samenvatting ontwikkelingspsychologie

Inleiding in ontwikkeling van
het kind




1

,ONTWIKKELINGSPSYCHOLOGIE = de wetenschappelijke studie naar de patronen van menselijke groei, verandering en
stabiliteit vanaf de conceptie tot volwassenheid en ouderdom

° 3 benaderingen
1) Wetenschappelijk  bestuderen van groei, verandering en stabiliteit dmv wetenschappelijke methodes
2) Menselijk  manier waarop mensen tijdens het leven groeien en veranderen
3) Ontwikkeling van conceptie tot dood

° FYSIEKE ONTWIKKELING
= de invloed van het ontwikkelende lichaam op het gedrag van mensen
- Hersenen
- Zenuwstelsel
- Spieren
- Fysical needs ( behoeften) aan voedsel drinken en slaap

° COGNITIEVE ONTWIKKELING
= invloed van het groeiende en veranderde intellectuele vermogen op menselijk gedrag
- Leren
- Geheugen
- Probleemoplossingsvaardigheden
- Intelligentie

° SOCIALE ONTWIKKELING
= hoe ontwikkelen sociale relaties en sociale interactie met anderen doorheen de levensloop
- Sociaal emotionele ontwikkeling
- Invloed van sociale relaties op sociale omgang
- Verandering sociale omgang

° PERSOONLIJKHEIDSONTWIKKELING
= welke eigenschappen zijn stabiel en karakteristiek voor individu, doorheen ontwikkeling
- Sociaal emotionele ontwikkeling
- Invloed van sociale relaties op persoonlijk gedrag
- Karakter -> beïnvloed en gevormd door de jaren
- Persoonlijkheid
-
° Levensfases
Prenatale periode Prenatal period Van conceptie tot geboorte
Baby en kleuter periode Infancy and toddlerhood Geboorte tot 2j
Kleutertijd Preschool period 2-6
Basisschooltijd/kindertijd Middle childhood 6-12
Adolescentie Adolescence 12-20

Grenzen zijn soms vast ( geboorte) soms niet ( puberteit), we denken in gemiddelden
° variatie in tijdstip van overgang tussen fases is groot
DOOR
- Biologisch  snellere groei, betere voeding, andere stofwisseling
- Cultuur  hoe omgaan met liefdesrelaties
- Diversiteit in ontwikkeling
o Etniciteit: rekening houden met invloed van culturele achtergrond, religie en taal
o We spreken niet over rassen, want genetisch gezien is het ras mens voor 99,9% identiek

° Invloed van COHORTEN
- Lid door geboren te worden en op te groeien op een welbepaald moment in een welbepaald gebied
o De leden maken dezelfde dingen mee
o Invloed Normatieve gebeurtenissen
 Gebeurtenissen die zich op dezelfde manier voltrekken voor de meeste leden
 Historisch ( overstromingen, corona)
 Leeftijdsgebonden ( puberteit)
 Socioculturele ( mode, muziek, tv, kunst)

2

,° normatieve gebeurtenissen = gebeurtenis die zich voor de meeste individuen binnen een groep op dezelfde manier
volstrekt
- Biologisch  geslachtsrijpheid, puberteit, sociale glimlach
- Sociaal  sociale klasse, school
- Cultureel  etniciteit, subgroepen
- Historisch  combinatie biologisch en sociaal = COHORT effect  biologische en omgevingsinvloeden die
verbonden zijn aan een specifiek historisch moment ( studenten covid 19)

° Normatieve invloeden op ontwikkeling
- Leidt tot conformiteit  uit vrees voor gevolgen van afwijkend gedrag
- Niet normatieve gebeurtenissen teken ontwikkeling specifieke individu  wat maakt me uniek? -> specifieke
gebeurtenissen
- Bv kim is goed in rekenen en komt als uitkomst B, de leerkracht vraagt wie antwoord A denkt en zo goed als alle
leerlingen steken hun vinger omhoog dus doet Kim dit ook uit vrees om uitgelachen te worden.

° Kinderen: verleden, heden en toekomst
- Doorheen geschiedenis op visie op kinderen veranderd
- 1600  kinderen eigen status -> hiervoor miniatuurvolwassenen  werken en groeien naar volwassenen
- Darwin  bestudeert kinderen -> begrijpen van evolutietheorie
- Industrialisatie: kinderen al werkkrachten  rechten van het kind -> onderwijs universeler  start
ontwikkelingspsychologie 20ste E
- Alfred Binet  onderzocht intelligentie, geheugen en rekenvaardigheid
- Stanley Hall  denken en gedrag adhv vragenlijst

° VERANDERING: CONTINU OF DISCONTINU?
- Continu: iemand verandert constant en geleidelijk -> kwantitatief -> steeds langer, steeds sneller
- Discontinu: in duidelijk te onderscheiden stappen -> kwalitatief -> qua inhoud

° ZIJN ER KRITIEKE OF GEVOELIGE PERIODES?
= kritiek = specifieke momenten in ontwikkeling wanneer bepaalde gebeurtenis grote gevolgen heeft -> permanente
gevolgen bv. liefdevolle ouders is essentieel voor veiligheid en gehechtheid
= gevoelig = specifieke fasen wanneer organisme plastisch is voor bepaalden soorten stimuli van omgeving -> ontbreken van
bepaalde omgevingsinvloeden kan ontwikkeling verstoren maar latere ervaringen kunnen dit opheffen
Plasticiteit = mate van veranderlijkheid van gedragspatroon of fysieke structuur

° FOCUS OP LEVENSLOOP OF PERIODIEKE BENADERING?
- Vroeger focus vooral op kleutertijd en adolescentie
- Actueel eerder levensloopperspectief  verandert en ontwikkelt in elke levensfase

° NATURE OF NURTURE?
- Nature: aanleg, genen
o Maturatie : geleidelijke ontvouwing van genetisch voorbestemde info
- Nurture: omgeving, biologisch en sociaal
 Nature EN nurture




3

, Theoretische perspectieven en
onderzoek in de psychologie




4