§1.3 Bewegingsapparaat
Inleiding
Bewegen is mogelijk dankzij ons lichaam en als je het hebt over sporten, dan is een basale kennis van
het menselijk lichaam zeer gewenst.
Anatomie en fysiologie
De menselijke anatomie houdt zich bezig met het bestuderen van de opbouw van het menselijk
lichaam. Dit gaat over de opbouw van cellen, weefsels, botten en verbindingen daartussen en de
opbouw van spieren en spierweefsel. Fysiologie is de wetenschap die zich bezighoudt met hoe het
lichaam functioneert. Het gaat over de werking van het hart en de longen, het verwerken van
voedsel in de maag en darmen en ga zo maar door.
Het skelet
Een pasgeborenen heeft 350 botten en een volwassene zo'n 206, omdat botten aan elkaar groeien.
De botten vormen samen het menselijk skelet dat in samenwerking met de spieren voor zorgt dat de
mens kan lopen. Botten beschermen organen. Het schedel bestaat uit hard botweefsel. Daarnaast is
er ook kraakbeen. Dit is bijvoorbeeld een verbinding tussen bot en pees of tussen twee botstukken
in. Kraakbeen is elastisch, zodat het in de gewrichten als beschermlaag dient. Synoviaal vocht, een
soort smeermiddel voor gewrichten, zorgt ervoor dat het kraakbeen glad is en de botten makkelijk
om elkaar heen kunnen draaien. Tijdens een warming-up wordt deze stof extra aangemaakt.
Gewrichten zorgen ervoor dat ledematen op specifieke manieren kunnen bewegen. Het
scharniergewricht (knie) kan buigen en strekken, door het kogelgewricht (heup) kan je meerdere
kanten op bewegen. Daarnaast zijn er ook het rolgewricht, het ellipsvormig gewricht, het
draaigewricht en het zadelgewricht.
Spieren
Spieren zorgen voor de aandrijving van het lichaam. Uit eten halen we voedingsstoffen die worden
omgezet in energie, waar de spieren van profiteren. Spierweefsel komt in drie vormen voor:
Glad spierweefsel: in het maag-darmstelsel, de bloedvaten, de luchtwegen en de
voorplantingsorganen. Het weefsel werkt autonoom (vanzelf).
Hartweefsel: in het hart, en is ook autonoom.
Dwarsgestreept spierweefsel: in skeletspieren. Het wordt bestuurd vanuit het centrale
zenuwstelsel en daarom heten het willekeurige spieren.
Een spier hecht via een pees aan botten. De origo is het punt waar de spier vastzit, de insertio waar
de spier eindigt (de tong heeft geen insertie).
Spieren werken samen
Als een spier aanspant, wordt deze korter. Vanaf de origo trekt de spier het bot waar de insertio is
naar zich toe. Als de spier gaat aanspannen, is er een kracht van buitenaf nodig om de beweging te
remmen, zoals de zwaartekracht, een ander persoon of de antagonist. Bijvoorbeeld de biceps: bij het
aanspannen is dit de spier die zorgt voor een beweging, dit is de agonist. De antagonist is een andere
spier die een beweging maakt die tegengesteld is, hier de triceps.
Hoe zit een spier in elkaar?
Door een elektrisch signaal wordt via een zenuw een groep spiervezels bedient. De zenuw, samen
met zijn groep spiervezels, is de motorunit. Elke spiervezel bestaat uit myofibrillen. En daarin de
sarcomeer waar de samentrekking op het kleinste niveau plaatsvindt. Daarin zitten twee filamenten
die langs elkaar glijden. Het myosinefilament grijpt aan het actinefilament. Op het moment dat de
sarcomeer een signaal krijgt, trekt het myosinefilament zich naar het filament ertegenover.
Inleiding
Bewegen is mogelijk dankzij ons lichaam en als je het hebt over sporten, dan is een basale kennis van
het menselijk lichaam zeer gewenst.
Anatomie en fysiologie
De menselijke anatomie houdt zich bezig met het bestuderen van de opbouw van het menselijk
lichaam. Dit gaat over de opbouw van cellen, weefsels, botten en verbindingen daartussen en de
opbouw van spieren en spierweefsel. Fysiologie is de wetenschap die zich bezighoudt met hoe het
lichaam functioneert. Het gaat over de werking van het hart en de longen, het verwerken van
voedsel in de maag en darmen en ga zo maar door.
Het skelet
Een pasgeborenen heeft 350 botten en een volwassene zo'n 206, omdat botten aan elkaar groeien.
De botten vormen samen het menselijk skelet dat in samenwerking met de spieren voor zorgt dat de
mens kan lopen. Botten beschermen organen. Het schedel bestaat uit hard botweefsel. Daarnaast is
er ook kraakbeen. Dit is bijvoorbeeld een verbinding tussen bot en pees of tussen twee botstukken
in. Kraakbeen is elastisch, zodat het in de gewrichten als beschermlaag dient. Synoviaal vocht, een
soort smeermiddel voor gewrichten, zorgt ervoor dat het kraakbeen glad is en de botten makkelijk
om elkaar heen kunnen draaien. Tijdens een warming-up wordt deze stof extra aangemaakt.
Gewrichten zorgen ervoor dat ledematen op specifieke manieren kunnen bewegen. Het
scharniergewricht (knie) kan buigen en strekken, door het kogelgewricht (heup) kan je meerdere
kanten op bewegen. Daarnaast zijn er ook het rolgewricht, het ellipsvormig gewricht, het
draaigewricht en het zadelgewricht.
Spieren
Spieren zorgen voor de aandrijving van het lichaam. Uit eten halen we voedingsstoffen die worden
omgezet in energie, waar de spieren van profiteren. Spierweefsel komt in drie vormen voor:
Glad spierweefsel: in het maag-darmstelsel, de bloedvaten, de luchtwegen en de
voorplantingsorganen. Het weefsel werkt autonoom (vanzelf).
Hartweefsel: in het hart, en is ook autonoom.
Dwarsgestreept spierweefsel: in skeletspieren. Het wordt bestuurd vanuit het centrale
zenuwstelsel en daarom heten het willekeurige spieren.
Een spier hecht via een pees aan botten. De origo is het punt waar de spier vastzit, de insertio waar
de spier eindigt (de tong heeft geen insertie).
Spieren werken samen
Als een spier aanspant, wordt deze korter. Vanaf de origo trekt de spier het bot waar de insertio is
naar zich toe. Als de spier gaat aanspannen, is er een kracht van buitenaf nodig om de beweging te
remmen, zoals de zwaartekracht, een ander persoon of de antagonist. Bijvoorbeeld de biceps: bij het
aanspannen is dit de spier die zorgt voor een beweging, dit is de agonist. De antagonist is een andere
spier die een beweging maakt die tegengesteld is, hier de triceps.
Hoe zit een spier in elkaar?
Door een elektrisch signaal wordt via een zenuw een groep spiervezels bedient. De zenuw, samen
met zijn groep spiervezels, is de motorunit. Elke spiervezel bestaat uit myofibrillen. En daarin de
sarcomeer waar de samentrekking op het kleinste niveau plaatsvindt. Daarin zitten twee filamenten
die langs elkaar glijden. Het myosinefilament grijpt aan het actinefilament. Op het moment dat de
sarcomeer een signaal krijgt, trekt het myosinefilament zich naar het filament ertegenover.
