Samenvatting Pedagogisch-didactische module: leerpsychologie

Leerpsychologie
Metacognitie
Def: denken over denken
• “meta” (over) en “cognoscere” (denken)
• Gevolgen:
§ Betere opzet onderwijs en opleidingen
§ Hogere leermotivatie en ontwikkelbaarheid
§ Gerichtere keuzes als onderwijsverstrekker

Ons brein
Grote structuur van ons brein
 Hersenen = encephalon = brein
 Onderdeel van het centrale zenuwstelsel, dat bestaat
uit de hersenen en het ruggenmerg.
 1330 gram

 Kleine hersenen (cerebellum)
o Coördineren van bewegingen
o Reflexen
o Erg gevoelig voor alcohol (prolemen bij lopen als
zat)
 Hersenstam
o Zorgt voor ademhaling, bloeddrukregulatie, hartregulatie
o In dit gebied ligt de basis van de neurotransmitters
 Grote hersenen (cerebrum)
o Verdeeld in 2 hersenhelften (=hemisferen)
o Elke hemisfeer: 4 kwabben

Opbouw hemisfeer:
 FRONTALE KWAB
o Fijne motoriek, spraak, stemming, denkvermogen en
produceren van taal
 PARIËTALE KWAB
o Lichamelijke gewaarwordingen als temperatuur, pijn,
enz…
 OCCIPITALE KWAB
o Gezichts-vermogen en interpretatie van de visuele beelden
 TEMPORALE KWAB
o Onthouden, herkennen en terughalen van herinneringen. Begrijpen van de
taal.

• Hersenschors (cortex)
• Hersenbalk (corpus callosum)
§ Hersenhelften verbonden hierdoor, kunnen met elkaar communiceren
• 2 hersenhelften:
§ Links: logica, taal en analytisch denken
§ Rechts: beelden verwerken en holistisch denken

, § 1 geheel – samen actief


Hoe werkt ons brein?
 Zenuwcellen : neuronen
o Het doorgeven van boodschappen
 Dendrieten vangen info op van andere neuronen,
geven door aan cellichaam
 Cellichaam: verwerkt info + maakt optelsom
o Drempelwaarde overschreden  stuurt
boodschap uit via axon naar andere
neuronen
 Elektrisch signaal = actiepotentiaal
 De synaps of synaptische spleet
o Tussen de axon-uiteinden van het ene neuron en de dendrieten

Het belang van verbindingen
Synaptische plasticiteit: synaptische connecties kunnen gedurende de tijd veranderen
 De sterkte van een synaps wordt bepaald door hoe vaak de synaps gebruikt wordt
 Synapsen die op regelmatige basis signalen doorgeven, zullen sterker worden
 Wanneer de verbindingen echter zelden gebruikt worden, zullen deze synapses
uiteindelijk verdwijnen
 Nieuwe herinneringen worden gemaakt wanneer neuronen nieuwe connecties
maken of bestaande connecties versterken
 Hoopvol
o vb afleren van bepaalde gewoonten, negatieve gedachten over jezelf: je kan
er bewust voor kiezen om “andere verbindingen te maken en negatieve
gedachten achterwege te laten= intens proces dat vaak en veel herhaald
moet worden
 Use it or lose it
o Geboorte: weinig verbindingen, 6 jaar: veel verbindingen, 14 jaar: weer wat
minder vermindingen
o 14-jarige maakt keuzes, niet in alles meer geïntereseerd
 Proces van pruning
o Niet gebruikte verbindingen verdwijnen, ook nodig want daardoor versnelt
het proces en kan het nauwkeuriger worden
o Vb aanleren taalvaardigheid
 Pasgeboren: alle taalklanken in alle talen
 6m-1j: klanken in moedertaal meest geregistreerd, intussen neemt de
gevoeligheid voor klanken die niet in de omgevingstaal voorkomen
steeds meer af als gevolg van pruning
 Vb het onderscheid dat wij niet horen tussen de vele Chinese a-
klanken
o Vb het verliezen van niet gebruikte verbindingen… (schaatsen, cursus PM….)

Witte en grijze stof in je brein
 De grijze massa: de plek waar informatie wordt verwerkt