Infectiepreventie en antibioticaresistentie: rol
van de specialist ouderengeneeskunde
Inhoudsopgave
Infectiepreventie en antibioticaresistentie: rol van de specialist
ouderengeneeskunde .................................................. 4
Achtergrond ......................................................... 4
Doel en gebruikers .................................................... 5
Definities en begrippen .................................................. 6
Referenties ......................................................... 8
Context ............................................................. 9
Verpleeghuiszorg ..................................................... 9
Specialist ouderengeneeskunde ............................................ 9
Patiënten ...................................................... 9
Samenwerking ...................................................... 10
Apotheker ........................................................ 10
Arts-microbioloog .................................................... 10
Bestuur en management ............................................... 11
Deskundige infectiepreventie ............................................. 11
GGD-afdeling infectieziekten ............................................. 11
Infectiepreventiecommissie .............................................. 11
Paramedici ....................................................... 12
Regionale Zorgnetwerken Antibioticaresistentie .................................. 12
Uitbraakteam ...................................................... 12
Verzorging en verpleging ............................................... 12
Vrijwilligers en mantelzorgers ............................................. 13
Verantwoording + referenties ............................................. 13
Verantwoording ..................................................... 13
Referenties ....................................................... 13
Creëren van urgentiebesef ............................................. 14
Verantwoordelijkheden en taken .......................................... 14
Elke specialist ouderengeneeskunde ........................................ 14
De vakgroep ....................................................... 15
Optionele taken ..................................................... 15
Achtergrond + randvoorwaarden .......................................... 15
Achtergrond ....................................................... 15
Verantwoording + referenties ............................................. 16
Verantwoording ..................................................... 16
1
,Algemeen infectiepreventiebeleid ....................................... 17
Verantwoordelijkheden en taken .......................................... 17
Elke specialist ouderengeneeskunde ........................................ 17
Een afgevaardigde van de vakgroep ........................................ 18
De vakgroep ....................................................... 18
Optionele taken ..................................................... 18
Achtergrond + randvoorwaarden .......................................... 18
Achtergrond ....................................................... 18
Randvoorwaarden ................................................... 19
Verantwoording + referenties ............................................. 19
Verantwoording ..................................................... 20
Referenties ....................................................... 20
Specifiek infectiepreventiebeleid ........................................ 21
Verantwoordelijkheden en taken .......................................... 21
Elke specialist ouderengeneeskunde ........................................ 21
Een afgevaardigde van de vakgroep ........................................ 22
De vakgroep ....................................................... 22
Achtergrond + randvoorwaarden .......................................... 22
Achtergrond ....................................................... 22
Randvoorwaarden ................................................... 23
Verantwoording + referenties ............................................. 23
Verantwoording ..................................................... 23
Referenties ....................................................... 24
Uitbraakbeleid ...................................................... 25
Verantwoordelijkheden en taken .......................................... 25
Elke specialist ouderengeneeskunde ........................................ 25
Een afgevaardigde van de vakgroep ........................................ 26
De vakgroep ....................................................... 27
Optionele taken ..................................................... 27
Achtergrond + randvoorwaarden .......................................... 28
Achtergrond ....................................................... 28
Randvoorwaarden ................................................... 28
Verantwoording + referenties ............................................. 29
Verantwoording ..................................................... 29
Referenties ....................................................... 30
Antibioticabeleid .................................................... 31
Verantwoordelijkheden en taken .......................................... 31
Elke specialist ouderengeneeskunde ........................................ 31
De vakgroep ....................................................... 31
Optionele taken ..................................................... 32
Achtergrond + randvoorwaarden .......................................... 32
Achtergrond ....................................................... 32
2
, Randvoorwaarden ................................................... 33
Verantwoording + referenties ............................................. 33
Verantwoording ..................................................... 33
Referenties ....................................................... 34
Verantwoording en methode ........................................... 35
Samenstelling werkgroep en klankbordgroep .................................. 35
Methode ......................................................... 36
3
, Infectiepreventie en antibioticaresistentie: rol
van de specialist ouderengeneeskunde
2018 - Infectiepreventie en
antibioticaresistentie: rol van de specialist
ouderengeneeskunde
Eigenaar: Verenso
Participanten namens Verenso: Wilma Albers, Astrid Beckers, Jessica Edwards van Muijen,
Jobje Haaijman, Paul van Houten
2018 - Binnen langdurige zorginstellingen verblijven kwetsbare patiënten, die vatbaar zijn voor
infectieziekten en infecties door resistente bacteriën. Het is belangrijk dat infectieziekten zoveel
mogelijk worden voorkomen, omdat deze belastend zijn voor de patiënt en omdat veelvuldig en
inadequaat behandelen met antibiotica tot resistentie kan leiden. Antibioticaresistentie is een
wereldwijd probleem dat aangepakt moet worden, omdat resistentie tot gevolg heeft dat
infecties moeilijker of niet meer behandeld kunnen worden. Voor de gezondheid van de
individuele patiënt en voor het beperken van antibioticaresistentie, zijn adequaat
infectiepreventie-, uitbraak- en antibioticabeleid van belang. Hoewel de Nederlandse
gezondheidszorg het relatief goed doet op het gebied van infectiepreventie en
antibioticaresistentie, zijn verbeteringen mogelijk.
Achtergrond
Er zijn veel ontwikkelingen gaande op het gebied van infectiepreventie en antibioticaresistentie
in de langdurige zorg. Voorbeelden hiervan zijn het programma ‘Aanpak van
antibioticaresistentie in verpleeghuizen’ en de opzet van tien Regionale Zorgnetwerken
Antibioticaresistentie. Binnen het programma ‘Aanpak van antibioticaresistentie in
verpleeghuizen’ wordt aandacht besteed aan hygiëne en infectiepreventie binnen
verpleeghuisorganisaties en aan adequaat gebruik van antibiotica. De Regionale
Zorgnetwerken Antibioticaresistentie zijn regionale samenwerkingsverbanden met als doel
antibioticaresistentie te beperken en verspreiding te bestrijden op regionaal niveau. In elk
netwerk moet een specialist ouderengeneeskunde in een regionaal coördinatieteam
4
van de specialist ouderengeneeskunde
Inhoudsopgave
Infectiepreventie en antibioticaresistentie: rol van de specialist
ouderengeneeskunde .................................................. 4
Achtergrond ......................................................... 4
Doel en gebruikers .................................................... 5
Definities en begrippen .................................................. 6
Referenties ......................................................... 8
Context ............................................................. 9
Verpleeghuiszorg ..................................................... 9
Specialist ouderengeneeskunde ............................................ 9
Patiënten ...................................................... 9
Samenwerking ...................................................... 10
Apotheker ........................................................ 10
Arts-microbioloog .................................................... 10
Bestuur en management ............................................... 11
Deskundige infectiepreventie ............................................. 11
GGD-afdeling infectieziekten ............................................. 11
Infectiepreventiecommissie .............................................. 11
Paramedici ....................................................... 12
Regionale Zorgnetwerken Antibioticaresistentie .................................. 12
Uitbraakteam ...................................................... 12
Verzorging en verpleging ............................................... 12
Vrijwilligers en mantelzorgers ............................................. 13
Verantwoording + referenties ............................................. 13
Verantwoording ..................................................... 13
Referenties ....................................................... 13
Creëren van urgentiebesef ............................................. 14
Verantwoordelijkheden en taken .......................................... 14
Elke specialist ouderengeneeskunde ........................................ 14
De vakgroep ....................................................... 15
Optionele taken ..................................................... 15
Achtergrond + randvoorwaarden .......................................... 15
Achtergrond ....................................................... 15
Verantwoording + referenties ............................................. 16
Verantwoording ..................................................... 16
1
,Algemeen infectiepreventiebeleid ....................................... 17
Verantwoordelijkheden en taken .......................................... 17
Elke specialist ouderengeneeskunde ........................................ 17
Een afgevaardigde van de vakgroep ........................................ 18
De vakgroep ....................................................... 18
Optionele taken ..................................................... 18
Achtergrond + randvoorwaarden .......................................... 18
Achtergrond ....................................................... 18
Randvoorwaarden ................................................... 19
Verantwoording + referenties ............................................. 19
Verantwoording ..................................................... 20
Referenties ....................................................... 20
Specifiek infectiepreventiebeleid ........................................ 21
Verantwoordelijkheden en taken .......................................... 21
Elke specialist ouderengeneeskunde ........................................ 21
Een afgevaardigde van de vakgroep ........................................ 22
De vakgroep ....................................................... 22
Achtergrond + randvoorwaarden .......................................... 22
Achtergrond ....................................................... 22
Randvoorwaarden ................................................... 23
Verantwoording + referenties ............................................. 23
Verantwoording ..................................................... 23
Referenties ....................................................... 24
Uitbraakbeleid ...................................................... 25
Verantwoordelijkheden en taken .......................................... 25
Elke specialist ouderengeneeskunde ........................................ 25
Een afgevaardigde van de vakgroep ........................................ 26
De vakgroep ....................................................... 27
Optionele taken ..................................................... 27
Achtergrond + randvoorwaarden .......................................... 28
Achtergrond ....................................................... 28
Randvoorwaarden ................................................... 28
Verantwoording + referenties ............................................. 29
Verantwoording ..................................................... 29
Referenties ....................................................... 30
Antibioticabeleid .................................................... 31
Verantwoordelijkheden en taken .......................................... 31
Elke specialist ouderengeneeskunde ........................................ 31
De vakgroep ....................................................... 31
Optionele taken ..................................................... 32
Achtergrond + randvoorwaarden .......................................... 32
Achtergrond ....................................................... 32
2
, Randvoorwaarden ................................................... 33
Verantwoording + referenties ............................................. 33
Verantwoording ..................................................... 33
Referenties ....................................................... 34
Verantwoording en methode ........................................... 35
Samenstelling werkgroep en klankbordgroep .................................. 35
Methode ......................................................... 36
3
, Infectiepreventie en antibioticaresistentie: rol
van de specialist ouderengeneeskunde
2018 - Infectiepreventie en
antibioticaresistentie: rol van de specialist
ouderengeneeskunde
Eigenaar: Verenso
Participanten namens Verenso: Wilma Albers, Astrid Beckers, Jessica Edwards van Muijen,
Jobje Haaijman, Paul van Houten
2018 - Binnen langdurige zorginstellingen verblijven kwetsbare patiënten, die vatbaar zijn voor
infectieziekten en infecties door resistente bacteriën. Het is belangrijk dat infectieziekten zoveel
mogelijk worden voorkomen, omdat deze belastend zijn voor de patiënt en omdat veelvuldig en
inadequaat behandelen met antibiotica tot resistentie kan leiden. Antibioticaresistentie is een
wereldwijd probleem dat aangepakt moet worden, omdat resistentie tot gevolg heeft dat
infecties moeilijker of niet meer behandeld kunnen worden. Voor de gezondheid van de
individuele patiënt en voor het beperken van antibioticaresistentie, zijn adequaat
infectiepreventie-, uitbraak- en antibioticabeleid van belang. Hoewel de Nederlandse
gezondheidszorg het relatief goed doet op het gebied van infectiepreventie en
antibioticaresistentie, zijn verbeteringen mogelijk.
Achtergrond
Er zijn veel ontwikkelingen gaande op het gebied van infectiepreventie en antibioticaresistentie
in de langdurige zorg. Voorbeelden hiervan zijn het programma ‘Aanpak van
antibioticaresistentie in verpleeghuizen’ en de opzet van tien Regionale Zorgnetwerken
Antibioticaresistentie. Binnen het programma ‘Aanpak van antibioticaresistentie in
verpleeghuizen’ wordt aandacht besteed aan hygiëne en infectiepreventie binnen
verpleeghuisorganisaties en aan adequaat gebruik van antibiotica. De Regionale
Zorgnetwerken Antibioticaresistentie zijn regionale samenwerkingsverbanden met als doel
antibioticaresistentie te beperken en verspreiding te bestrijden op regionaal niveau. In elk
netwerk moet een specialist ouderengeneeskunde in een regionaal coördinatieteam
4
