Samenvatting Ontwikkelingspsychologie

Ontwikkelingspsychologie

Hoofdstuk 1

Nature  Rijping  Groei en differentiatie
Nurture  Leren  Ervaring

Leeftijdsindeling
 Baby  0- 12 maanden
 Snelle groei en ontwikkeling
 Afhankelijk
 Eerste gehechtheidsrelatie
 Peuter  1-4 jaar
 Door beweging en spraak autonoom
 Egocentrisch
 Kleuter  4-6 jaar
 Sociale ontwikkeling
 Veel fantasie
 School  6-12 jaar
 Cognitieve ontwikkeling staat centraal
 Sociale contacten verbreden zich
 Adolescentie  12-18 jaar
 Lichamelijke verandering door puberteit
 Begin seksuele belangstelling
 Identiteitsontwikkeling

Verlichting
John Locke Jean-Jacques Rousseau Charles Darwin
Tabula Rasa  Gevormd door Gevoel is belangrijk. Bestudeerde eigen zoons en
ervaringen. dus niet objectief.
Geen erfelijke bagage. De mens is van nature goed. Evolutietheorie
Ervaring bepaalt de Een kind heeft met zijn Hij was belangrijk voor later
levensloop. nieuwsgierigheid slechts onderzoek naar kinderen.
ruimte, respect en stimulans
nodig.
Een strikte opvoeding zorgt De opvoeder beperkt of
voor optimale zelfdiscipline en corrigeert niet.
vorming van de geest.

Wetenschappelijk onderzoek
 Betrouwbare meetinstrumenten.
 Informatie objectief verkrijgen.
 Logische conclusie.

,Dwarsdoorsnede  Op één tijdstip de meetresultaten van groepen van verschillende leeftijden
vergelijken.
 Voordeel: Snel en goedkoop
 Nadeel: Geen individuele ontwikkeling te traceren.
Longitudinaal  Op meerdere tijdstippen één groep kinderen met zichzelf vergelijken en na twee
jaar herhalen.
 Voordeel: Geen verwarring ontwikkelings- en cohorteffect.
 Nadeel: Langdurig en duur.

Cohort  Groep mensen met hetzelfde geboortejaar
Cohorteffect  Invloed die specifiek, tijdgebonden gebeurtenissen op een cohort hebben.

Hoofdstuk 2

Ontwikkelingsmodel van Freud
- Es  Ik wil het nu
- Ich  Misschien kan ik een compromis sluiten
- Uber-ich  Als je netjes bent doe je dat niet.

Ontwikkelingsfasen Freud
- Orale fase (0-1 jaar)  Mond is erogene zone.
- Anale fase (1-3 jaar)  Anus is erogene zone.
- Fallische fase (3-6 jaar)  Genitale gebied is erogene zone.
- Latentiefase (6-12 jaar)  Seksualiteit onderdrukt.
- Genitale fase (na 12 jaar)  Genitale zone door lichamelijke verandering erotisch centrum.

Jean Piaget  Cognitieve ontwikkeling

Cognitieve ontwikkelingstheorie  Het gedrag van kinderen in een bepaalde leeftijdsfase is een
weerspiegeling van hun denk- en kennisniveau. Het gaat om het evenwicht tussen het individu en de
omgeving.
 Assimilatie  Nieuwe ervaringen worden geïnterpreteerd op basis van bestaande schema’s.
 Accommodatie  Onder invloed van nieuwe ervaringen worden onze schema’s veranderd.

Vier stadia van cognitieve ontwikkeling
1. Sensomotorisch (0-2 jaar)
 Zintuigelijke indrukken
2. Pre operationeel (2-7 jaar)
 Taalverwerving
 Fantasiespel
 Indirecte imitatie
 Objectpermanentie
 Egocentrisme  Het onvermogen om te verplaatsen in standpunt van een ander.
 Centratie  Onvermogen om op meer dan 1 aspect van een probleem te richten.
 Conservatie  Hoeveelheid veranderd niet, als de vorm verandert.
3. Concreet operationeel (7-12 jaar)
 Operationeel denken centraal.
 De informatie heeft betrekking op realistische, concreet voorstelbare situaties.

,  Probleemoplossend vermogen neemt toe.
 Kinderen zijn meer reversibel: Uitgevoerde handeling kan weer teruggedraaid worden.
 Organisatie
4. Formeel operationeel (vanaf 12 jaar)
 Abstract denken
 Kind kan rekening houden met het ‘mogelijke’
 Het kind kan overdenken, analyseren, probleemstellingen bedenken en toetsen.




Behaviorisme  Menselijk gedrag is aangeleerd
Black-boxmodel  Intern leerproces niet bestudeert

Hoofdstuk 6

Cognitieve ontwikkelingstheorie Vygotsky



Leerprincipes 
1. Gewenning
2. Uitdoving
3. Bekrachtiging
4. Straf
5. Bekrachtiging, continu
of onderbroken
6. Imitatie