100% satisfaction guarantee Immediately available after payment Both online and in PDF No strings attached
logo-home
Samenvatting Alle KA geschiedenis 6 vwo goed en overzichtelijk samengevat $6.57   Add to cart

Summary

Samenvatting Alle KA geschiedenis 6 vwo goed en overzichtelijk samengevat

 2 views  0 purchase
  • Course
  • Level

Super handig en overzichtelijk document van alle kenmerkende aspecten van geschiedenis voor het vwo eindexamen. Kort, bonding en compleet

Preview 4 out of 34  pages

  • May 3, 2023
  • 34
  • 2022/2023
  • Summary
  • Secondary school
  • 6
avatar-seller
Geschiedenis leer document

Inhoud:

Betrouwbaarheid van bronnen controleren

● Wat voor soort bron is dit? Geschreven? (tekst) Ongeschreven? (gebouw zal betrouwbaar
zijn)
● Is deze bron voor iedereen bedoeld? Prive? Dagboek = vaak betrouwbaar
● Uit welke tijd is de bron? Recent geschreven op de gebeurtenis?
● Wie is de maker van de bron? Welk doel heeft de maker?
● Waar komt de informatie vandaan van de maker?
● Klopt de inhoud? Feiten (objectief) of meningen (subjectief) → Vooroordelen?
● Vergelijk met andere bronnen van dit onderwerp




1

,Tijdvak 1 Jagers en Boeren 3000 v.Chr. Prehistorie

Kenmerkend aspect 1
De levenswijze van jager-verzamelaars

Tot 10.000 v.Chr. leefden mensen als jagers en verzamelaars.
Ze hadden geen schrift → ongeschreven bronnen uit die tijd zoals botresten, speerpunten en
muurschilderingen.

Ze leefde in de Prehistorie = voor de geschreven geschiedenis

De bronnen zijn primaire bronnen → bronnen uit de tijd zelf → uit de eerste hand → mensen die
erbij zijn geweest

Ze leefden van jacht, visserij, noten en vruchten.
Ze woonden in hutten en tenten (makkelijk afbreekbaar)
Ze trokken rond → ligt eraan waar voedsel was op dat moment

Middel van bestaan (manier om in leven te blijven) = jagen en verzamelen

Maatschappij → 4 vlakken waarnaar gekeken wordt
● Economie → middelen van bestaan
● Politiek → hoe wordt een samenleving bestuurd
● Sociaal → wat zijn de verhoudingen in een bevolking
● Cultuur → wat denken/voelen mensen

Economie → jagen en verzamelen

Politiek → Jagers en verzamelaars leefde in kleine groepen → Het waren nomaden → ze trokken
rond op zoek naar voedsel.

Geen georganiseerd bestuur → wel één leider = meest ervaren man (sterkste en de slimste)
→ 10 en 30 mensen

Sociaal → Weinig sociale verschillen (geen arm/rijk)

Strikte taakverdeling man/vrouw
Mannen → gingen op jacht (viste)
Vrouwen → zorgde voor kinderen en plantaardig voedsel
Cultuur → Magische jacht- en vruchtbaarheidsrituelen en grafgiften (sieraden of wapens)

Hoe komen we aan deze informatie?
● Archeologie = wetenschap die opgravingen doet + bestudeert (botresten en werktuigen
gevonden)



2

, ● Bestuderen van moderne jager - verzamelaars → sommige mensen leven nu nog op een
vergelijkbare manier als vroeger

Kenmerkend aspect 2
Het ontstaan van landbouw en landbouwsamenlevingen

(Uitvinding landbouw) Vanaf 10.000 v.Chr. ontstonden er landbouwsamenlevingen. Deze overgang
van jagen en verzamelen naar landbouw is een enorme vernieuwing en heeft onze wereld blijvend
veranderd. → dit is de Neolithische revolutie = landbouwrevolutie

(Oorzaken van landbouwsamenleving → klimaatverandering → minder dieren (voor jagen))

10.000 v.Chr. ontdekten mensen in Mesopotamië (Irak) → een gebied → vruchtbare halve maan =
het gebied tussen de Eufraat en de Tigris = erg geschikt voor landbouw → ontstaan eerste boeren +
neolithische revolutie vind plaats

Vruchtbaar → want overstroomde regelmatig (zoet water)

Planten en dieren worden getemd → controle nemen waar en wanneer planten groeien
Hierdoor ontstaan er landbouwgemeenschappen (dorpen)

Er ontstaat een voedseloverschot → groeiende bevolking

Er ontstaat een nieuwe samenleving = agrarische samenleving (zelfvoorzienend)
landbouwsamenleving

Kenmerken
● Landbouw en veeteelt gaat in seizoenen
● Mensen leven in dorpen (enkele honderden mensen)
● Meer bezittingen potten, pannen gereedschap (op 1 vaste plek)
● Sociale verschillen ontstaan (bezit en aanzien)
● Meer vrije tijd → meer vragen komen op
● Natuurgodsdienst ontstaat

Economie = akkerbouw + veeteelt
Politiek = Dorpen werden ws bestuurd door dorpsoudsten en priesters
Sociaal = sedentaire revolutie = vaste woonplaats → meer sociale ongelijkheid + status verschillen.
Kleiner onderscheid man/vrouw
Cultuur = Magische rituelen → godsdiensten ontstaan (voedsel)
Ook zijn er uitvindingen zoals kalenders en schrift (voorraden bijhouden)

Landbouwsamenleving ontstonden rond dezelfde tijd zonder dat gebieden dit van elkaar wisten.

= Trage revolutie → ging heel geleidelijk



3

, Kenmerkend aspect 3
Het ontstaan van de eerste stedelijke gemeenschappen

Rond 3500 v.Chr. ontstonden de eerste gemeenschappelijke gemeenschappen.
Ontwikkeling van het schrift = einde prehistorie → begin historie (vorm van ruilhandel, behoefte
bestuur en schrift.

Vruchtbare halve maan = begin Neolithische revolutie
Jagers en verzamelaars gingen zaden planten = akkerbouw en ontstaan veeteelt

Nieuwe uitvindingen (gereedschappen)

Gevolg = verhoging voedselproductie (irrigatie landbouw) overstroming rivieren rondom
(voedseloverschot)
→ Dorpen groeien

Er hoefde minder mensen op het land te werken → ontstaan ambachten en nieuwe beroepen →
koopman, handelaar, kunstenaar, soldaat, bestuurder, priester = specialisatie

Door specialisatie → ruilhandel en wordt er een betaalmiddel afgesproken

Handel → ontstaan van steden

De meeste mensen werkte niet meer in de landbouw → landbouwstedelijke samenleving (agrarisch
urbane samenleving)

In Mesopotamië ontstond stedelijke beschaving
Economie → Akkerbouw en veeteelt, ambachten en handel
Politiek → Steden worden bestuurd door koning en priesters. Steden groeien uit tot stadstaten
Sociaal → Grote groepen (10.000) mensen. Sociale verschillen → Hiërarchische opbouw van
samenleving en sociale klassen.
Cultuur → Polytheïstische godsdienst + magische rituelen en tempels

Kenmerken
● Gelaagde samenleving = Hiërarchische samenleving (sociale verschillen)
● Verschillen in bezit en aanzien groter
● Grote behoefte schrift → wetten en regels → handelaren
● Meer bestuur nodig → 50.000 inwoners (grote steden)
● Behoefte aan stadsommuring en leger
● Polytheïstische religie = verschillende goden (oorlog, gewassen, liefde




4

The benefits of buying summaries with Stuvia:

Guaranteed quality through customer reviews

Guaranteed quality through customer reviews

Stuvia customers have reviewed more than 700,000 summaries. This how you know that you are buying the best documents.

Quick and easy check-out

Quick and easy check-out

You can quickly pay through credit card or Stuvia-credit for the summaries. There is no membership needed.

Focus on what matters

Focus on what matters

Your fellow students write the study notes themselves, which is why the documents are always reliable and up-to-date. This ensures you quickly get to the core!

Frequently asked questions

What do I get when I buy this document?

You get a PDF, available immediately after your purchase. The purchased document is accessible anytime, anywhere and indefinitely through your profile.

Satisfaction guarantee: how does it work?

Our satisfaction guarantee ensures that you always find a study document that suits you well. You fill out a form, and our customer service team takes care of the rest.

Who am I buying these notes from?

Stuvia is a marketplace, so you are not buying this document from us, but from seller lolaboonstra. Stuvia facilitates payment to the seller.

Will I be stuck with a subscription?

No, you only buy these notes for $6.57. You're not tied to anything after your purchase.

Can Stuvia be trusted?

4.6 stars on Google & Trustpilot (+1000 reviews)

82002 documents were sold in the last 30 days

Founded in 2010, the go-to place to buy study notes for 14 years now

Start selling
$6.57
  • (0)
  Add to cart