Samenvatting Uitwerking E-module antibiotica - Orgaanoverschrijdende aandoeningen

Door MvdM




E-module Antibiotica
Orgaanoverschrijdende aandoeningen
Diergeneeskunde – Utrecht
Door MvdM




1

,Door MvdM


E-module AB – Basisprincipes

Farmacodynamische eigenschappen
▪ Antibiotica zijn relatief veilig om te gebruiken, omdat ze
selectieve toxiciteit voor bacteriën hebben: ze hebben
specifiek bacteriële processen of structuren als doelwit
die niet voorkomen bij de GH.


▪ De farmacodynamiek gaat over de manier waarop de AB
ingrijpen op de bacteriën.
▪
▪ O.b.v. de farmacodynamische eigenschappen worden AB
geclassificeerd:
Classificatie Betekenis Mechanisme
Ingrijpen op kritiek
overlevingsmechanisme:
A) Bactericide ➔ Doden van bacterie - Celwand-synthese
- Celmembraan
- DNA
➔ Remmen van vermeerdering
Ingrijpen op
B) Bacteriostatisch  Nog steeds GH- - Ribosomen
immuunsysteem nodig voor - Eiwitsynthese
volledige bestrijding

◆ Wel/geen post-
➔ Groei-inhibitie ook bij Bacterie heeft tijd nodig om
antibiotisch
concentratie < MIC fysiologische functies te herstellen
effect

 Sommige AB zijn per definitie dodend of remmend, maar vaak is het effect ook afhankelijk van:
o Type bacterie (bv dodend bij gram+ en statisch bij gram-)
o Concentratie op de infectieplek


PK/PD-relatie
▪ Om bacteriën te kunnen bestrijden met AB, moet het AB:
1. Op de plek van infectie aanwezig kunnen zijn
2. Effect hebben met een concentratie die praktisch toepasbaar is
3. Effect hebben met een concentratie die de gastheer niet nadelig beïnvloedt
▪ De gevoeligheid van een bacterie voor een antibioticum wordt in vitro gemeten: MIC
- Buisjes met bacteriën en verschillende concentraties AB → welk effect heeft de concentratie?
- MIC = laagste concentratie van een AB dat bacteriegroei in een buisje remt




2

, Door MvdM

▪ Voor de keuze van een AB moet er rekening worden gehouden met:
o Farmacodynamiek = interactie AB - bacterie (in vitro-effect)
- Bacteriële gevoeligheid → AB met laagste MIC
o Farmacokinetiek interactie AB – GH (in vivo)
- Lot van AB in lichaam: opname, distributie, eliminatie,
- Concentratie op infectieplek
- Toxiciteit voor GH

▪ Om het juiste AB én het juiste gebruik van een AB te bepalen, wordt er gekeken naar de PK/PD-relaties
o Omdat het lichaam wat met de AB doet, verandert de concentratie in het lichaam (bloed en in het
weefsel), nadat het is toegediend. Dit kan worden uitgezet in een tijd-concentratiediagram.
o Met dit diagram kan de totale blootstelling worden bepaald

▪ De AB verschillen in hun optimale doserings-toepassing:
A) Concentratieafhankelijk - effect is afhankelijk van de maximale concentratie die wordt behaald met een
bepaalde dosering
▪ Hoe hoger de dosering (Cmax) , hoe beter het effect & hoe lager de MIC voor een bacterie, hoe beter
het effect bij een bepaalde dosering (Cmax)
▪ Minder vaak , maar met hogere doseringen toedienen
▪ Bij voorkeur 8-12x MIC
 Aminoglyocosides

B) Tijdsafhankelijk - effect is afhankelijk van duratie dat concentratie is > MIC
▪ Hogere dosering (Cmax) weinig effect op bacteriegroei
▪ Meestal zijn de bacteriostatische AB ook tijdsafhankelijk
▪ Vaker, maar met wat minder hoge doseringen toedienen
▪ Bij voorkeur minimaal 50% van de tijd > MIC
 Tetracylines, β-lactams, potentiated sulfonamides

C) Totale blootstelling: - effect is afhankelijk van de totale blootstelling
▪ Zowel tijd als de dosering (Cmax) beïnvloeden het effect → area under the curve ( AUC)
▪ De AUC/MIC is over het algemeen hoger voor Gram-ve, dan voor Gram+ve → Gram+ve is soms makkelijk
te behandelen; zelfs bij een hogere MIC
 Fluroquinolonen, Macrolides

 Aminoglycosiden zijn toxischer dan β-lactams




3