Pedagogiek Pabo 3
Periode 1
Handelingsgericht werken in passend onderwijs
Hoofdstuk 1 Handelingsgericht werken in de praktijk: ontwikkelingen en achtergronden
Zeven principes van handelingsgericht werken;
1. Doelgericht
- Leerlingen gaan zich medeverantwoordelijk voelen voor het behalen van de doelen
2. Onderwijsbehoefte van leerling centraal
- Door te bedenken wat een leerling nodig heeft werk je direct handelingsgerichter
3. Leraar doet ertoe
- 67% van onderwijskwaliteit afhankelijk van de leraar
- Feedback, feed up of feed forward
4. Afstemming en wisselwerking
- Stimuleert leraar te reflecteren op eigen handelen
5. Positieve aspecten belangrijk
- Zoals; prettige leerling-kenmerken, talenten, karaktereigenschappen die positief zijn
- Creëert meer energie en geeft een reëler beeld waarin kansen zich aanbieden
6. Constructief samenwerken
- Leerlingen moeten zich gehoord en begrepen voelen, praten met leerlingen is erg belangrijk
- Rollen leerling (Fielding); 1. databron
2. gesprekspartner
3. onderzoekspartner
4. kennisontwikkelaar
5. medevormgever
7. Werkwijze systematisch en transparant
- Werkwijze zoals 1-Zorgroute
- Transparant; ouders zouden zo een gesprek kunnen meeluisteren, niks is geheim of schokkend
Drie soorten handelingsgericht werken;
a) Handelingsgerichte diagnostiek -> methode om probleem vast te stellen
b) Handelingsgericht werken voor de interne begeleider
c) De 1-Zorgroute
De 1- Zorgroute
Fase 1 Waarnemen & signaleren Stap 1: verzamelen leerling-gegevens in het groepsoverzicht.
Stap 2: signaleren van leerlingen die (tijdelijk) specifieke begeleiding nodig hebben.
Fase 2 Begrijpen & Analyseren Stap 3: benoemen van de onderwijsbehoeften van de leerlingen.
Fase 3 Plannen Stap 4: clusteren van leerlingen met vergelijkbare behoeften.
Stap 5: opstellen van een groepsplan.
Fase 4 Realiseren Stap 6: uitvoeren van groepsplan.
Stap 7: evalueren van groepsplan (door naar fase 1).
1
,Pedagogiek Pabo 3
Periode 1
Handelingsgericht- en opbrengstgericht werken
Handelingsgericht Opbrengstgericht
Doelgericht Doelgericht
Cyclisch systeem -> evalueren Cyclisch systeem –evalueren
Hoge verwachtingen Hoge verwachtingen
Groepsplan om verschillen te behandelen Groepsplan om verschillen te behandelen
Kwalitatief onderwijs Kwalitatief onderwijs
Verhogen opbrengst Verhogen opbrengst
Leerlingen op verschillende aspecten geclusterd Leerlingen op basis van resultaten geclusterd
Pedagogische & didactische doelen Vooral didactische doelen
Data- informed; toetsresultaat + observaties + Data driven; vooral op leeropbrengsten
gesprekken
Nadruk op transactie en wisselwerking Nadruk op kwaliteit onderwijsaanbod
Ecologische pedagogiek
Individu wordt gevormd door interactie tussen psychologische, biologische en sociale processen.
Ecologische pedagogiek gaat uit van drie niveaus; thuis, school en samenleving/buurt/wijk.
Model ecologie van de leerling (Meersbergen & Jeninga);
Hoofdstuk 2 Passend onderwijs: achtergronden en ontwikkelingen
Inclusie = passend onderwijs
Verschil is dat bij passend onderwijs de vanzelfsprekendheid ontbreekt om leerlingen met een
beperking toegang te verlenen tot regulier onderwijs.
Inclusief heeft plaatsingsplicht -> kind moet geplaatst worden op de school
Passend heeft zorgplicht -> school moet zorgen dat kind ergens wordt geplaatst, niet perse
eigen school.
Van medisch model naar sociaal model
Leerlingen worden niet meer gezien als patiënt die zorg nodig heeft, maar als medeburger
die een beroep kan doen op de maatschappij om barrières uit het veld te ruimen.
Van zorgstructuur naar ondersteuningsstructuur
Van zorgplannen en preventie(medisch), nu naar het denken in ontwikkelingsmogelijkheden
en ondersteuning van de onderwijsbehoeften.
Rechten van het kind
1. Kinderen hebben recht om samen te leren
2. Kinderen mogen nie tuitgesloten worden vanwege een beperking
3. Er mag geen wettelijke reden zijn om kinderen apart te houden
4. Kinderen ontwikkelen zich sociaal en cognitief beter in een inclusieve setting
5. Er is geen enkele vorm van speciaal onderwijs die niet ook kan plaatsvinden in een reguliere
basisschool
6. Uitsluiting maakt kinderen angstig, ontwend, bevooroordeeld
7. Kinderen hebben recht op mislukkelingen
8. Kinderen hebben recht op vrije tijd
2
, Pedagogiek Pabo 3
Periode 1
Hoofdstuk 3 Handelingsgericht werken: De cyclus en de praktijk van uitvoering
Cyclus van handelingsgericht werken
1. Waarnemen en signaleren
Verzamelen van waarnemingen en gegevens over alle leerlingen in een groepsoverzicht
Signaleren van leerlingen die extra begeleiding of ondersteuning nodig hebben
Harde informatie = toetsgegevens, scores, persoonlijke gegevens of opleidingsniveau ouders.
Zachte informatie= op persoonlijke wijze verzameld, info uit gesprekken/observaties en interactie
Soorten observatiewijzers;
Beschrijvende observaties
ABC-schema; antecedents(voorafgaand), behaviour, consequences
Narratieven; álles wat er gebeurt wordt genoteerd
Timesampling
Harde info verzamelen, observeren van taakgedrag om de paar secondes en dit noteren
Eventsampling
Gericht op één gedragskenmerk
Beoordelingsschalen of checklist
Om specifieke gedragsaspecten te scoren -> ADHD, ASS
Stimulerende en belemmerende factoren
Leerkrachtkenmerken
Karakteristieke eigenschappen van de groep
Thuiskenmerken
Onderwijsvormgeving en het schoolconcept
Leraar kan hier invloed op hebben door zich bezig te houden met de inrichting van de leeromgeving,
differentiatiemogelijkheden, instructiemomenten, werkvormen, materiaal, leerlijnen.
Kindgebonden factoren
Aanleg, fysieke gesteldheid, leeftijf, ontwikkelingsfase, trauma’s etc., deze factoren zijn niet beïnvloedbaar.
Beïnvloedbare factoren; schoolbeleving, zelfbeeld, zelfvertrouwen, motivatie, kennis, sociaal gedrag etc.
Atributiestijl= zijn van mening dat ze niet slim genoeg zijn, niet hun best hebben gedaan of dat ze
nu eenmaal niet goed zijn in een vak. Dit kan leiden tot faalangst!
Copinggedrag= bij stressgevende situaties, positief durven denken of juist vluchten, agressie en ontkenning.
Didactische informtatie Factoren die ontwikkeling beïnvloeden
Prestaties Leerinhoudelijke vordering Stimulerend/ondersteunend Belemmerend/ risico
Cito
E6 Moeite met; A is vrolijk en sportief A heeft laag IQ
M7 Kommagetallen Ouders hebben geen moeite Is onzeker
Oppervlakte-omtrek- met laag IQ Gemakkelijk af te leiden
inhoud Werkt in eigen leerlijn
…
2. Begrijpen
3
Periode 1
Handelingsgericht werken in passend onderwijs
Hoofdstuk 1 Handelingsgericht werken in de praktijk: ontwikkelingen en achtergronden
Zeven principes van handelingsgericht werken;
1. Doelgericht
- Leerlingen gaan zich medeverantwoordelijk voelen voor het behalen van de doelen
2. Onderwijsbehoefte van leerling centraal
- Door te bedenken wat een leerling nodig heeft werk je direct handelingsgerichter
3. Leraar doet ertoe
- 67% van onderwijskwaliteit afhankelijk van de leraar
- Feedback, feed up of feed forward
4. Afstemming en wisselwerking
- Stimuleert leraar te reflecteren op eigen handelen
5. Positieve aspecten belangrijk
- Zoals; prettige leerling-kenmerken, talenten, karaktereigenschappen die positief zijn
- Creëert meer energie en geeft een reëler beeld waarin kansen zich aanbieden
6. Constructief samenwerken
- Leerlingen moeten zich gehoord en begrepen voelen, praten met leerlingen is erg belangrijk
- Rollen leerling (Fielding); 1. databron
2. gesprekspartner
3. onderzoekspartner
4. kennisontwikkelaar
5. medevormgever
7. Werkwijze systematisch en transparant
- Werkwijze zoals 1-Zorgroute
- Transparant; ouders zouden zo een gesprek kunnen meeluisteren, niks is geheim of schokkend
Drie soorten handelingsgericht werken;
a) Handelingsgerichte diagnostiek -> methode om probleem vast te stellen
b) Handelingsgericht werken voor de interne begeleider
c) De 1-Zorgroute
De 1- Zorgroute
Fase 1 Waarnemen & signaleren Stap 1: verzamelen leerling-gegevens in het groepsoverzicht.
Stap 2: signaleren van leerlingen die (tijdelijk) specifieke begeleiding nodig hebben.
Fase 2 Begrijpen & Analyseren Stap 3: benoemen van de onderwijsbehoeften van de leerlingen.
Fase 3 Plannen Stap 4: clusteren van leerlingen met vergelijkbare behoeften.
Stap 5: opstellen van een groepsplan.
Fase 4 Realiseren Stap 6: uitvoeren van groepsplan.
Stap 7: evalueren van groepsplan (door naar fase 1).
1
,Pedagogiek Pabo 3
Periode 1
Handelingsgericht- en opbrengstgericht werken
Handelingsgericht Opbrengstgericht
Doelgericht Doelgericht
Cyclisch systeem -> evalueren Cyclisch systeem –evalueren
Hoge verwachtingen Hoge verwachtingen
Groepsplan om verschillen te behandelen Groepsplan om verschillen te behandelen
Kwalitatief onderwijs Kwalitatief onderwijs
Verhogen opbrengst Verhogen opbrengst
Leerlingen op verschillende aspecten geclusterd Leerlingen op basis van resultaten geclusterd
Pedagogische & didactische doelen Vooral didactische doelen
Data- informed; toetsresultaat + observaties + Data driven; vooral op leeropbrengsten
gesprekken
Nadruk op transactie en wisselwerking Nadruk op kwaliteit onderwijsaanbod
Ecologische pedagogiek
Individu wordt gevormd door interactie tussen psychologische, biologische en sociale processen.
Ecologische pedagogiek gaat uit van drie niveaus; thuis, school en samenleving/buurt/wijk.
Model ecologie van de leerling (Meersbergen & Jeninga);
Hoofdstuk 2 Passend onderwijs: achtergronden en ontwikkelingen
Inclusie = passend onderwijs
Verschil is dat bij passend onderwijs de vanzelfsprekendheid ontbreekt om leerlingen met een
beperking toegang te verlenen tot regulier onderwijs.
Inclusief heeft plaatsingsplicht -> kind moet geplaatst worden op de school
Passend heeft zorgplicht -> school moet zorgen dat kind ergens wordt geplaatst, niet perse
eigen school.
Van medisch model naar sociaal model
Leerlingen worden niet meer gezien als patiënt die zorg nodig heeft, maar als medeburger
die een beroep kan doen op de maatschappij om barrières uit het veld te ruimen.
Van zorgstructuur naar ondersteuningsstructuur
Van zorgplannen en preventie(medisch), nu naar het denken in ontwikkelingsmogelijkheden
en ondersteuning van de onderwijsbehoeften.
Rechten van het kind
1. Kinderen hebben recht om samen te leren
2. Kinderen mogen nie tuitgesloten worden vanwege een beperking
3. Er mag geen wettelijke reden zijn om kinderen apart te houden
4. Kinderen ontwikkelen zich sociaal en cognitief beter in een inclusieve setting
5. Er is geen enkele vorm van speciaal onderwijs die niet ook kan plaatsvinden in een reguliere
basisschool
6. Uitsluiting maakt kinderen angstig, ontwend, bevooroordeeld
7. Kinderen hebben recht op mislukkelingen
8. Kinderen hebben recht op vrije tijd
2
, Pedagogiek Pabo 3
Periode 1
Hoofdstuk 3 Handelingsgericht werken: De cyclus en de praktijk van uitvoering
Cyclus van handelingsgericht werken
1. Waarnemen en signaleren
Verzamelen van waarnemingen en gegevens over alle leerlingen in een groepsoverzicht
Signaleren van leerlingen die extra begeleiding of ondersteuning nodig hebben
Harde informatie = toetsgegevens, scores, persoonlijke gegevens of opleidingsniveau ouders.
Zachte informatie= op persoonlijke wijze verzameld, info uit gesprekken/observaties en interactie
Soorten observatiewijzers;
Beschrijvende observaties
ABC-schema; antecedents(voorafgaand), behaviour, consequences
Narratieven; álles wat er gebeurt wordt genoteerd
Timesampling
Harde info verzamelen, observeren van taakgedrag om de paar secondes en dit noteren
Eventsampling
Gericht op één gedragskenmerk
Beoordelingsschalen of checklist
Om specifieke gedragsaspecten te scoren -> ADHD, ASS
Stimulerende en belemmerende factoren
Leerkrachtkenmerken
Karakteristieke eigenschappen van de groep
Thuiskenmerken
Onderwijsvormgeving en het schoolconcept
Leraar kan hier invloed op hebben door zich bezig te houden met de inrichting van de leeromgeving,
differentiatiemogelijkheden, instructiemomenten, werkvormen, materiaal, leerlijnen.
Kindgebonden factoren
Aanleg, fysieke gesteldheid, leeftijf, ontwikkelingsfase, trauma’s etc., deze factoren zijn niet beïnvloedbaar.
Beïnvloedbare factoren; schoolbeleving, zelfbeeld, zelfvertrouwen, motivatie, kennis, sociaal gedrag etc.
Atributiestijl= zijn van mening dat ze niet slim genoeg zijn, niet hun best hebben gedaan of dat ze
nu eenmaal niet goed zijn in een vak. Dit kan leiden tot faalangst!
Copinggedrag= bij stressgevende situaties, positief durven denken of juist vluchten, agressie en ontkenning.
Didactische informtatie Factoren die ontwikkeling beïnvloeden
Prestaties Leerinhoudelijke vordering Stimulerend/ondersteunend Belemmerend/ risico
Cito
E6 Moeite met; A is vrolijk en sportief A heeft laag IQ
M7 Kommagetallen Ouders hebben geen moeite Is onzeker
Oppervlakte-omtrek- met laag IQ Gemakkelijk af te leiden
inhoud Werkt in eigen leerlijn
…
2. Begrijpen
3
