SAMENVATTING
‘VISUAL ORIËNTATION IN HOSPITALIZED BOYS WITH EARLY ONSET CONDUCT DISORDER AND
BORDERLINE INTELLECTUAL FUNCTIONING’
(van der Meere, Börger & Pirila)
ABSTRACT
Doel van de studie: onderzoek naar visuele oriëntatie bij jongens met ernstige eerste symptomen
van gedragsstoornis en borderline intellectueel functioneren, die een behandeling ondergaan. Er
wordt getest of jongens met een dubbele diagnose een sterkere actiegerichte responsestijl hebben
ten aanzien van visueel-cued go signalen dan de norm.
Jongens met een dubbele diagnose werden vergeleken met een controle groep op Posner’s visueel
ruimtelijke (visual spatial) detectietest. Hierbij wijst een visuele aanwijzing in de richting van een
daarop volgende aanwijzing (= geldige aanwijzing/valid cue) of in tegengestelde richting, weg van de
volgende aanwijzing (= ongeldige aanwijzing/invalid cue).
Bevindingen laten een hoge oriëntatie (een sterke actiegerichte responsestijl) zien bij kinderen met
een dubbeldiagnose in zowel de valid-cued trials als de invalid-cued trials in zowel de linker als in de
rechter visuele ‘hemifield’.
Bij de bevindingen werd gecontroleerd voor aandachtscores op de CBCL-TRF en IQ scores.
INTRODUCTIE
Epidemiologische studies tonen aan dat veel kinderen met een gedragsstoornis (CD) een antisociale
persoonlijkheidsstoornis (APS) ontwikkelen. Desondanks is de nauwkeurigheid in het voorspellen
van welke kinderen met CD niet zullen uitgroeien tot een volwassene met antisociale
ontwikkelingsstoornis groter, dan de voorspelling van welke kinderen wel zullen uitgroeien tot een
volwassene met een antisociale ontwikkelingsstoornis. Het hebben van inzicht in voorspellende
factoren in de kindertijd m.b.t. latere APS draagt bij aan onderzoekskennis m.b.t preventieve
interventies, en is een dringende prioriteit voor zowel de volksgezondheid als strafrechtelijke
systemen.
Een factor die betrokken zou kunnen zijn in de mate van continuïteit van CD naar APS is ADHD en het
hierbij horende gebrek aan impulscontrole. Lahey et al. suggereren echter dat CD, maar niet ook
gelijktijdig ADHD, een significante voorspeller is voor latere APS.
Er zijn veel laboratoriumstudies uitgevoerd gericht op het meer precies lokaliseren van de cognitieve
mechanismen, die ten grondslag liggen aan het gebrek aan impulscontrole bij kinderen met alleen CD
en kinderen met CD én ADHD. De resultaten zijn zeer verwarrend: sommige onderzoeken toonden
aan dat het gebrek aan impulscontrole bij kinderen met CD in verband kan worden gebracht met
gelijktijdige ADHD. Andere onderzoeken tonen aan dat het gebrek aan impulscontrole geassocieerd
wordt met CD, en niet met gelijktijdige ADHD. Tenslotte is gerapporteerd dat kinderen met alleen
ADHD of CD een groter gebrek aan impulscontrole laten zien, dan kinderen met ADHD plus CD.
De tegenstrijdigheid in de resultaten zijn gedeeltelijk het gevolg van methodologische vraagstukken,
zoals bijvoorbeeld wijze van steekproeftrekking, en geslacht (de meeste studies bevatten alleen
mannelijke respondenten). Ook kunnen de vele definities van het begrip impulscontrole bijgedragen
‘VISUAL ORIËNTATION IN HOSPITALIZED BOYS WITH EARLY ONSET CONDUCT DISORDER AND
BORDERLINE INTELLECTUAL FUNCTIONING’
(van der Meere, Börger & Pirila)
ABSTRACT
Doel van de studie: onderzoek naar visuele oriëntatie bij jongens met ernstige eerste symptomen
van gedragsstoornis en borderline intellectueel functioneren, die een behandeling ondergaan. Er
wordt getest of jongens met een dubbele diagnose een sterkere actiegerichte responsestijl hebben
ten aanzien van visueel-cued go signalen dan de norm.
Jongens met een dubbele diagnose werden vergeleken met een controle groep op Posner’s visueel
ruimtelijke (visual spatial) detectietest. Hierbij wijst een visuele aanwijzing in de richting van een
daarop volgende aanwijzing (= geldige aanwijzing/valid cue) of in tegengestelde richting, weg van de
volgende aanwijzing (= ongeldige aanwijzing/invalid cue).
Bevindingen laten een hoge oriëntatie (een sterke actiegerichte responsestijl) zien bij kinderen met
een dubbeldiagnose in zowel de valid-cued trials als de invalid-cued trials in zowel de linker als in de
rechter visuele ‘hemifield’.
Bij de bevindingen werd gecontroleerd voor aandachtscores op de CBCL-TRF en IQ scores.
INTRODUCTIE
Epidemiologische studies tonen aan dat veel kinderen met een gedragsstoornis (CD) een antisociale
persoonlijkheidsstoornis (APS) ontwikkelen. Desondanks is de nauwkeurigheid in het voorspellen
van welke kinderen met CD niet zullen uitgroeien tot een volwassene met antisociale
ontwikkelingsstoornis groter, dan de voorspelling van welke kinderen wel zullen uitgroeien tot een
volwassene met een antisociale ontwikkelingsstoornis. Het hebben van inzicht in voorspellende
factoren in de kindertijd m.b.t. latere APS draagt bij aan onderzoekskennis m.b.t preventieve
interventies, en is een dringende prioriteit voor zowel de volksgezondheid als strafrechtelijke
systemen.
Een factor die betrokken zou kunnen zijn in de mate van continuïteit van CD naar APS is ADHD en het
hierbij horende gebrek aan impulscontrole. Lahey et al. suggereren echter dat CD, maar niet ook
gelijktijdig ADHD, een significante voorspeller is voor latere APS.
Er zijn veel laboratoriumstudies uitgevoerd gericht op het meer precies lokaliseren van de cognitieve
mechanismen, die ten grondslag liggen aan het gebrek aan impulscontrole bij kinderen met alleen CD
en kinderen met CD én ADHD. De resultaten zijn zeer verwarrend: sommige onderzoeken toonden
aan dat het gebrek aan impulscontrole bij kinderen met CD in verband kan worden gebracht met
gelijktijdige ADHD. Andere onderzoeken tonen aan dat het gebrek aan impulscontrole geassocieerd
wordt met CD, en niet met gelijktijdige ADHD. Tenslotte is gerapporteerd dat kinderen met alleen
ADHD of CD een groter gebrek aan impulscontrole laten zien, dan kinderen met ADHD plus CD.
De tegenstrijdigheid in de resultaten zijn gedeeltelijk het gevolg van methodologische vraagstukken,
zoals bijvoorbeeld wijze van steekproeftrekking, en geslacht (de meeste studies bevatten alleen
mannelijke respondenten). Ook kunnen de vele definities van het begrip impulscontrole bijgedragen
