Ethiek en Recht leerdoelen leerjaar 1, periode 2

Recht leerdoelen week 1:
Weet welke wettelijke regelingen er gelden m.b.t. bescherming van patiëntgegevens:
- Het recht op informatie
- Het toestemmingsvereiste
- Het recht op inzage
- Bescherming van de persoonlijke levenssfeer
Weet wat de zwijgplicht inhoudt en wat er onder valt:
- Wat houdt het in:
 Je mag niks door vertellen aan anderen. Je hebt een beroepsgeheim.
- Wat valt onder het zwijgplicht:
 Toevertrouwd geheim (uitdrukkelijk is aangegeven dat het geheim is, ook niet
communiceren met collega’s. Tenzij collega een waarnemer is of bij doorverwijzing).
 Medische zaken- gegevens uit de anamnese.
 Niet-medische zaken (dingen die je ziet, dingen die je waarneemt. Bijv. patiënt is
bewusteloos).
 Mededelingen van derde over de patiënt.
 Overige zaken. (hulpverlener aan bed bij politicus, en die zegt veel. Daar mag je niks
over zeggen).

Weet in welke situaties de zwijgplicht opgeheven mag worden:
- Toestemming van de geheimgerechtigde/patiënt. Moet je zelf nagaan of je dit wel wilt
vertellen.
- Wettelijk voorschrift. (bijv. bij besmettelijke ziekte of bij toepassen van euthanasie. Dit moet
worden aangegeven)
- Conflict van plichten. (bijv. werken in de thuiszorg en je ziet dat de kinderen verwaarloos
worden. Hier mag je over praten met collega’s die dit gezin ook behandelen).

Weet wat het verschoningsrecht inhoudt en in welke situaties hij een beroep kan doen op dit recht:
- Verschoningsrecht:
 Ze verschonen om te getuigen. Ze kunnen zeggen, sorry dit valt onder het
beroepsgeheim. En dan is het aan de rechter of je dit terecht doet of niet.
- Welke situaties beroep doen op verschoningsrecht:
 Tegenover de rechter.




1

, Recht leerdoelen week 2:
Weet welke wetten van belang zijn voor de rechtspositie van de patiënt:
- WGBO

Weet wat een geneeskundige behandelingsovereenkomst is:
- Autonomie of zelfbeschikking van patiënt: iemand stelt voor zichzelf zijn eigen regels.
Bepaald zelf hoe hij of zij zijn leven regelt. Zelf beschikking van de patiënt. Patiënt mag zelf
beslissen wat er gebeurd met zijn leven of met het lichaam van de patiënt. (uitgangspunt
WGBO)
- Shared decision making: gezamenlijke besluitvorming. WGBO gaat ervan uit dat patiënt zelf
een beslissing neemt maar soms is dit moeilijk en dan beslissen ze samen.
- Zelfmanagement: je hebt zelf de regie over je leven.


Weet welke rechten zijn geregeld in het burgerlijk wetboek (WGBO):
- Het recht op informatie
- Het toestemmingsvereiste
- Het recht op inzage
- Bescherming van de persoonlijke levenssfeer.

Weet wat het recht op informatie inhoudt:
 De aard en het doel van het onderzoek of de behandeling en de uit te voeren
verrichtingen.
 De te verwachten gevolgen en risico’s daarvan voor de gezondheid van de patiënt.
 Andere methoden van onderzoek of behandeling die in aanmerking komen.
 De staat van en de vooruitzichten. (wat is de kans dat het positief afloopt,
slagingskans)
- Uitzondering 1: therapeutische exceptie (doorbreking van de zwijgplicht in het belang van de
patiënt):
 De hulpverlener mag de patiënt bedoelde inlichtingen slechts onthouden voor zover
het verstrekken ervan kennelijk ernstig nadeel voor de patiënt zou opleveren.
 In het belang van de patiënt kunnen de inlichtingen aan een ander dan de patiënt
worden verstrekt.
 De hulpverlener raadpleegt een andere hulpverlener voor dat hij de exceptie
gebruikt. (collegiale toetsing)
- Uitzondering 2: Recht om niet te weten.
 Wordt niet veel gebruikt.
 Als de patiënt te kennen heeft gegeven geen inlichtingen te willen ontvangen, blijft
het verstrekken daarvan achterwege.
 Tenzij het belang dat de patiënt daarbij heeft niet opweegt tegen het nadeel dat
daaruit voor hemzelf.


Weet wat ‘ informed consent’ inhoudt:
- De informatieplicht en het toestemmingsvereiste samen.




2