Cognitieve psychologie = bestudeert hoe ons menselijke denken werkt.
Het heeft tot belangrijke inzichten geleid in hoe mensen dingen leren, onthouden,
vergeten en toepassen.
Inzichten uit de wetenschap
Inzicht 1: Het werkgeheugen heeft een beperkte capaciteit.
Inzicht 2: De expert denkt anders dan de beginner.
Inzicht 3: Generieke vaardigheden aanleren: het doel is niet altijd het middel.
Inzicht 4: Leren is niet helemaal hetzelfde als presenteren.
Inzicht 5: Wat de meest effectieve leraren doen is … gewoon goed lesgeven.
Inzicht 1 Het werkgeheugen heeft een beperkte capaciteit
Hoe de mens leert
Om goede lessen te kunnen ontwerpen, is het handig om te begrijpen hoe leerlingen
leren. We nemen daarvoor onze cognitieve architectuur, hoe ons denken is
gestructureerd, onder de loep.
1. Onze ervaringen uit de omgeving (zowel visueel of auditief) worden
geregistreerd in ons sensorisch of zintuigelijk geheugen.
Sensorisch geheugen = selecteert de meest relevante informatie die we
zullen verwerken in ons werkgeheugen.
2. Het werkgeheugen is de plaats waar het denken en het bewustzijn
plaatsvindt, onze mentale werkplaats als ware.
Dat geheugen is jammer genoeg redelijk beperkt: we kunnen niet aan veel
dingen tegelijkertijd denken.
Ons werkgeheugen ontvangt zowel de sensorische prikkels uit de omgeving
als informatie uit het langetermijngeheugen.
3. Het langetermijngeheugen is onze opslagtank van wat we weten. Het heeft
onbeperkte capaciteit en duur.
Het langetermijngeheugen bestaat uit een verzameling van zogenaamde
kennisschema’s. Dat zijn structuren die kleine kennisdeeltjes met elkaar
verbinden en betekenis creëren.
, Optimale belasting van het werkgeheugen: niet te veel, niet te weinig.
Cognitieve belastingtheorie (cognitive load theory) deze theorie is in de jaren
tachtig ontwikkeld door John Sweller en collega’s.
Stelt dat je als lerende een maximale capaciteit van je werkgeheugen hebt, noem het
‘mentale bandbreedte’, dan moeten we proberen die bandbreedte niet te
overschrijden. Wordt de bandbreedte overschreden, dan stopt het leren. Die mentale
bandbreedte kan volgens de cognitievebelastingtheorie opgevuld worden met twee
soorten cognitieve belasting, de intrinsieke en extrinsieke belasting.
Intrinsieke belasting = wordt bepaald door de complexiteit van het te leren
onderwerp zelf. De complexiteit wordt bepaald door het aantal elementen dat geleerd
moet worden maar ook door de samenhang tussen de elementen; hoe meer nieuwe
elementen en hoe meer interactie daartussen hoe complexer.
Extrinsieke belasting = dit is alle belasting die niet met de inhoud van de leerstof te
maken heeft, bijvoorbeeld de instructie waarmee de leerstof wordt gepresenteerd.
Minder effectieve didactiek kan voor die ongewenste – irrelevant – extrinsieke
belasting zorgen en het leren belemmeren.
Vb.: afleidende achtergrondgeluiden.
Om het leren te bevorderen, kan de cognitieve belasting het best zo worden beheerd
dat de extrinsieke belasting wordt geminimaliseerd.
Inzicht 2 De expert denkt anders dan de beginner
je leert niet schrijven op dezelfde manier als waarop je leert spreken
instructie = is vaak een interactie tussen iemand die al iets weet (een expert) en
iemand die iets (nog) niet weet (een beginner).
Biologisch of evolutionair primair leren = dankzij onze genetische en evolutionaire
erfenis kunnen we leren spreken, wandelen, kijken en spelen.
Om te leren schrijven, berekeningen te maken en teksten te vertalen hebben we die
natuurlijke aanleg niet; daarvoor hebben wij onderwijs.
Biologische of evolutionair secondair leren = elementen die voortkomen uit
menselijke vooruitgang en in onze maatschappij gebruikt worden, zoals wiskunde,
kunst en natuurkunde.
Hoe anders denken experts en beginners dan?
Informatie = staat in een boek, op internet of hoor je vertellen.
Kennis = al verwerkte informatie. Er is betekenis aan de informatie gegeven in je
hoofd.
De volgende soorten kennis komen in veel typologieën aan bod:
Declaratieve kennis = ‘weten wat’. Het is de kennis van feiten en concepten.
Feiten zijn basiselementen uit een kennisdomein die paraat dienen te zijn,
zoals namen, symbolen en formules.
The benefits of buying summaries with Stuvia:
Guaranteed quality through customer reviews
Stuvia customers have reviewed more than 700,000 summaries. This how you know that you are buying the best documents.
Quick and easy check-out
You can quickly pay through credit card or Stuvia-credit for the summaries. There is no membership needed.
Focus on what matters
Your fellow students write the study notes themselves, which is why the documents are always reliable and up-to-date. This ensures you quickly get to the core!
Frequently asked questions
What do I get when I buy this document?
You get a PDF, available immediately after your purchase. The purchased document is accessible anytime, anywhere and indefinitely through your profile.
Satisfaction guarantee: how does it work?
Our satisfaction guarantee ensures that you always find a study document that suits you well. You fill out a form, and our customer service team takes care of the rest.
Who am I buying these notes from?
Stuvia is a marketplace, so you are not buying this document from us, but from seller athinachimezie123. Stuvia facilitates payment to the seller.
Will I be stuck with a subscription?
No, you only buy these notes for $5.86. You're not tied to anything after your purchase.