Externaliserende stoornissen
Oppositionele-opstandige stoornis (OOS)
Samenvatting van de DSM-5-criteria van de oppositionele-opstandige stoornis. Gedurende
minstens zes maanden minstens een keer per week een boze/prikkelbare stemming,
brutaal/ongehoorzaam gedrag of ontevredenheid, blijkend uit minstens vier symptomen uit
onderstaande categorieën.
Boze prikkelbare stemming:
- Verliest vaak zijn of haar kalmte.
- Is vaak lichtgeraakt of snel geërgerd.
- Is vaak boos en ontevreden.
Ruziezoekend/openlijk ongehoorzaam gedrag:
- Maakt vaak ruzie met volwassenen of gezag figuren.
- Verzet tegen of weigering te voldoen aan regels of verzoeken van gezag figuren.
- Ergert anderen vaak opzettelijk.
- Geeft anderen vaak de schuld van eigen fouten of wangedrag.
Wraakzucht:
- Is afgelopen zes maanden minstens twee keer hatelijk of wraakzuchtig geweest.
De gedragsstoornis gaat samen met lijdensdruk bij betrokkene zelf of anderen, of negatieve
gevolgen voor het sociale, schoolse, beroepsmatige functioneren of andere belangrijke terreinen.
Het gedrag treedt niet uitsluitend op in beloop van een psychotische, depressieve of bipolaire
stoornis of bij middelengebruik. Er is geen sprake van een disruptieve
stemmingsdisregulatiestoornis.
Normoverschrijdend-gedragsstoornis
Samenvatting van de DSM-5-criteria van de normoverschrijdend-gedragsstoornis. Een repetitief en
persisterend gedragspatroon waarbij de grondrechten van anderen of belangrijke maatschappelijke
normen of regels worden geschonden, blijkend uit minstens drie criteria uit onderstaande
categorieën, aanwezig geweest in het afgelopen jaar, waarbij minstens een criterium ook aanwezig
is geweest in de afgelopen zes maanden.
Agressie jegens mensen en dieren:
- Pest, bedreigt of intimideert vaak anderen.
- Begint vaak met vechten.
- Heeft een gevaarlijk wapen gebruikt.
- Heeft mensen mishandeld.
- Heeft dieren mishandeld.
- Heeft beroofd, zakken gerold, afgeperst, gewapende roofoverval gepleegd.
- Heeft iemand gedwongen tot seks.
Vernieling van eigendommen:
- Opzettelijke brandstichting met de intentie om ernstige schade te veroorzaken.
- Opzettelijke vernieling van andermans eigendommen, anders dan door brandstichting.
Bedrog of diefstal:
- Inbraak in huis, gebouw of auto.
- Liegt om goederen te verkrijgen of verplichtingen te ontlopen.
- Diefstal zonder directe confrontatie.
Ernstige overtredingen van regels:
Oppositionele-opstandige stoornis (OOS)
Samenvatting van de DSM-5-criteria van de oppositionele-opstandige stoornis. Gedurende
minstens zes maanden minstens een keer per week een boze/prikkelbare stemming,
brutaal/ongehoorzaam gedrag of ontevredenheid, blijkend uit minstens vier symptomen uit
onderstaande categorieën.
Boze prikkelbare stemming:
- Verliest vaak zijn of haar kalmte.
- Is vaak lichtgeraakt of snel geërgerd.
- Is vaak boos en ontevreden.
Ruziezoekend/openlijk ongehoorzaam gedrag:
- Maakt vaak ruzie met volwassenen of gezag figuren.
- Verzet tegen of weigering te voldoen aan regels of verzoeken van gezag figuren.
- Ergert anderen vaak opzettelijk.
- Geeft anderen vaak de schuld van eigen fouten of wangedrag.
Wraakzucht:
- Is afgelopen zes maanden minstens twee keer hatelijk of wraakzuchtig geweest.
De gedragsstoornis gaat samen met lijdensdruk bij betrokkene zelf of anderen, of negatieve
gevolgen voor het sociale, schoolse, beroepsmatige functioneren of andere belangrijke terreinen.
Het gedrag treedt niet uitsluitend op in beloop van een psychotische, depressieve of bipolaire
stoornis of bij middelengebruik. Er is geen sprake van een disruptieve
stemmingsdisregulatiestoornis.
Normoverschrijdend-gedragsstoornis
Samenvatting van de DSM-5-criteria van de normoverschrijdend-gedragsstoornis. Een repetitief en
persisterend gedragspatroon waarbij de grondrechten van anderen of belangrijke maatschappelijke
normen of regels worden geschonden, blijkend uit minstens drie criteria uit onderstaande
categorieën, aanwezig geweest in het afgelopen jaar, waarbij minstens een criterium ook aanwezig
is geweest in de afgelopen zes maanden.
Agressie jegens mensen en dieren:
- Pest, bedreigt of intimideert vaak anderen.
- Begint vaak met vechten.
- Heeft een gevaarlijk wapen gebruikt.
- Heeft mensen mishandeld.
- Heeft dieren mishandeld.
- Heeft beroofd, zakken gerold, afgeperst, gewapende roofoverval gepleegd.
- Heeft iemand gedwongen tot seks.
Vernieling van eigendommen:
- Opzettelijke brandstichting met de intentie om ernstige schade te veroorzaken.
- Opzettelijke vernieling van andermans eigendommen, anders dan door brandstichting.
Bedrog of diefstal:
- Inbraak in huis, gebouw of auto.
- Liegt om goederen te verkrijgen of verplichtingen te ontlopen.
- Diefstal zonder directe confrontatie.
Ernstige overtredingen van regels:
