Anatomie thema 9.
Wervelkolom (rug/nek).
Cervicaal:
Indeling:
- C0-C2 = hoog cervicaal
o C1 = atlas
o C2 = axis
o Bewegingen C0-C1 flexie, extensie
o Bewegingen C1-C2 rotaties
o Segment C1 is het segment tussen C0 en C1
- C3-C7 = cervicaal
o Tussen C7 en Th1 is het segment C8 (omkeer moment)
o C5 en C6 is het gebied van de n. medianus (vuistregel)
o C6 en C7 is het gebied van de n. radialis (vuistregel)
- Th1-Th4 = CTO
o Hier kom je in het gebied van de n. ulnaris (vuistregel)
Kenmerken:
Hoog cervicaal Laag cervicaal CTO
Vorm Groot foramen vertebrale Gat in de procc. transversi De procc. spinosi liggen
Gat in de procc. transversie De proc. spinosus ligt vertakt dakpansgewijs
C1 (Atlas) heeft geen corpus C5 heeft een rechthoekige De corpus vertebrae
vertebrae corpus vertebrae worden steeds hoger en
C2 (Axis) heeft een dens en De proc. spinosus van C7 is breder
een kleine proc. spinosus verebra prominens Foramen vertebrale is
klein
Facetgewrichten Liggen horizontaal in het Veranderen van transversaal Liggen in het sagittale
transversale vlak vlak naar frontaal vlak (hoek vlak
van 45° met de horizontale
Op welk niveau: cervicaal, lijn) Welk niveau: lumbaal,
transversale vlak, sagittale vlak,
longitudinale as, rotaties (50 Welk niveau: thoracaal, transversale as,
graden) frontale vlak, sagittale as, flexie/extensie
lateroflexie (20 graden)
Arthrokinematica:
- Dorsaal flexie C0-C1:
o Verplaatsen codylen C0 ventraal
o Voorwaarts kantelen dens C2 (sterk ligamentum transversum voor nodig
- Lateroflexie C0-C1:
o Heterolaterale codyl C0 in heterolaterale richting
o Homolaterale rotatie C2
o Relatieve heterolaterale rotatie C0-C1
- Rotatie C0,C1-C2:
o Verkorting heterolaterale lig alare, wikkelt zich om dens
o Heterolaterale lateroflexie C0-C1 (mob onderzoek rotatie HCWK)
- Flexie-extensie hoog cervicaal:
o Wanneer de atlas naar anterior wordt gebracht gaat deze flecteren
o Wanneer de atlas naar dorsaal wordt gebracht gaat deze extenderen
, Art. atlanto-axialis:
- Bij het roteren van de atlas zal het ipsilaterale facet van de atlas, via de posterior zijde van het axiaal
facet naar beneden glijden. De contralaterale facet van de atlas via de anteriore zijde van het axiale
facet naar beneden glijden. Met als gevolg dat de atlas tijdens de rotatie caudaal beweegt t.o.v. de
Axis. Bij terug roteren naar de middenstand beweegt de atlas craniaal
Ligamenten (CWK):
- Ligg. Apicis dentis: van de top van de dens naar het foramen occipitale magnum.
- Ligg. Alaria: gepaarde banden die opstijgen in het frontale vlak van de dens naar de zijranden van het
foramen magnum. Dvorak en Panjabi: het ligamentum alare bestaat uit twee gedeelten: het lig. Alare-
occipitale en lig. Alare –atlantale
o Het eerste lig is tussen de achter en zijkant van de Dens en het gelijkzijdige condyl van het
occiput uitgespannen en heft een gemiddelde lengte van 11 mm
o Het tweede lig. Verloopt aan de voorzijde van de dens schuin caudaal, naar de massa latreralis
van de atlas en heeft een gemiddelde lengte van 3 mm
o Functies:
De primaire functie volgens Panjabi is het geleiden en beperken van rotaties C0-C1-C2
Bij rotatie komen het homolaterale lig atlante en het heterolaterale lig alare-occipitale
op spanning.
Bij lateroflexie komt het homolaterale lig alare-atlantale en het hetrerolaterale lig
alare-occipitale op spanning
Bij maximale flexie speelt het lig in laatste instantie een rol
De dorsaalflexie wordt wel in hoofdzaak beperkt door het ligg Alaria
De grootste spanning op het ligg. wordt veroorzaakt door een combinatie van rotatie
en ventraalflexie
- Ligg. Cruciforme atlantis bestaande uit: fasciculi longitudinale. Loopt van de dens naar de voorrand van
het foramen. Het ligg transerum atlantis verbind de beide massa laterais van de atlas. Verloopt achter
de dens en fixeert deze daardoor
Ligging: Verloop: Remmende werking:
Lig. cruciatum atlantis Achter de dens Kruising transversum Remt beweging Dens.
atlantis en fasciculi Houdt de axis op zijn
longitudinale plek
Lig. transversum atlantis Achter de dens. Transversaal van ene Remt beweging Dens.
Transversale vezels lig. kant axis naar andere Houdt de axis op zijn
cruciatum kant plek
Lig. alaria Van dens naar zijkanten In twee punten Houdt dens axis op zijn
foramen magnum achterom de dens naar plek. Belangrijk voor
schedel zijkanten foramen meebewegen schedel
magnum met WK
Lig. Apicis dentis Van dens naar zijkanten Van punt dens naar Houdt dens axis op zijn
foramen magnum voorkant foramen plek
schedel magnum
Fasciculi longitudinale Achter de dens. Longitudinale vezels. Remt beweging Dens.
Longidunale vezels lig. Houdt de axis op zijn
cruciatum plek
Wervelkolom (rug/nek).
Cervicaal:
Indeling:
- C0-C2 = hoog cervicaal
o C1 = atlas
o C2 = axis
o Bewegingen C0-C1 flexie, extensie
o Bewegingen C1-C2 rotaties
o Segment C1 is het segment tussen C0 en C1
- C3-C7 = cervicaal
o Tussen C7 en Th1 is het segment C8 (omkeer moment)
o C5 en C6 is het gebied van de n. medianus (vuistregel)
o C6 en C7 is het gebied van de n. radialis (vuistregel)
- Th1-Th4 = CTO
o Hier kom je in het gebied van de n. ulnaris (vuistregel)
Kenmerken:
Hoog cervicaal Laag cervicaal CTO
Vorm Groot foramen vertebrale Gat in de procc. transversi De procc. spinosi liggen
Gat in de procc. transversie De proc. spinosus ligt vertakt dakpansgewijs
C1 (Atlas) heeft geen corpus C5 heeft een rechthoekige De corpus vertebrae
vertebrae corpus vertebrae worden steeds hoger en
C2 (Axis) heeft een dens en De proc. spinosus van C7 is breder
een kleine proc. spinosus verebra prominens Foramen vertebrale is
klein
Facetgewrichten Liggen horizontaal in het Veranderen van transversaal Liggen in het sagittale
transversale vlak vlak naar frontaal vlak (hoek vlak
van 45° met de horizontale
Op welk niveau: cervicaal, lijn) Welk niveau: lumbaal,
transversale vlak, sagittale vlak,
longitudinale as, rotaties (50 Welk niveau: thoracaal, transversale as,
graden) frontale vlak, sagittale as, flexie/extensie
lateroflexie (20 graden)
Arthrokinematica:
- Dorsaal flexie C0-C1:
o Verplaatsen codylen C0 ventraal
o Voorwaarts kantelen dens C2 (sterk ligamentum transversum voor nodig
- Lateroflexie C0-C1:
o Heterolaterale codyl C0 in heterolaterale richting
o Homolaterale rotatie C2
o Relatieve heterolaterale rotatie C0-C1
- Rotatie C0,C1-C2:
o Verkorting heterolaterale lig alare, wikkelt zich om dens
o Heterolaterale lateroflexie C0-C1 (mob onderzoek rotatie HCWK)
- Flexie-extensie hoog cervicaal:
o Wanneer de atlas naar anterior wordt gebracht gaat deze flecteren
o Wanneer de atlas naar dorsaal wordt gebracht gaat deze extenderen
, Art. atlanto-axialis:
- Bij het roteren van de atlas zal het ipsilaterale facet van de atlas, via de posterior zijde van het axiaal
facet naar beneden glijden. De contralaterale facet van de atlas via de anteriore zijde van het axiale
facet naar beneden glijden. Met als gevolg dat de atlas tijdens de rotatie caudaal beweegt t.o.v. de
Axis. Bij terug roteren naar de middenstand beweegt de atlas craniaal
Ligamenten (CWK):
- Ligg. Apicis dentis: van de top van de dens naar het foramen occipitale magnum.
- Ligg. Alaria: gepaarde banden die opstijgen in het frontale vlak van de dens naar de zijranden van het
foramen magnum. Dvorak en Panjabi: het ligamentum alare bestaat uit twee gedeelten: het lig. Alare-
occipitale en lig. Alare –atlantale
o Het eerste lig is tussen de achter en zijkant van de Dens en het gelijkzijdige condyl van het
occiput uitgespannen en heft een gemiddelde lengte van 11 mm
o Het tweede lig. Verloopt aan de voorzijde van de dens schuin caudaal, naar de massa latreralis
van de atlas en heeft een gemiddelde lengte van 3 mm
o Functies:
De primaire functie volgens Panjabi is het geleiden en beperken van rotaties C0-C1-C2
Bij rotatie komen het homolaterale lig atlante en het heterolaterale lig alare-occipitale
op spanning.
Bij lateroflexie komt het homolaterale lig alare-atlantale en het hetrerolaterale lig
alare-occipitale op spanning
Bij maximale flexie speelt het lig in laatste instantie een rol
De dorsaalflexie wordt wel in hoofdzaak beperkt door het ligg Alaria
De grootste spanning op het ligg. wordt veroorzaakt door een combinatie van rotatie
en ventraalflexie
- Ligg. Cruciforme atlantis bestaande uit: fasciculi longitudinale. Loopt van de dens naar de voorrand van
het foramen. Het ligg transerum atlantis verbind de beide massa laterais van de atlas. Verloopt achter
de dens en fixeert deze daardoor
Ligging: Verloop: Remmende werking:
Lig. cruciatum atlantis Achter de dens Kruising transversum Remt beweging Dens.
atlantis en fasciculi Houdt de axis op zijn
longitudinale plek
Lig. transversum atlantis Achter de dens. Transversaal van ene Remt beweging Dens.
Transversale vezels lig. kant axis naar andere Houdt de axis op zijn
cruciatum kant plek
Lig. alaria Van dens naar zijkanten In twee punten Houdt dens axis op zijn
foramen magnum achterom de dens naar plek. Belangrijk voor
schedel zijkanten foramen meebewegen schedel
magnum met WK
Lig. Apicis dentis Van dens naar zijkanten Van punt dens naar Houdt dens axis op zijn
foramen magnum voorkant foramen plek
schedel magnum
Fasciculi longitudinale Achter de dens. Longitudinale vezels. Remt beweging Dens.
Longidunale vezels lig. Houdt de axis op zijn
cruciatum plek
