Leerdoel 1: Invloed van cultuur en etniciteit op opvoeding?
Leerdoel 2: Verschil tussen culturen en opvoeding?
Keywords: Gender, Religie.
Pels, Distelbrink & Postma (2009), 5-39
Inleiding: Nederland is sinds 1980 een immigratieland. Politieke en wetenschappelijke
aandacht voor opvoeding in migrantengezinnen nam daardoor snel toe. De nadruk lag op
problemen achterstand onderwijs, generatieconflicten, marginalisering.
Doel: samenvatten van de laatste tien jaar geproduceerde wetenschappelijk onderzoek over
deze ‘doorsnee’ ontwikkelingen. De studie schetst de pedagogische stand van zaken bij
gezinnen van niet-westerse afkomst met het accent op groepen vanaf de jaren 60
dekolonisatie, arbeidsmigratie Antillianen, Chinezen, Surinamers, Marokkanen en Turken.
Er wordt ook gekeken naar asielmigranten vanaf de jaren 90.
Deel 1 – De studie: kader en aanpak
Conceptueel kader: de opvoeding van kinderen speelt zich niet af in een vacuüm, het
vertoont een sterke samenhang met culturele en ecologische factoren. Opvoedingspatronen
worden geconstrueerd in de interacties tussen opvoeders, kinderen en hun omgeving. Drie
theoretische uitgangspunten:
1. Ten eerste situeert het het denken en doen van opvoeders in de cultureel-ecologische
context. Eldering stelt een synthese voor van de ecologische en culturele benadering van
ontwikkeling en opvoeding van Bronfenbrenner en Super en Harkness.
- Kind, gezin meso- en macrosysteem.
- Developmental niche denkbeelden, doelen opvoeders; praktijken; settings/
leefomgeving waarin hun kinderen verkeren. Dit zijn 3 onafhankelijk gecoördineerde
subsystemen ingebed in de culturele en ecologische context. Bij dissonantie leiden
mechanisme tot her evenwicht en culturele consistentie. Is er bij de één een
verandering, dan zullen de andere systemen adapteren.
2. Omgang met dissonantie opvoeders in migrantengezinnen hebben meerdere
referentiekaders met soms tegengestelde idealen. Hun definitie van werkelijkheid wordt
minder gehoord. De culturele opvattingen in de omgeving zijn dominant en worden
weerspiegeld in het rechtssysteem, instituties, voorzieningen. De mate en wijze van
adaptatie is afhankelijk van de perceptie van de relatie minderheid-meerderheid en hun
status in de wijdere samenleving. Negatieve perceptie: meer kans op weerstand tegen
verandering, selectieve aanpassing.
Er zijn uiteenlopende strategieën van opvoeders:
- Duale socialisatie: steunen in ontwikkelen meervoudige identiteit. Culturele
continuïteit gaat samen met adaptatie. Interactie met ongunstige omstandigheden op