14 Emotie
14.1 Anatomie van het limbisch systeem “niet kennen voor fysiologie” ~Janssen
Belang bij gedrag, geheugen en emoties.
Lobus limbicus aan rand van hersenstam als een ring en omvat versch strucutren thv mesiale zijde
hersenen
Corticale en subcorticale structuren vh limbisch systeem:
- Gyrus cinguli*
- Mesiotemporale structuren: gyrus parahippocampalis, entorhinale en perirhinale cortex
- Formation hippocampalis, amygdala
- Thalamus : nc anterior* en nc mediodorsalis
- Hypothalamus: corpora mammilaria*
- Olfactorische cortex A gyrus cinguli
- Orbitofrontale en temporopolaire cortex B Neocortex
- Ventraal striatum C Fornix
- Septale area D Hippocampus
E Hypothalamus
Omvat volgende diverse subcorticale connecties: F Anterieure kern van thalamus
- Cingulum
- Fornix
- Tr mamillothalamicus*
- Stria terminalis = circuit van Papez
- Ventral amygdalofugal pathway
- Medial forebrain bundle
* Deel van circuit van Papez
Amygdala: grote subcorticale kerngroep in rostromediale deel van temporale kwab, gelegen voor en
boven hippocampus. Stria terminalis en ventral amygdalofugal pathway vormen belangrijke
projectiebanen van amygdala, met onder meer connecties naar hypothalamus.
- Basolaterale amygdala: grootste subkern met belangrijke connecties naar sensoriële
associatiecortex. Functies?
o Toekennen van een emotionele betekenis aan bepaalde stimulus of sensoriële input
o Verbindingen met hippocampus aanleren van emotionele waarde van complexere
stimuli
- Corticomediale amygdala: klein. Functie?
o Verbinding met olfactorische gebieden rol bij gedrag dat ontstaat door olfactieve
stimuli
- Centrale amygdala, functie?
o Rol bij ontstaan van diverse autonome en gedragsresponsen
14.2 Emoties en gevoelens
14.2.1 De emotionele toestand en emotionele ervaring
Emotionele toestand fysiologische veranderingen & endocriene reacties
vs
Emotionele ervaring (gevoelens) bewuste subjectieve ervaring van emoties
deze twee interageren met elkaar!
, James Lange theorie (e): sensoriële stimulus (a) emotionele expressie (d)
emotionele ervaring (c)
Belang bij bang zijn om bang te worden!
Slechte arts: benzodiazepines (anxiolytica) suf + geheugenproblemen +
verslaving
Goede arts: beta blokker fysiologische, autonome responsen
verminderen minder angstervaring
vs
Canon Bard theorie (b): sensoriële stimulus (a) emotionele ervaring (c)
emotionele expressie (d)
Onbewuste emoties:
- Aversieve conditionering: elektrische schok/onaangenaam geluid koppelen aan het tonen van
een boos gezicht na conditionering toename van huidcontuctantie (tgv transpiratie
(autonome respons) verandert de galvanische huidweerstand) boze gezicht zeer
kortstondig tonen en meteen erna neutraal, dan: sterkere PET-activatie in amygdala +
toename van autonome respons toename van huidconductantie
Phineas Gage: letsel in frontale kwab sterke persoonlijkheidsverandering want belang prefrontale
en orbitofrontale gebieden = planmatig gedrag & moraliteit
14.2.2 Theorieën over emoties
Universele basisemoties
- Diverse patronen van activatie, verschillend naargelang basisemotie met overlappingen
tussen de basisemoties
o Insula: rol bij interoceptie (fysiologische en emotionele info)
- Bij bepaalde emotie bepaalde gebieden geactiveerd, andere geïnactiveerd
Dimensionele approach (emoties beschreven als reacties die
variëren over continuüm)
- Elke emotie kan gezien worden als samenstelling van
verschillende componenten
14.2.3 De neurofysiologie van angst
14.2.3.1 Het syndroom van Klüver-Bucy
bilaterale temporele lobectomie:
- Hyperseksualiteit
- Orale tendensen: exploratie van objecten met mond
- Minder angst & agressie
- Val in hiërarchie
- Hypermetamporphosis: drang om alles te onderzoeken (bewegingsdrang)
- Psychische blindheid of visuele agnosie (gestoorde visuele objectherkenning)
Wegnemen van amygdala als basis voor dit syndroom
Limbisch systeem: rol bij toekennen van emotionele betekenis aan stimuli en het vertalen van deze
betekenis naar aangepaste autonome respons. Amygdala: rol bij neurofysiologie van angst.
14.1 Anatomie van het limbisch systeem “niet kennen voor fysiologie” ~Janssen
Belang bij gedrag, geheugen en emoties.
Lobus limbicus aan rand van hersenstam als een ring en omvat versch strucutren thv mesiale zijde
hersenen
Corticale en subcorticale structuren vh limbisch systeem:
- Gyrus cinguli*
- Mesiotemporale structuren: gyrus parahippocampalis, entorhinale en perirhinale cortex
- Formation hippocampalis, amygdala
- Thalamus : nc anterior* en nc mediodorsalis
- Hypothalamus: corpora mammilaria*
- Olfactorische cortex A gyrus cinguli
- Orbitofrontale en temporopolaire cortex B Neocortex
- Ventraal striatum C Fornix
- Septale area D Hippocampus
E Hypothalamus
Omvat volgende diverse subcorticale connecties: F Anterieure kern van thalamus
- Cingulum
- Fornix
- Tr mamillothalamicus*
- Stria terminalis = circuit van Papez
- Ventral amygdalofugal pathway
- Medial forebrain bundle
* Deel van circuit van Papez
Amygdala: grote subcorticale kerngroep in rostromediale deel van temporale kwab, gelegen voor en
boven hippocampus. Stria terminalis en ventral amygdalofugal pathway vormen belangrijke
projectiebanen van amygdala, met onder meer connecties naar hypothalamus.
- Basolaterale amygdala: grootste subkern met belangrijke connecties naar sensoriële
associatiecortex. Functies?
o Toekennen van een emotionele betekenis aan bepaalde stimulus of sensoriële input
o Verbindingen met hippocampus aanleren van emotionele waarde van complexere
stimuli
- Corticomediale amygdala: klein. Functie?
o Verbinding met olfactorische gebieden rol bij gedrag dat ontstaat door olfactieve
stimuli
- Centrale amygdala, functie?
o Rol bij ontstaan van diverse autonome en gedragsresponsen
14.2 Emoties en gevoelens
14.2.1 De emotionele toestand en emotionele ervaring
Emotionele toestand fysiologische veranderingen & endocriene reacties
vs
Emotionele ervaring (gevoelens) bewuste subjectieve ervaring van emoties
deze twee interageren met elkaar!
, James Lange theorie (e): sensoriële stimulus (a) emotionele expressie (d)
emotionele ervaring (c)
Belang bij bang zijn om bang te worden!
Slechte arts: benzodiazepines (anxiolytica) suf + geheugenproblemen +
verslaving
Goede arts: beta blokker fysiologische, autonome responsen
verminderen minder angstervaring
vs
Canon Bard theorie (b): sensoriële stimulus (a) emotionele ervaring (c)
emotionele expressie (d)
Onbewuste emoties:
- Aversieve conditionering: elektrische schok/onaangenaam geluid koppelen aan het tonen van
een boos gezicht na conditionering toename van huidcontuctantie (tgv transpiratie
(autonome respons) verandert de galvanische huidweerstand) boze gezicht zeer
kortstondig tonen en meteen erna neutraal, dan: sterkere PET-activatie in amygdala +
toename van autonome respons toename van huidconductantie
Phineas Gage: letsel in frontale kwab sterke persoonlijkheidsverandering want belang prefrontale
en orbitofrontale gebieden = planmatig gedrag & moraliteit
14.2.2 Theorieën over emoties
Universele basisemoties
- Diverse patronen van activatie, verschillend naargelang basisemotie met overlappingen
tussen de basisemoties
o Insula: rol bij interoceptie (fysiologische en emotionele info)
- Bij bepaalde emotie bepaalde gebieden geactiveerd, andere geïnactiveerd
Dimensionele approach (emoties beschreven als reacties die
variëren over continuüm)
- Elke emotie kan gezien worden als samenstelling van
verschillende componenten
14.2.3 De neurofysiologie van angst
14.2.3.1 Het syndroom van Klüver-Bucy
bilaterale temporele lobectomie:
- Hyperseksualiteit
- Orale tendensen: exploratie van objecten met mond
- Minder angst & agressie
- Val in hiërarchie
- Hypermetamporphosis: drang om alles te onderzoeken (bewegingsdrang)
- Psychische blindheid of visuele agnosie (gestoorde visuele objectherkenning)
Wegnemen van amygdala als basis voor dit syndroom
Limbisch systeem: rol bij toekennen van emotionele betekenis aan stimuli en het vertalen van deze
betekenis naar aangepaste autonome respons. Amygdala: rol bij neurofysiologie van angst.
