplines beïnvloedt onze manier van
denken en wetenschap uitoefenen
- Methodologie is onderdeel van elke discipline
- Welke methoden moet sociaalwetenschappelijk onderzoek gebruiken? 
Methodenstrijd
- Alfa- of natuurwetenschappen
o Studie van product menselijk handelen Bv geschiedenis, taalkunde
- Geestes- of alfawetenschappen
o Natuurwetten Bv chemie, fysica
- Gammawetenschappen ∼ Sociale wetenschappen
o Focus op mens en maatschappij
o 20ste eeuw

- Sociaalwetenschappelijk onderzoek
= Productie van geldige & betrouwbare kennis over sociale realiteit door het
combineren van theorie en empirie volgens methodologische principes
o Geen vacuüm  Context: voldoende theorie, tijd, budget,…
o Elementen
 Theorieën
 Visie op theorie en empirie
 Epistemologische & ontologische beschouwingen
 Ethische beschouwingen
 Doel onderzoek
 Politieke context
 Persoonlijkheid van onderzoeker

3. Wat is een theorie?
3.1 Kenmerken:
- Logisch samenhangend geheel van uitspraken over relaties tussen concepten
(=bouwstenen)
o Bv Broken Window Theory: Criminaliteit – Verloedering
= Vanaf er in straat een gebroken ruit is, gaan mensen ervan uit dat er niemand
woont en dit nodigt uit tot meer criminaliteit, meer verloedering, vandalisme


3

, - Empirisch toetsbaar
o Verifieerbaar: Waarneembaar = observeerbare gevolgen
o Weerlegbaar: Mogelijk te weerleggen
o Gemeenschappelijk, transparantie: Toegankelijk voor andere mensen
o Belangrijk verschil met andere kennissystemen
- Veralgemeenbaar: Gaat over meer dan éénmalig fenomeen op één plaats
 Theorieën zijn verklaringen voor terugkerende patronen of voor regelmatigheden in
het sociale leven
 Verhalen over het hoe en waarom verschijnselen optreden

3.2 Totstandkoming:
- Voortdurend proces:




4. Wat is empirie?
= Ervaren van de wereld rondom ons door waarneming (5 zintuigen)
- Via dataverzameling
- ≠ Empiricisme
- Objectief waarnemen?

5. Inductie en deductie
- Empirische cyclus of inductieve-deductieve cyclus =
Samenspel tussen empirie & theorie
o Via 2 argumentaties: inductie & deductie
Inductie Deductie
= Vanuit observatie of specifiek naar = Vanuit theorie of algemeen naar specifiek
algemeen - Theorie onderwerpen aan:
- Observeren van fenomeen die vragen Toetsing & evaluatie
oproepen Bijstelling
- Systematische observatie  Hypothesen Toetsing & evaluatie
 Theorie …
- Bv ik zie 4 witte zwanen en daaruit concludeer Bv alle zoogdieren hebben ruggengraat,
ik dat alle zwanen wit zijn mens = zoogdier dus ik moet ook een
ruggengraat hebben

6. Rationalisme vs empiricisme
6.1 Rationalisme
- Rationeel denken  Deductie
- Logica & logische afleiding  Garantie op waarheid
= Rede is voornaamste bron van kennis (↔ openbaring/traditie of ervaring)
o Werkelijkheid heeft inherente redelijke & logische structuur
o Mens heeft deze redelijke & logische structuur ook  Kan gelezen worden door
het verstand
 Waarheden puur door kennis zijn vanzelfsprekend waar en hun ontkenning is
vanzelfsprekend fout Bv alle driehoeken hebben 3 hoeken



4