Spelling
Elementaire spellingshandeling: De eerste spellingstrategie die de leerling zich
eigen maakt: een woord opsplitsen in klanken en daar de bijbehorende letters
voor schrijven.
Elementaire spellingshandeling: spellingsstrategie waarbij een woord wordt opgesplitst en fonemen
(klanken). En voor elke foneem het juiste grafeem (letter) wordt geschreven. Je analyseert een woord in
spraakklanken of fonemen.
Kind leest een tekst door grafeem voor grafeem te verklanken.
Spelhandeling
IN: gesproken woord auditieve analyse onthouden volgorde fonemen koppeling foneem/grafeem
geschreven woord: OUT
Input Output
Gesproken Auditieve Onthouden volgorde Koppeling
woord analyse fonemen foneem/grafeem
Geschreven
woord
De elementaire spellinghandeling is te beschouwen als het spiegelbeeld van de elementaire leeshandeling,
waarin het geschreven woord tuin wordt omgezet in het gesproken woord /tuin/.
Spellingsstrategieën: De aanpak (strategie) die iemand gebruikt om tot de
juiste schrijfwijze van een woord te komen.
Directe spellingsstrategie: De spelling is geautomatiseerd
- Onbewust
Indirecte spellingsstrategie: Je gebruikt te spellingsstrategieën bewust
- Bewust, je moet bepaalde denkhandelingen toepassen.
5 spellingstrategieën (indirect)
1. Fonologisch strategie/ auditieve strategie (luisterwoorden) = schrijf op wat je hoort
o Elementaire spellingshandeling = woord wordt geanalyseerd in spraakklanken of fonemen.
Voorbeeld: B – U – S
o Klank-cluster strategie = onthouden welke spraakklanken een eenheid vormen. Voorbeeld: L
– EEUW
o Definitie: Een woord in afzonderlijke klanken of klankgroepen opsplitsen en daar de
bijbehorende letters voor schrijven.
2. Woordbeeldstrategie/ visuele strategie (weetwoorden) = denk na wat weet je al (middenbouw)
o Bureau, zout, thermometer
o Etymologisch principe: leenwoorden
o Definitie: een beroep doen op het woordgeheugen
o Woorden die klanken bevatten die op verschillende manieren kunnen worden geschreven
Ei-ij, ou-au, g-ch
3. Regelstrategie (regelwoorden) = pas een regel toe
o Hond, Noord-Brabant,
o Syllabisch principe: verenkelings- en verdubbelingsregel
o Morfologisch principe: regel van gelijkvormigheid –en regel van overeenkomst
o Definitie: Bij het schrijven van een niet-klankzuiver woord een spellingsregel toepassen.
o Een regel houdt in dat in een bepaalde situatie een klank of een klankcombinatie afwijkende
geschreven wordt.
4. Analogiestrategie (net-als woorden) = vergelijk met een ander woord
o Trouwen vertrouwen
o Definitie: Een woord schrijven door het te vergelijken ander woord.
o Je kunt vergelijken op basis van overeenkomst in klankvorm (slapen, schrapen) en in
betekenis (vertrouwelijk, trouwen)
5. Hulpstrategie = pas een ezelsbruggetje toe
Elementaire spellingshandeling: De eerste spellingstrategie die de leerling zich
eigen maakt: een woord opsplitsen in klanken en daar de bijbehorende letters
voor schrijven.
Elementaire spellingshandeling: spellingsstrategie waarbij een woord wordt opgesplitst en fonemen
(klanken). En voor elke foneem het juiste grafeem (letter) wordt geschreven. Je analyseert een woord in
spraakklanken of fonemen.
Kind leest een tekst door grafeem voor grafeem te verklanken.
Spelhandeling
IN: gesproken woord auditieve analyse onthouden volgorde fonemen koppeling foneem/grafeem
geschreven woord: OUT
Input Output
Gesproken Auditieve Onthouden volgorde Koppeling
woord analyse fonemen foneem/grafeem
Geschreven
woord
De elementaire spellinghandeling is te beschouwen als het spiegelbeeld van de elementaire leeshandeling,
waarin het geschreven woord tuin wordt omgezet in het gesproken woord /tuin/.
Spellingsstrategieën: De aanpak (strategie) die iemand gebruikt om tot de
juiste schrijfwijze van een woord te komen.
Directe spellingsstrategie: De spelling is geautomatiseerd
- Onbewust
Indirecte spellingsstrategie: Je gebruikt te spellingsstrategieën bewust
- Bewust, je moet bepaalde denkhandelingen toepassen.
5 spellingstrategieën (indirect)
1. Fonologisch strategie/ auditieve strategie (luisterwoorden) = schrijf op wat je hoort
o Elementaire spellingshandeling = woord wordt geanalyseerd in spraakklanken of fonemen.
Voorbeeld: B – U – S
o Klank-cluster strategie = onthouden welke spraakklanken een eenheid vormen. Voorbeeld: L
– EEUW
o Definitie: Een woord in afzonderlijke klanken of klankgroepen opsplitsen en daar de
bijbehorende letters voor schrijven.
2. Woordbeeldstrategie/ visuele strategie (weetwoorden) = denk na wat weet je al (middenbouw)
o Bureau, zout, thermometer
o Etymologisch principe: leenwoorden
o Definitie: een beroep doen op het woordgeheugen
o Woorden die klanken bevatten die op verschillende manieren kunnen worden geschreven
Ei-ij, ou-au, g-ch
3. Regelstrategie (regelwoorden) = pas een regel toe
o Hond, Noord-Brabant,
o Syllabisch principe: verenkelings- en verdubbelingsregel
o Morfologisch principe: regel van gelijkvormigheid –en regel van overeenkomst
o Definitie: Bij het schrijven van een niet-klankzuiver woord een spellingsregel toepassen.
o Een regel houdt in dat in een bepaalde situatie een klank of een klankcombinatie afwijkende
geschreven wordt.
4. Analogiestrategie (net-als woorden) = vergelijk met een ander woord
o Trouwen vertrouwen
o Definitie: Een woord schrijven door het te vergelijken ander woord.
o Je kunt vergelijken op basis van overeenkomst in klankvorm (slapen, schrapen) en in
betekenis (vertrouwelijk, trouwen)
5. Hulpstrategie = pas een ezelsbruggetje toe
