EXTERNE VERSLAGGEVING
Contents
Hoofdstuk 1: Relaties met andere vakgebieden en ontwikkeling.......................................2
1.1 afbakening van het vakgebied..................................................................................3
1.2 De externe jaarrekening........................................................................................... 3
1.4 Functies en kwaliteitskenmerken van de jaarrekening..............................................5
1.5 Creative accounting.................................................................................................. 5
1.6 Wetenschappelijk onderzoek....................................................................................5
Hoofstuk 2: Waarde en winst............................................................................................. 6
2.1 Het Economisch waardebegrip..................................................................................6
2.1 Het Economisch waardebegrip..................................................................................6
2.3 Economisch vs. Boekhoudkundig..............................................................................7
2.4 Waardekloof.............................................................................................................. 7
Hoofdstuk 3: Verslaggevingsprincipes van de boekhoudkundige waarde en winstbeapling
........................................................................................................................................... 8
3.1 verslaggevingsprincipes............................................................................................ 8
Hoofdstuk 4: regelgevers en toezichthouders..................................................................10
4.1 het institutionele kader van de externe verslaggeving...........................................10
4.2 Regelgevende instanties nade beken.....................................................................10
4.3 toezichthouders op de externe verlaggeving..........................................................11
Hoofdstuk 5: regelgeving: materiele en formele aspecten van de publicatieplicht..........12
5.1 Toepassinsgebied................................................................................................... 12
5.2 Inhoud van het jaarraport (groot rechtspersoon)....................................................12
5.3 Vrijstellingen op basis van omvang.........................................................................13
5.4 Van opstelling tot publicatie....................................................................................15
5.5 Accountantscontrole...............................................................................................15
Hoofdstuk 6: Vaste activa................................................................................................17
6.1 indeling en vormen van de balans..........................................................................17
6.2 Immateriële vaste activa......................................................................................... 17
6.3 Materiële vaste activa............................................................................................. 19
Activeren Vaste activa............................................................................................... 19
Financial Lease.......................................................................................................... 20
Afschrijvingsmethoden.............................................................................................. 20
Gebeurtenissen na aanschaf......................................................................................21
Hoofdstuk 7: Vlottende activa.......................................................................................... 22
7.2 voorraden............................................................................................................... 22
7.3 Onderhanden werk (weten)...................................................................................22
Hoofdstuk 8: eigen vermogen.......................................................................................... 24
1
, 8.1 Rubricering van het eigen vermogen......................................................................24
8.2 Geplaatst kapitaal en agio......................................................................................24
8.3 reserves.................................................................................................................. 26
Herwaarderings reserve.............................................................................................26
Andere wettelijke reserves........................................................................................26
Overige reserve......................................................................................................... 26
8.4 Gebonden en vrij eigen vermogen..........................................................................27
Hoofdstuk 9 – Vreemd vermogen.....................................................................................28
9.1 Begripsbepaling en onderverdeling.........................................................................28
9.2 + 9.3 Voorzieningen................................................................................................28
Specifieke voorzieningen...........................................................................................30
9.4 Schulden (VB opgave 9.5).......................................................................................31
9.5 Niet uit de balans blijkende verplichtingen.............................................................31
Hoofdstuk 10: Resultatenrekening...................................................................................32
10.1 Keuzemogelijkheden opstelling resultatenrekening..............................................32
10.2 Categorisch vs. Functioneel..................................................................................32
10.3 Specifieke voorschriften........................................................................................33
10.4 Bijzondere resultaten............................................................................................34
10.5 Rechtstreekse vermogensmutaties (lopen niet via w&V)......................................34
10.6 Verwerking van langlopende werken (onderhanden werk) (weten)......................35
Hoofdstuk 11 – KasStroomOverzicht (KSO)......................................................................37
11.1 Functie en status van kasstroomoverzichten........................................................37
11.2 Rubricering van het kasstroomoverzicht...............................................................37
Hoofdstuk 12 – Instandhoudingsdoelstellingen en waarderingsgrondslagen....................39
Hoofdstuk 13 – Historischekostenstelsel (WETEN)............................................................40
13.1 Toepassing historische kosten op de vaste activa................................................40
13.2 Toepassing historische kosten op de vooraden.....................................................40
13.4 Prijsdalingen......................................................................................................... 41
13.5 Regelgeving inzake historische kosten.................................................................41
Hoofdstuk 14 – Vervangingswaardestelsel.......................................................................42
Hoofdstuk 19 – Winstbelasting.........................................................................................44
Verwerking van winstbelasting: Lesbrief.......................................................................46
Winstreconcoliatie......................................................................................................... 46
Belastbare bedrag......................................................................................................... 47
Stand voorzieningen latent belasting............................................................................47
Mutatie in voorziening latente belasting.......................................................................47
Belasting last................................................................................................................ 48
Theorie voor tentamen..................................................................................................... 49
HOOFDSTUK 1: RELATIES MET ANDERE VAKGEBIEDEN EN ONTWIKKELING
2
,1.1 AFBAKENING VAN HET VAKGEBIED
Verschillen tussen interne en externe informatieverschaffing:
Intern Extern
Management accounting Financial accounting
Wettelijke voorschriften Nee Ja
Frequentie Vrijwel doorlopend Periodieke verstrekking
Detaillering Zeer gedetailleerd Meer globaal
Tijdstip van Vrij snel na einde periode Later
berichtgeving
Mogelijke neiging tot Nee, althans niet op het Ja
‘creative accounting’ niveau van de centrale
leiding
Drie soorten jaarrekeningen
1. Interne jaarrekening leiding
2. Externe jaarrekening externe belanghebbenden
3. Fiscale jaarrekening ficus
1.2 DE EXTERNE JAARREKENING
BALANS
Activa Passiva
Kapitaalgoederen of bezittingen Eigen vermogen
Verschaft door eigenaren
Voor onbepaalde tijd
Risico dragend
Vaste activa Vreemd vermogen
Immateriële VA Verschaft door schuldeisers
Materiële VA Tijdelijke verstrekt
Financiële vaste activa Risicomijdend
Vlottende activa Voorzieningen
Risico dragend: de vergoeding voor het ter beschikking stellen van EV is afhankelijk Van
het presteren van de onderneming; in het geval van liquidatie komen de
eigenvermogenverschaffers het laatst voor terugbetaling in aanmerking.
Risicomijdend: de vergoeding is in principe onafhankelijk van het presteren van de
onderneming en de vreemdvermogenverschaffers komen bij liquidatie als eerst voor
terugbetaling in aanmerking.
Zie hoofdstuk 6
RESULTATENREKENING (W&V)
Overzicht van de opbrengsten en kosten gedurende een bepaalde periode.
Opbrengst: reflectie van de economische prestaties die een onderneming heeft
geleverd
Kosten: waarde van de verbruikte productiemiddelen
Zie hoofdstuk 3
HET VERBAND TUSSEN DE BALANS EN DE RESULTATENREKENING
3
, Twee manieren om winst te berekenen:
Vanuit de resultatenrekening Verschil tussen opbrengsten en kosten
Vermogensvergelijking
o Toename van het eigen vermogen in periode, exclusief:
Kapitaal stortingen
Kapitaal onttrekkingen
Rechtstreekse vermogensmutaties
Winst moet worden gecorrigeerd voor mutaties:
1. Kapitaalstortingen = toename van het EV die niet als winst valt aan te merken,
zoals aandelenemissie
2. Kapitaalonttrekkingen = afname van het EV die geen verlies is, zoals dividend
uitkering
KENGETALLEN
Rentabiliteit = het resultaat vergelijken met het vermogen waarmee dit resultaat
behaald is, kan op verschillende marineren:
1. De rentabiliteit van het totale vermogen (RTV)
2. De rentabiliteit van het eigen vermogen (REV)
3. De rentabiliteit van het vreemd vermogen (RVV)
Rentabiliteit = Vermogensopbrengst / Gemiddeld vermogen
(totaal, eigen of vreemd) (totaal, eigen of vreemd)
Financiële hefboomwerking: REV is afhankelijk van RTV. Indien RTV hoger is dan RVV,
komt dit verschil dan ook ten goede van de eigenvermogenverschaffers en zal de REV
vóór aftrek van de belasting hoger zijn dan de RTV.
Solvabiliteit = de mate waarin de onderneming in staat is aan haar verplichtingen van
schuldeiseres te voldoen zegt iets over je weerbaarheid
4
Contents
Hoofdstuk 1: Relaties met andere vakgebieden en ontwikkeling.......................................2
1.1 afbakening van het vakgebied..................................................................................3
1.2 De externe jaarrekening........................................................................................... 3
1.4 Functies en kwaliteitskenmerken van de jaarrekening..............................................5
1.5 Creative accounting.................................................................................................. 5
1.6 Wetenschappelijk onderzoek....................................................................................5
Hoofstuk 2: Waarde en winst............................................................................................. 6
2.1 Het Economisch waardebegrip..................................................................................6
2.1 Het Economisch waardebegrip..................................................................................6
2.3 Economisch vs. Boekhoudkundig..............................................................................7
2.4 Waardekloof.............................................................................................................. 7
Hoofdstuk 3: Verslaggevingsprincipes van de boekhoudkundige waarde en winstbeapling
........................................................................................................................................... 8
3.1 verslaggevingsprincipes............................................................................................ 8
Hoofdstuk 4: regelgevers en toezichthouders..................................................................10
4.1 het institutionele kader van de externe verslaggeving...........................................10
4.2 Regelgevende instanties nade beken.....................................................................10
4.3 toezichthouders op de externe verlaggeving..........................................................11
Hoofdstuk 5: regelgeving: materiele en formele aspecten van de publicatieplicht..........12
5.1 Toepassinsgebied................................................................................................... 12
5.2 Inhoud van het jaarraport (groot rechtspersoon)....................................................12
5.3 Vrijstellingen op basis van omvang.........................................................................13
5.4 Van opstelling tot publicatie....................................................................................15
5.5 Accountantscontrole...............................................................................................15
Hoofdstuk 6: Vaste activa................................................................................................17
6.1 indeling en vormen van de balans..........................................................................17
6.2 Immateriële vaste activa......................................................................................... 17
6.3 Materiële vaste activa............................................................................................. 19
Activeren Vaste activa............................................................................................... 19
Financial Lease.......................................................................................................... 20
Afschrijvingsmethoden.............................................................................................. 20
Gebeurtenissen na aanschaf......................................................................................21
Hoofdstuk 7: Vlottende activa.......................................................................................... 22
7.2 voorraden............................................................................................................... 22
7.3 Onderhanden werk (weten)...................................................................................22
Hoofdstuk 8: eigen vermogen.......................................................................................... 24
1
, 8.1 Rubricering van het eigen vermogen......................................................................24
8.2 Geplaatst kapitaal en agio......................................................................................24
8.3 reserves.................................................................................................................. 26
Herwaarderings reserve.............................................................................................26
Andere wettelijke reserves........................................................................................26
Overige reserve......................................................................................................... 26
8.4 Gebonden en vrij eigen vermogen..........................................................................27
Hoofdstuk 9 – Vreemd vermogen.....................................................................................28
9.1 Begripsbepaling en onderverdeling.........................................................................28
9.2 + 9.3 Voorzieningen................................................................................................28
Specifieke voorzieningen...........................................................................................30
9.4 Schulden (VB opgave 9.5).......................................................................................31
9.5 Niet uit de balans blijkende verplichtingen.............................................................31
Hoofdstuk 10: Resultatenrekening...................................................................................32
10.1 Keuzemogelijkheden opstelling resultatenrekening..............................................32
10.2 Categorisch vs. Functioneel..................................................................................32
10.3 Specifieke voorschriften........................................................................................33
10.4 Bijzondere resultaten............................................................................................34
10.5 Rechtstreekse vermogensmutaties (lopen niet via w&V)......................................34
10.6 Verwerking van langlopende werken (onderhanden werk) (weten)......................35
Hoofdstuk 11 – KasStroomOverzicht (KSO)......................................................................37
11.1 Functie en status van kasstroomoverzichten........................................................37
11.2 Rubricering van het kasstroomoverzicht...............................................................37
Hoofdstuk 12 – Instandhoudingsdoelstellingen en waarderingsgrondslagen....................39
Hoofdstuk 13 – Historischekostenstelsel (WETEN)............................................................40
13.1 Toepassing historische kosten op de vaste activa................................................40
13.2 Toepassing historische kosten op de vooraden.....................................................40
13.4 Prijsdalingen......................................................................................................... 41
13.5 Regelgeving inzake historische kosten.................................................................41
Hoofdstuk 14 – Vervangingswaardestelsel.......................................................................42
Hoofdstuk 19 – Winstbelasting.........................................................................................44
Verwerking van winstbelasting: Lesbrief.......................................................................46
Winstreconcoliatie......................................................................................................... 46
Belastbare bedrag......................................................................................................... 47
Stand voorzieningen latent belasting............................................................................47
Mutatie in voorziening latente belasting.......................................................................47
Belasting last................................................................................................................ 48
Theorie voor tentamen..................................................................................................... 49
HOOFDSTUK 1: RELATIES MET ANDERE VAKGEBIEDEN EN ONTWIKKELING
2
,1.1 AFBAKENING VAN HET VAKGEBIED
Verschillen tussen interne en externe informatieverschaffing:
Intern Extern
Management accounting Financial accounting
Wettelijke voorschriften Nee Ja
Frequentie Vrijwel doorlopend Periodieke verstrekking
Detaillering Zeer gedetailleerd Meer globaal
Tijdstip van Vrij snel na einde periode Later
berichtgeving
Mogelijke neiging tot Nee, althans niet op het Ja
‘creative accounting’ niveau van de centrale
leiding
Drie soorten jaarrekeningen
1. Interne jaarrekening leiding
2. Externe jaarrekening externe belanghebbenden
3. Fiscale jaarrekening ficus
1.2 DE EXTERNE JAARREKENING
BALANS
Activa Passiva
Kapitaalgoederen of bezittingen Eigen vermogen
Verschaft door eigenaren
Voor onbepaalde tijd
Risico dragend
Vaste activa Vreemd vermogen
Immateriële VA Verschaft door schuldeisers
Materiële VA Tijdelijke verstrekt
Financiële vaste activa Risicomijdend
Vlottende activa Voorzieningen
Risico dragend: de vergoeding voor het ter beschikking stellen van EV is afhankelijk Van
het presteren van de onderneming; in het geval van liquidatie komen de
eigenvermogenverschaffers het laatst voor terugbetaling in aanmerking.
Risicomijdend: de vergoeding is in principe onafhankelijk van het presteren van de
onderneming en de vreemdvermogenverschaffers komen bij liquidatie als eerst voor
terugbetaling in aanmerking.
Zie hoofdstuk 6
RESULTATENREKENING (W&V)
Overzicht van de opbrengsten en kosten gedurende een bepaalde periode.
Opbrengst: reflectie van de economische prestaties die een onderneming heeft
geleverd
Kosten: waarde van de verbruikte productiemiddelen
Zie hoofdstuk 3
HET VERBAND TUSSEN DE BALANS EN DE RESULTATENREKENING
3
, Twee manieren om winst te berekenen:
Vanuit de resultatenrekening Verschil tussen opbrengsten en kosten
Vermogensvergelijking
o Toename van het eigen vermogen in periode, exclusief:
Kapitaal stortingen
Kapitaal onttrekkingen
Rechtstreekse vermogensmutaties
Winst moet worden gecorrigeerd voor mutaties:
1. Kapitaalstortingen = toename van het EV die niet als winst valt aan te merken,
zoals aandelenemissie
2. Kapitaalonttrekkingen = afname van het EV die geen verlies is, zoals dividend
uitkering
KENGETALLEN
Rentabiliteit = het resultaat vergelijken met het vermogen waarmee dit resultaat
behaald is, kan op verschillende marineren:
1. De rentabiliteit van het totale vermogen (RTV)
2. De rentabiliteit van het eigen vermogen (REV)
3. De rentabiliteit van het vreemd vermogen (RVV)
Rentabiliteit = Vermogensopbrengst / Gemiddeld vermogen
(totaal, eigen of vreemd) (totaal, eigen of vreemd)
Financiële hefboomwerking: REV is afhankelijk van RTV. Indien RTV hoger is dan RVV,
komt dit verschil dan ook ten goede van de eigenvermogenverschaffers en zal de REV
vóór aftrek van de belasting hoger zijn dan de RTV.
Solvabiliteit = de mate waarin de onderneming in staat is aan haar verplichtingen van
schuldeiseres te voldoen zegt iets over je weerbaarheid
4
