HOORCOLLEGE
SOCIOLOGIE
,Inhoudsopgave
Hoorcollege 1 wat is sociologie en de sociologische perspectieven 18/11/2022............................................. 5
Wat is sociologie? ................................................................................................................................................ 5
Het sociologische perspectief (de bril) ................................................................................................................. 5
!!!!! Zien van de wisselwerking tussen:!!!!! .................................................................................................... 5
Mondiale visie ...................................................................................................................................................... 5
De functies van sociologie.................................................................................................................................... 6
De functie van sociologie voor pedagogiek ......................................................................................................... 6
Pedagogische vragen en sociologische context ................................................................................................... 6
Het ontstaan van sociologie (1838) ..................................................................................................................... 6
Voor de modernisering ................................................................................................................................... 6
Gevolgen modernisering ................................................................................................................................. 7
Sociologische vragen............................................................................................................................................ 7
Sociologische perspectieven, wat is een theoretisch perspectief? ...................................................................... 7
Durkheim ........................................................................................................................................................ 7
Weber ............................................................................................................................................................. 8
Marx ................................................................................................................................................................ 8
Vier sociologische perspectieven ......................................................................................................................... 8
Structureel functionalisme (Durkheim) .......................................................................................................... 9
Conflictsociologie (Marx) ................................................................................................................................ 9
Symbolisch interactionisme (Weber) ............................................................................................................ 10
Rationele keuzebenadering (Smith).............................................................................................................. 10
Gezin.............................................................................................................................................................. 12
Hoorcollege 2 Cultuur 25/11/2022 (Sanne Buckens) ................................................................................... 13
Cultuur en cultuurelementen ............................................................................................................................. 13
Wat is cultuur? ................................................................................................................................................... 13
Cultuurelementen .............................................................................................................................................. 13
Culturele diversiteit ............................................................................................................................................ 13
Hoge (elitair) en lage (populair) cultuur ....................................................................................................... 13
Subculturen en tegenculturen ...................................................................................................................... 14
Multiculturisme vs. Superdiversiteit ............................................................................................................. 14
Omgaan met culturele diversiteit ...................................................................................................................... 14
Cultuur vanuit de sociologische perspectieven (macro) .................................................................................... 14
Cultuur vanuit het structureel functionalisme ............................................................................................. 14
Cultuur vanuit de conflictsociologie ............................................................................................................. 14
Pierre Bourdieu (1930-2002) .............................................................................................................................. 15
Conclusie ............................................................................................................................................................ 15
Hoorcollege 3 socialisatie 02/12/22........................................................................................................... 16
Wat is socialisatie? ............................................................................................................................................ 16
Relevante vragen over met betrekking tot socialisatie voor pedagogen .......................................................... 16
, Socialisatie en persoonlijkheid ........................................................................................................................... 16
- Biologische aangelegenheid; nature ................................................................................................... 16
- Sociale aangelegenheid; nurture......................................................................................................... 16
Perspectieven op socialisatie ............................................................................................................................. 16
Perspectieven op socialisatie 1: Freud ............................................................................................................... 16
Perspectieven op socialisatie 2: Piaget .............................................................................................................. 16
Perspectieven op socialisatie 3: Gilligan (sekse en gender) ............................................................................... 17
Perspectieven op socialisatie 4: Mead ............................................................................................................... 17
Socialisatie en de rol van de omgeving .............................................................................................................. 17
Socialisatieomgeving 1: gezin ............................................................................................................................ 18
Socialisatieomgeving 2: de school ..................................................................................................................... 18
Socialisatieomgeving 3: Peers............................................................................................................................ 18
Socialisatieomgeving 4: media .......................................................................................................................... 18
Socialisatie en de levensloop ............................................................................................................................. 19
Sociologische vragen en perspectieven ............................................................................................................. 19
De functie van sociologie voor pedagogiek ....................................................................................................... 19
Hoorcollege 4 sociale interactie en sociale deviantie 09/12/22 (Sanne Buckens) ......................................... 20
1. Sociale interactie ...................................................................................................................................... 20
2. Sociale deviantie ....................................................................................................................................... 21
Deviantie ....................................................................................................................................................... 21
Sociaal construct ........................................................................................................................................... 21
Sociologische perspectieven ......................................................................................................................... 21
Hoorcollege 5 sociologie: sociale instituties ............................................................................................... 23
1. Sociale instituties: definitie ...................................................................................................................... 23
De economie ................................................................................................................................................. 23
2. Werk en zorg, gezondheid en gezondheidszorg, invloed van sociale instituties op opvoeden en
opgroeien ........................................................................................................................................................... 24
Pedagogiek & sociale instituties ................................................................................................................... 24
Arbeid en gender................................................................................................................................................ 25
Gender pay gap (loonkloof) .......................................................................................................................... 25
Arbeid en gezin................................................................................................................................................... 25
Verzorgingsstaat, arbeid en gezin ..................................................................................................................... 25
Arbeid en gezin: kinderopvang ..................................................................................................................... 26
Verzorgingsstaat, politiek en gezondheidszorg ................................................................................................. 26
Verzorgingsstaat, gezondheid en sociale ongelijkheid ...................................................................................... 26
! Belangrijk voor pedagogiek! ............................................................................................................................ 26
Hoorcollege 6 sociologie sociale stratificatie 23/12/22 ............................................................................... 27
1. Definitie .................................................................................................................................................... 27
Grondprincipes .............................................................................................................................................. 27
2. Sociale stratificatie in Nederland ............................................................................................................. 27
Armoede........................................................................................................................................................ 27
Vormen van sociale ongelijkheid .................................................................................................................. 28
, 3. Sociologische perspectieven ..................................................................................................................... 28
Structureel functionalisme: de functies van sociale stratificatie.................................................................. 28
Conflictsociologie: stratificatie en conflict .................................................................................................... 28
Symbolisch interactionisme .......................................................................................................................... 29
Hoorcollege 7: sociale verandering 13/01/23 (Mirjam Verweij) .................................................................. 31
Wat is sociale verandering? ............................................................................................................................... 31
4 kenmerken ................................................................................................................................................. 31
Wat veroorzaakt sociale verandering? .............................................................................................................. 31
Wat zijn sociale bewegingen? ....................................................................................................................... 31
Moderniteit/ Postmoderniteit ............................................................................................................................ 31
Moderniteit en het individu ............................................................................................................................... 31
Sociale verandering en sociale perspectieven ................................................................................................... 32
SOCIOLOGIE
,Inhoudsopgave
Hoorcollege 1 wat is sociologie en de sociologische perspectieven 18/11/2022............................................. 5
Wat is sociologie? ................................................................................................................................................ 5
Het sociologische perspectief (de bril) ................................................................................................................. 5
!!!!! Zien van de wisselwerking tussen:!!!!! .................................................................................................... 5
Mondiale visie ...................................................................................................................................................... 5
De functies van sociologie.................................................................................................................................... 6
De functie van sociologie voor pedagogiek ......................................................................................................... 6
Pedagogische vragen en sociologische context ................................................................................................... 6
Het ontstaan van sociologie (1838) ..................................................................................................................... 6
Voor de modernisering ................................................................................................................................... 6
Gevolgen modernisering ................................................................................................................................. 7
Sociologische vragen............................................................................................................................................ 7
Sociologische perspectieven, wat is een theoretisch perspectief? ...................................................................... 7
Durkheim ........................................................................................................................................................ 7
Weber ............................................................................................................................................................. 8
Marx ................................................................................................................................................................ 8
Vier sociologische perspectieven ......................................................................................................................... 8
Structureel functionalisme (Durkheim) .......................................................................................................... 9
Conflictsociologie (Marx) ................................................................................................................................ 9
Symbolisch interactionisme (Weber) ............................................................................................................ 10
Rationele keuzebenadering (Smith).............................................................................................................. 10
Gezin.............................................................................................................................................................. 12
Hoorcollege 2 Cultuur 25/11/2022 (Sanne Buckens) ................................................................................... 13
Cultuur en cultuurelementen ............................................................................................................................. 13
Wat is cultuur? ................................................................................................................................................... 13
Cultuurelementen .............................................................................................................................................. 13
Culturele diversiteit ............................................................................................................................................ 13
Hoge (elitair) en lage (populair) cultuur ....................................................................................................... 13
Subculturen en tegenculturen ...................................................................................................................... 14
Multiculturisme vs. Superdiversiteit ............................................................................................................. 14
Omgaan met culturele diversiteit ...................................................................................................................... 14
Cultuur vanuit de sociologische perspectieven (macro) .................................................................................... 14
Cultuur vanuit het structureel functionalisme ............................................................................................. 14
Cultuur vanuit de conflictsociologie ............................................................................................................. 14
Pierre Bourdieu (1930-2002) .............................................................................................................................. 15
Conclusie ............................................................................................................................................................ 15
Hoorcollege 3 socialisatie 02/12/22........................................................................................................... 16
Wat is socialisatie? ............................................................................................................................................ 16
Relevante vragen over met betrekking tot socialisatie voor pedagogen .......................................................... 16
, Socialisatie en persoonlijkheid ........................................................................................................................... 16
- Biologische aangelegenheid; nature ................................................................................................... 16
- Sociale aangelegenheid; nurture......................................................................................................... 16
Perspectieven op socialisatie ............................................................................................................................. 16
Perspectieven op socialisatie 1: Freud ............................................................................................................... 16
Perspectieven op socialisatie 2: Piaget .............................................................................................................. 16
Perspectieven op socialisatie 3: Gilligan (sekse en gender) ............................................................................... 17
Perspectieven op socialisatie 4: Mead ............................................................................................................... 17
Socialisatie en de rol van de omgeving .............................................................................................................. 17
Socialisatieomgeving 1: gezin ............................................................................................................................ 18
Socialisatieomgeving 2: de school ..................................................................................................................... 18
Socialisatieomgeving 3: Peers............................................................................................................................ 18
Socialisatieomgeving 4: media .......................................................................................................................... 18
Socialisatie en de levensloop ............................................................................................................................. 19
Sociologische vragen en perspectieven ............................................................................................................. 19
De functie van sociologie voor pedagogiek ....................................................................................................... 19
Hoorcollege 4 sociale interactie en sociale deviantie 09/12/22 (Sanne Buckens) ......................................... 20
1. Sociale interactie ...................................................................................................................................... 20
2. Sociale deviantie ....................................................................................................................................... 21
Deviantie ....................................................................................................................................................... 21
Sociaal construct ........................................................................................................................................... 21
Sociologische perspectieven ......................................................................................................................... 21
Hoorcollege 5 sociologie: sociale instituties ............................................................................................... 23
1. Sociale instituties: definitie ...................................................................................................................... 23
De economie ................................................................................................................................................. 23
2. Werk en zorg, gezondheid en gezondheidszorg, invloed van sociale instituties op opvoeden en
opgroeien ........................................................................................................................................................... 24
Pedagogiek & sociale instituties ................................................................................................................... 24
Arbeid en gender................................................................................................................................................ 25
Gender pay gap (loonkloof) .......................................................................................................................... 25
Arbeid en gezin................................................................................................................................................... 25
Verzorgingsstaat, arbeid en gezin ..................................................................................................................... 25
Arbeid en gezin: kinderopvang ..................................................................................................................... 26
Verzorgingsstaat, politiek en gezondheidszorg ................................................................................................. 26
Verzorgingsstaat, gezondheid en sociale ongelijkheid ...................................................................................... 26
! Belangrijk voor pedagogiek! ............................................................................................................................ 26
Hoorcollege 6 sociologie sociale stratificatie 23/12/22 ............................................................................... 27
1. Definitie .................................................................................................................................................... 27
Grondprincipes .............................................................................................................................................. 27
2. Sociale stratificatie in Nederland ............................................................................................................. 27
Armoede........................................................................................................................................................ 27
Vormen van sociale ongelijkheid .................................................................................................................. 28
, 3. Sociologische perspectieven ..................................................................................................................... 28
Structureel functionalisme: de functies van sociale stratificatie.................................................................. 28
Conflictsociologie: stratificatie en conflict .................................................................................................... 28
Symbolisch interactionisme .......................................................................................................................... 29
Hoorcollege 7: sociale verandering 13/01/23 (Mirjam Verweij) .................................................................. 31
Wat is sociale verandering? ............................................................................................................................... 31
4 kenmerken ................................................................................................................................................. 31
Wat veroorzaakt sociale verandering? .............................................................................................................. 31
Wat zijn sociale bewegingen? ....................................................................................................................... 31
Moderniteit/ Postmoderniteit ............................................................................................................................ 31
Moderniteit en het individu ............................................................................................................................... 31
Sociale verandering en sociale perspectieven ................................................................................................... 32