Preventie en Herstel van Sportblessures
Bijeenkomst 1
Fysieke barrières: blessures, overgewicht, ziekte
Psychosociale barrières: motivatie, geen tijd, schaamte, angst voor blessure
ASE-Model:
Stages of Change Model:
Recidief: terugkerende blessure
Bij begin met sporten of herstel, mag er per week 5-10% belasting bij komen. +5-10%
snelheid óf +5-10% duur óf +5-10% kracht.
1
,2 soorten blessures:
- Geleidelijk
- Acuut
Macrotrauma: Ontstaat door plotselinge geweldinwerking met weefselbeschadiging als
gevolg:
Breuk (fracture) (compressie, open, gesloten, etc.)
Dislocatie/sublocatie (dislocation/sublocation): geheel/gedeeltelijke ontwrichting
Verstuiking (sprain): trauma ligament
Spierscheur (strain): trauma spier/peesweefsels
Kneuzing (contusion): direct trauma van weke delen met als gevolg bloed en
vochtophoping
Microtrauma: Ontstaat door herhaaldelijke (te hoge) belasting door bijvoorbeeld continue
training of training met te weinig hersteltijd: overbelastingsletsels (overuse injury):
Stress fractuur: incomplete botbreuk door overbelasting
Tendinitis: ontsteking van een pees
Tendinose: degeneratie van een pees
Je krijgt in 1x een klap op je ruggenwervel, in stapjes, constant.
Alle drie macrotrauma. Bij microtrauma wordt het steeds erger, komt het niet in 1x op.
Gradatie trauma’s:
Voorbeeld spierletsel:
o 1e graads spierscheur: scheur klein aantal spiervezels, sterke maar pijnlijke
spieractiviteit.
o 2e graads spierscheur: gedeeltelijke spierscheur, zwakkere en pijnlijke
spieractiviteit.
o 3e graads spierscheur: geheel gescheurde spier, zeer zwakke pijnloze
spieractiviteit.
Voorbeeld gewrichtsbandletsel/ligamentletsel:
o 1e graads bandletsel: gedeeltelijke scheur ligament zonder
gewrichtsinstabiliteit.
o 2e graads bandletsel: gedeeltelijke scheur ligament met lichte
gewrichtsinstabiliteit.
2
, o 3e graads bandletsel: geheel gescheurde ligament met volledige
gewrichtsinstabiliteit.
Impact blessure op functioneren:
↓Range Of Motion (ROM)
o Pijn, zwelling, adhesies ↑
↓ Spierkracht
o Pijn, zwelling ↑
o Zenuwbeschadiging (motorische inhibitie) ↑
o Eventueel: beschadiging spiervezels
↓ Balans & Coördinatie
o ↓ ROM, ↓ Spierkracht
o Zenuwbeschadiging (sensorisch) ↑: proprioceptie ↓
Adhesie: vastgroeien van 2 verschillende stukken weefsel (verkleving) bewegen om te
voorkomen.
Proprioceptie: het vermogen van een organisme om de positie van het eigen lichaam en
lichaamsdelen waar te nemen.
Weefsels: spierweefsel, ligamenten, botweefsel, kraakbeenweefsel, peesweefsel.
Hebben allemaal een ander herstel(duur)
Fasen van weefselherstel: Ontstekingsfase, proliferatiefase, remodelleringsfase
(reparatiefase).
Debris: beschadigd weefsel.
Angiogenesis: aanmaak van angiobloedvaten.
Fibroblast: belangrijkste cel van het bindweefsel
Granulation (collageen 3): proprioceptie geven en het werkt snel
Reduction in scar size: littekenweefsel wordt verkleind
Fasen van weefselherstel:
Duur afhankelijk van
o Aard (ernst, omvang) blessure
o Aangedane weefsel
Kraakbeen, kapsel/banden, pezen, bot, spier.
O.a. verschil in turnovertijd
Kan uiteindelijk zelfs langer dan 1 jaar duren (frozen shoulder,
hernia)
Fasen lopen geleidelijk in elkaar over
Terugval mogelijk (bij bv. te snelle opbouw)
3
Bijeenkomst 1
Fysieke barrières: blessures, overgewicht, ziekte
Psychosociale barrières: motivatie, geen tijd, schaamte, angst voor blessure
ASE-Model:
Stages of Change Model:
Recidief: terugkerende blessure
Bij begin met sporten of herstel, mag er per week 5-10% belasting bij komen. +5-10%
snelheid óf +5-10% duur óf +5-10% kracht.
1
,2 soorten blessures:
- Geleidelijk
- Acuut
Macrotrauma: Ontstaat door plotselinge geweldinwerking met weefselbeschadiging als
gevolg:
Breuk (fracture) (compressie, open, gesloten, etc.)
Dislocatie/sublocatie (dislocation/sublocation): geheel/gedeeltelijke ontwrichting
Verstuiking (sprain): trauma ligament
Spierscheur (strain): trauma spier/peesweefsels
Kneuzing (contusion): direct trauma van weke delen met als gevolg bloed en
vochtophoping
Microtrauma: Ontstaat door herhaaldelijke (te hoge) belasting door bijvoorbeeld continue
training of training met te weinig hersteltijd: overbelastingsletsels (overuse injury):
Stress fractuur: incomplete botbreuk door overbelasting
Tendinitis: ontsteking van een pees
Tendinose: degeneratie van een pees
Je krijgt in 1x een klap op je ruggenwervel, in stapjes, constant.
Alle drie macrotrauma. Bij microtrauma wordt het steeds erger, komt het niet in 1x op.
Gradatie trauma’s:
Voorbeeld spierletsel:
o 1e graads spierscheur: scheur klein aantal spiervezels, sterke maar pijnlijke
spieractiviteit.
o 2e graads spierscheur: gedeeltelijke spierscheur, zwakkere en pijnlijke
spieractiviteit.
o 3e graads spierscheur: geheel gescheurde spier, zeer zwakke pijnloze
spieractiviteit.
Voorbeeld gewrichtsbandletsel/ligamentletsel:
o 1e graads bandletsel: gedeeltelijke scheur ligament zonder
gewrichtsinstabiliteit.
o 2e graads bandletsel: gedeeltelijke scheur ligament met lichte
gewrichtsinstabiliteit.
2
, o 3e graads bandletsel: geheel gescheurde ligament met volledige
gewrichtsinstabiliteit.
Impact blessure op functioneren:
↓Range Of Motion (ROM)
o Pijn, zwelling, adhesies ↑
↓ Spierkracht
o Pijn, zwelling ↑
o Zenuwbeschadiging (motorische inhibitie) ↑
o Eventueel: beschadiging spiervezels
↓ Balans & Coördinatie
o ↓ ROM, ↓ Spierkracht
o Zenuwbeschadiging (sensorisch) ↑: proprioceptie ↓
Adhesie: vastgroeien van 2 verschillende stukken weefsel (verkleving) bewegen om te
voorkomen.
Proprioceptie: het vermogen van een organisme om de positie van het eigen lichaam en
lichaamsdelen waar te nemen.
Weefsels: spierweefsel, ligamenten, botweefsel, kraakbeenweefsel, peesweefsel.
Hebben allemaal een ander herstel(duur)
Fasen van weefselherstel: Ontstekingsfase, proliferatiefase, remodelleringsfase
(reparatiefase).
Debris: beschadigd weefsel.
Angiogenesis: aanmaak van angiobloedvaten.
Fibroblast: belangrijkste cel van het bindweefsel
Granulation (collageen 3): proprioceptie geven en het werkt snel
Reduction in scar size: littekenweefsel wordt verkleind
Fasen van weefselherstel:
Duur afhankelijk van
o Aard (ernst, omvang) blessure
o Aangedane weefsel
Kraakbeen, kapsel/banden, pezen, bot, spier.
O.a. verschil in turnovertijd
Kan uiteindelijk zelfs langer dan 1 jaar duren (frozen shoulder,
hernia)
Fasen lopen geleidelijk in elkaar over
Terugval mogelijk (bij bv. te snelle opbouw)
3
