Samenvatting OWE 8 indiceren van de zorg
,Inhoud
A&F week 1.............................................................................................................................................4
Samenvatting week 1 dwarslaesie;.......................................................................................................28
A&F week 2...........................................................................................................................................38
Definitie MS;.....................................................................................................................................41
Etiologie/ Oorzaken;.........................................................................................................................42
Diagnostische middelen omtrent MS;..............................................................................................42
Pathofysiologie;................................................................................................................................43
Epidemiologie;..................................................................................................................................43
Symptomen en signalen;..................................................................................................................44
Kenmerkende ziektebeloop MS;.......................................................................................................45
Diagnostische onderzoek;.................................................................................................................46
Behandelingen met daarbij behorende bijwerkingen;......................................................................47
Complicaties;....................................................................................................................................51
Prognose;..........................................................................................................................................51
Verloop;............................................................................................................................................51
A&F week 3...........................................................................................................................................54
Osteoporose;....................................................................................................................................63
Sarcopenie........................................................................................................................................68
Artrose(gewrichtsaandoening).........................................................................................................72
A&F week 4...........................................................................................................................................81
17.1: Ziekte van Parkinson................................................................................................................81
17.1.1 ziekteverschijnselen...............................................................................................................81
17.1.2 de oorzaak.............................................................................................................................82
17.1.3 ziekten gepaard gaande met een hypokinetisch rigide syndroom(tonus van spieren
verhoogd).........................................................................................................................................83
17.1.4 diagnose................................................................................................................................83
17.1.5 behandeling...........................................................................................................................83
17.1.6 neuro psychiatrische stoornissen bij Parkinsonisme..............................................................86
17.1.7 dopaminedysregulatiesyndroom...........................................................................................86
17.1.8 bijkomende behandelingen...................................................................................................86
17.1.9 de rol van de verpleegkundige...............................................................................................87
Samenvatting veroudering week 4.......................................................................................................95
2.1 levensfase...................................................................................................................................95
2.2 ontwikkelingstaken ouderen.......................................................................................................95
2.3 lichamelijke veranderingen bij ouder worden.............................................................................96
, 2.4 psychosociale veranderingen bij ouder worden.........................................................................97
4.1 oorzaken kwetsbaarheid.............................................................................................................99
4.2 kwetsbaarheid in kaart brengen.................................................................................................99
4.3 gevolgen van kwetsbaarheid....................................................................................................100
4.4 begeleiding bij kwetsbaarheid..................................................................................................102
A&F week 5.........................................................................................................................................106
11.1 inleiding..................................................................................................................................107
11.2 delier.......................................................................................................................................107
11.3 uitgebreide en beperkte neurocognitieve stoornis.................................................................109
11.4 uitgebreide of beperkte neurocognitieve stoornis door de ziekte van Alzheimer..................110
11.5 frontotemporale neurocognitieve stoornis.............................................................................115
11.6 neurocognitieve stoornis met lewylichaampjes......................................................................116
11.7 vasculaire neurocognitieve stoornis........................................................................................117
11.8 neurocognitieve stoornis door een middel of medicatie........................................................118
11.9 neurocognitieve stoornis bij de ziekte van Parkinson.............................................................120
11.10 mild cognitive impairment(MCI)...........................................................................................121
11.11 niet-aangeboren hersenletsel(NAH).....................................................................................121
11.12 organisch psychosyndroom...................................................................................................122
11.13 conclusie...............................................................................................................................122
18.1 het dementiesyndroom..........................................................................................................123
18.2 ziekten die gepaard gaan met dementie.................................................................................124
18.3 pseudodementie.....................................................................................................................125
18.4 ziekten met gedragsstoornissen.............................................................................................126
18.5 onrustige patiënten................................................................................................................126
Neurocognitieve stoornis bij ziekte van Parkinson;........................................................................132
A&F week 6.........................................................................................................................................132
A&F week 7.........................................................................................................................................136
4.1 inleiding....................................................................................................................................139
4.2 historische achtergrond............................................................................................................139
4.3 de kenmerken van autisme.......................................................................................................139
4.4 verscheidenheid binnen het spectrum; subtypen.....................................................................141
4.5 hoe vaak komt autisme voor?...................................................................................................143
4.6 oorzaken van autisme...............................................................................................................143
4.7 autisme begrijpen vanuit kenmerken in cognitieve stijl............................................................144
4.8 belangrijke thema’s bij ASS.......................................................................................................145
4.9 het levensloopperspectief........................................................................................................146
, 4.10 verpleegkundige competenties bij het werken men mensen met ASS...................................151
Les 10-10-2023...............................................................................................................................153
Tracheostoma.....................................................................................................................................154
Inleiding;.........................................................................................................................................158
Luchtwegen;...................................................................................................................................158
Materialen en voorbereiding;.........................................................................................................160
Uitvoeren en technieken;...............................................................................................................164
Veiligheidsaspecten;.......................................................................................................................167
Complicaties;..................................................................................................................................167
Zelfkatheterisatie................................................................................................................................172
WGR week 6.......................................................................................................................................183
7.1 van wet Bopz naar nieuwe wetgeving.......................................................................................188
7.2 het onderscheid tussen de Wvggz en de Wzd...........................................................................188
7.3 wet verplichte ggz(Wvggz)........................................................................................................188
7.4 wet zorg en dwang....................................................................................................................194
Les 5-10-23.....................................................................................................................................195
Samenvatting; Test je kennis over zorg en dwang...........................................................................195
WGR week 7.......................................................................................................................................198
A&F week 1
Week 1 en 2 anatomie en fysiologie zenuwstelsel
,Hersenstam; De hersenstam(truncus cerebri) is de verbinding tussen de grote hersenen
(cerebrum) en het ruggenmerg. De hersenstam is verantwoordelijk voor onze basisfuncties
zoals lichaamstemperatuur, hartslag, ademhaling, bloeddruk, spijsvertering, oogbewegingen,
plassen, horen, proeven, kauwen en slikken, en het voelen van beweging en zwaartekracht.
De hersenstam bestaat uit de middenhersenen, de pons en het verlengde merg. Er
ontspringen twaalf paar hersenzenuwen aan de hersenstam. Ze worden tot het perifere
zenuwstelsel gerekend. De hersenzenuwen verbinden de hersenen vooral met de hoofd en
nekstreek.
Cerebellum; Het cerebellum, ook wel de kleine hersenen genoemd, bevinden zich in het
achterste gedeelte onder de hersenen en zijn onder andere betrokken bij het
coördineren(met elkaar in overeenstemming brengen, zorgen dat verschillende
werkzaamheden door verschillende personen gedaan, toch onderling met elkaar kloppen)
van bewegingen. Daarnaast zijn ze ook betrokken bij reflexen.
Kleine hersenen:
2 hemisferen
Functie: coördineren motoriek
Sensorische informatie vanuit spieren en het evenwichtsorgaan.
Informatie geplande bewegingen vanuit cerebrum(grote hersenen)
Centrale zenuwstelsel; Het centrale zenuwstelsel bestaat uit de hersenen en het
ruggenmerg. Het ruggenmerg geleidt de signalen vanuit de hersenen naar het perifere
zenuwstelsel en de signalen uit het perifere zenuwstelsel naar de hersenen.
In het centrale zenuwstelsel vindt verwerking van de sensorische input plaats. Dat begint met
het doorgeven van de informatie naar een bepaalde plaats in de hersenen. Daar wordt de
informatie beoordeeld. Vervolgens bepalen de hersenen of en hoe het lichaam er op gaat
reageren.
Wanneer het lichaam moet of wil reageren op een inwendige of uitwendige verandering
sturen de hersenen remmende of stimulerende impulsen naar de organen die de reactie
moeten uitvoeren.
Perifere zenuwstelsel; Het perifere zenuwstelsel bevindt zich grotendeels buiten de schedel
en de wervelkolom. De delen van het perifere zenuwstelsel vormen de verbindingswegen
tussen het centrale zenuwstel en de rest van het lichaam, de periferie. Tot het perifere
zenuwstelsel behoren: de hersenzenuwen, de ruggenmergszenuwen, de grensstreng en de
zenuwen van het vegetatieve zenuwstelsel.
Het perifere zenuwstel wordt gevormd door de uitlopers van de zenuwcellen die binnen het
centraal zenuwstelsel zijn gelegen en die de verbindingen vormen met de organen die onder
controle staan van het zenuwstelsel(spieren, klieren) of met organen die informatie van
buitenaf of uit het inwendige van het lichaam aan het centraal zenuwstelsel verschaffen(de
zintuigen en de sensibiliteit).
Reflexboog; De reflexboog is de weg die de impulsen van een reflex afleggen vanaf de
receptor(sensor) tot de effector(spier of klier).
Autonoom zenuwstelsel (sympathisch en parasympatisch); Het vegetatieve zenuwstelsel,
ook vaak autonome of onwillekeurig zenuwstelsel genoemd, zorgt voor de integratie van de
, vegetatieve functies. Dit houdt in dat meestal buiten de wil en het bewustzijn om de functies
van de vijf vegetatieve stelsels(circulatiestelsel, spijsverteringsstelsel, urinewegstelsel,
ademhalingsstelsel en huid) gereguleerd en op elkaar afgestemd worden.
Het vegetatieve zenuwstelsel bestaat uit twee systemen; het sympathische zenuwstelsel en
het parasympatische zenuwstelsel.
Het sympathische zenuwstelsel is actief wanneer het lichaam arbeid moet verrichten of op
het punt staat dat te gaan doen.Het parasympatisch zenuwstelsel is juist actief wanneer het
organisme uiterlijk passief is.
Animale zenuwstelsel; Het animale zenuwstelsel bestaat uit 2 delen, het centrale
zenuwstelsel en het perifere zenuwstelsel.
Het centrale zenuwstelsel bestaat uit de hersenen en het ruggenmerg. Het ruggenmerg
geleidt de signalen vanuit de hersenen naar het perifere zenuwstelsel en de signalen uit het
perifere zenuwstelsel naar de hersenen.
Het perifere zenuwstelsel zorgt voor de communicatie tussen de hersenen en de bewegende
lichaamsdelen. De belangrijkste functie is prikkels doorgeven naar de hersenen en nadat de
informatie verwerkt is, het aansturen van bewuste bewegingen.
Het perifere zenuwstelsel geleidt onder andere de signalen voor:
• beweging
• gevoel
• reflexen
Afferente banen; sensibele neuronen zijn afferente neuronen. Ze vervoeren impulsen vanaf
de sensoren in het lichaam naar het centrale zenuwstelsel.
Efferente banen; motorische neuronen zijn efferente neuronen. Ze vervoeren impulsen vanuit
het centraal zenuwstelsel naar de periferie: de spieren en klieren.
Dendrieten en axonen; Zenuwcel (neuron) bestaat uit een cellichaam en twee soorten
uitlopers: korte uitlopers die naar het cellichaam toelopen (dendrieten) en lange uitlopers die
van het cellichaam aflopen (axonen).
Myelineschede; Rondom de axonen zit een isolatielaag (myelineschede). Deze laag
beschermt de prikkelgeleiding in de zenuwbaan. Myeline geeft de witte stof zijn witte kleur.
Het zorgt ervoor dat zenuwimpulsen sneller worden doorgestuurd (van 2 m/s naar
(maximaal) 120 m/s); zonder myeline zou een dergelijk impuls er veel langer over doen om
via het axon de 'volgende' zenuwcel te bereiken.
Insnoeringen van Ranvier; De myelineschede vertoont insnoeringen/onderbrekingen die op
regelmatige afstand van elkaar liggen. Deze zorgen voor een aanzienlijk snellere
voortplanting van de zenuwimpuls.
Schakelneuronen; schakelneuronen zijn zenuwcellen die in het centrale zenuwstelsel liggen.
Hun taak is om impulsen van de ene op de andere zenuwcel over te dragen.
Witte stof; bij witte stof gaat het altijd om axonen met een myelineschede. Functioneel kun je
witte stof karakteriseren als de geleidingsweg waarlangs impulsgeleiding plaatsvindt. Tot de
witte stof behoren de zenuwen in het perifere zenuwstelsel en de banen in het centrale
zenuwstelsel. De witte stof in de hersenen verbindt de miljarden hersencellen met elkaar en
zorgt voor de onderlinge communicatie. Het geeft informatie door.
,Inhoud
A&F week 1.............................................................................................................................................4
Samenvatting week 1 dwarslaesie;.......................................................................................................28
A&F week 2...........................................................................................................................................38
Definitie MS;.....................................................................................................................................41
Etiologie/ Oorzaken;.........................................................................................................................42
Diagnostische middelen omtrent MS;..............................................................................................42
Pathofysiologie;................................................................................................................................43
Epidemiologie;..................................................................................................................................43
Symptomen en signalen;..................................................................................................................44
Kenmerkende ziektebeloop MS;.......................................................................................................45
Diagnostische onderzoek;.................................................................................................................46
Behandelingen met daarbij behorende bijwerkingen;......................................................................47
Complicaties;....................................................................................................................................51
Prognose;..........................................................................................................................................51
Verloop;............................................................................................................................................51
A&F week 3...........................................................................................................................................54
Osteoporose;....................................................................................................................................63
Sarcopenie........................................................................................................................................68
Artrose(gewrichtsaandoening).........................................................................................................72
A&F week 4...........................................................................................................................................81
17.1: Ziekte van Parkinson................................................................................................................81
17.1.1 ziekteverschijnselen...............................................................................................................81
17.1.2 de oorzaak.............................................................................................................................82
17.1.3 ziekten gepaard gaande met een hypokinetisch rigide syndroom(tonus van spieren
verhoogd).........................................................................................................................................83
17.1.4 diagnose................................................................................................................................83
17.1.5 behandeling...........................................................................................................................83
17.1.6 neuro psychiatrische stoornissen bij Parkinsonisme..............................................................86
17.1.7 dopaminedysregulatiesyndroom...........................................................................................86
17.1.8 bijkomende behandelingen...................................................................................................86
17.1.9 de rol van de verpleegkundige...............................................................................................87
Samenvatting veroudering week 4.......................................................................................................95
2.1 levensfase...................................................................................................................................95
2.2 ontwikkelingstaken ouderen.......................................................................................................95
2.3 lichamelijke veranderingen bij ouder worden.............................................................................96
, 2.4 psychosociale veranderingen bij ouder worden.........................................................................97
4.1 oorzaken kwetsbaarheid.............................................................................................................99
4.2 kwetsbaarheid in kaart brengen.................................................................................................99
4.3 gevolgen van kwetsbaarheid....................................................................................................100
4.4 begeleiding bij kwetsbaarheid..................................................................................................102
A&F week 5.........................................................................................................................................106
11.1 inleiding..................................................................................................................................107
11.2 delier.......................................................................................................................................107
11.3 uitgebreide en beperkte neurocognitieve stoornis.................................................................109
11.4 uitgebreide of beperkte neurocognitieve stoornis door de ziekte van Alzheimer..................110
11.5 frontotemporale neurocognitieve stoornis.............................................................................115
11.6 neurocognitieve stoornis met lewylichaampjes......................................................................116
11.7 vasculaire neurocognitieve stoornis........................................................................................117
11.8 neurocognitieve stoornis door een middel of medicatie........................................................118
11.9 neurocognitieve stoornis bij de ziekte van Parkinson.............................................................120
11.10 mild cognitive impairment(MCI)...........................................................................................121
11.11 niet-aangeboren hersenletsel(NAH).....................................................................................121
11.12 organisch psychosyndroom...................................................................................................122
11.13 conclusie...............................................................................................................................122
18.1 het dementiesyndroom..........................................................................................................123
18.2 ziekten die gepaard gaan met dementie.................................................................................124
18.3 pseudodementie.....................................................................................................................125
18.4 ziekten met gedragsstoornissen.............................................................................................126
18.5 onrustige patiënten................................................................................................................126
Neurocognitieve stoornis bij ziekte van Parkinson;........................................................................132
A&F week 6.........................................................................................................................................132
A&F week 7.........................................................................................................................................136
4.1 inleiding....................................................................................................................................139
4.2 historische achtergrond............................................................................................................139
4.3 de kenmerken van autisme.......................................................................................................139
4.4 verscheidenheid binnen het spectrum; subtypen.....................................................................141
4.5 hoe vaak komt autisme voor?...................................................................................................143
4.6 oorzaken van autisme...............................................................................................................143
4.7 autisme begrijpen vanuit kenmerken in cognitieve stijl............................................................144
4.8 belangrijke thema’s bij ASS.......................................................................................................145
4.9 het levensloopperspectief........................................................................................................146
, 4.10 verpleegkundige competenties bij het werken men mensen met ASS...................................151
Les 10-10-2023...............................................................................................................................153
Tracheostoma.....................................................................................................................................154
Inleiding;.........................................................................................................................................158
Luchtwegen;...................................................................................................................................158
Materialen en voorbereiding;.........................................................................................................160
Uitvoeren en technieken;...............................................................................................................164
Veiligheidsaspecten;.......................................................................................................................167
Complicaties;..................................................................................................................................167
Zelfkatheterisatie................................................................................................................................172
WGR week 6.......................................................................................................................................183
7.1 van wet Bopz naar nieuwe wetgeving.......................................................................................188
7.2 het onderscheid tussen de Wvggz en de Wzd...........................................................................188
7.3 wet verplichte ggz(Wvggz)........................................................................................................188
7.4 wet zorg en dwang....................................................................................................................194
Les 5-10-23.....................................................................................................................................195
Samenvatting; Test je kennis over zorg en dwang...........................................................................195
WGR week 7.......................................................................................................................................198
A&F week 1
Week 1 en 2 anatomie en fysiologie zenuwstelsel
,Hersenstam; De hersenstam(truncus cerebri) is de verbinding tussen de grote hersenen
(cerebrum) en het ruggenmerg. De hersenstam is verantwoordelijk voor onze basisfuncties
zoals lichaamstemperatuur, hartslag, ademhaling, bloeddruk, spijsvertering, oogbewegingen,
plassen, horen, proeven, kauwen en slikken, en het voelen van beweging en zwaartekracht.
De hersenstam bestaat uit de middenhersenen, de pons en het verlengde merg. Er
ontspringen twaalf paar hersenzenuwen aan de hersenstam. Ze worden tot het perifere
zenuwstelsel gerekend. De hersenzenuwen verbinden de hersenen vooral met de hoofd en
nekstreek.
Cerebellum; Het cerebellum, ook wel de kleine hersenen genoemd, bevinden zich in het
achterste gedeelte onder de hersenen en zijn onder andere betrokken bij het
coördineren(met elkaar in overeenstemming brengen, zorgen dat verschillende
werkzaamheden door verschillende personen gedaan, toch onderling met elkaar kloppen)
van bewegingen. Daarnaast zijn ze ook betrokken bij reflexen.
Kleine hersenen:
2 hemisferen
Functie: coördineren motoriek
Sensorische informatie vanuit spieren en het evenwichtsorgaan.
Informatie geplande bewegingen vanuit cerebrum(grote hersenen)
Centrale zenuwstelsel; Het centrale zenuwstelsel bestaat uit de hersenen en het
ruggenmerg. Het ruggenmerg geleidt de signalen vanuit de hersenen naar het perifere
zenuwstelsel en de signalen uit het perifere zenuwstelsel naar de hersenen.
In het centrale zenuwstelsel vindt verwerking van de sensorische input plaats. Dat begint met
het doorgeven van de informatie naar een bepaalde plaats in de hersenen. Daar wordt de
informatie beoordeeld. Vervolgens bepalen de hersenen of en hoe het lichaam er op gaat
reageren.
Wanneer het lichaam moet of wil reageren op een inwendige of uitwendige verandering
sturen de hersenen remmende of stimulerende impulsen naar de organen die de reactie
moeten uitvoeren.
Perifere zenuwstelsel; Het perifere zenuwstelsel bevindt zich grotendeels buiten de schedel
en de wervelkolom. De delen van het perifere zenuwstelsel vormen de verbindingswegen
tussen het centrale zenuwstel en de rest van het lichaam, de periferie. Tot het perifere
zenuwstelsel behoren: de hersenzenuwen, de ruggenmergszenuwen, de grensstreng en de
zenuwen van het vegetatieve zenuwstelsel.
Het perifere zenuwstel wordt gevormd door de uitlopers van de zenuwcellen die binnen het
centraal zenuwstelsel zijn gelegen en die de verbindingen vormen met de organen die onder
controle staan van het zenuwstelsel(spieren, klieren) of met organen die informatie van
buitenaf of uit het inwendige van het lichaam aan het centraal zenuwstelsel verschaffen(de
zintuigen en de sensibiliteit).
Reflexboog; De reflexboog is de weg die de impulsen van een reflex afleggen vanaf de
receptor(sensor) tot de effector(spier of klier).
Autonoom zenuwstelsel (sympathisch en parasympatisch); Het vegetatieve zenuwstelsel,
ook vaak autonome of onwillekeurig zenuwstelsel genoemd, zorgt voor de integratie van de
, vegetatieve functies. Dit houdt in dat meestal buiten de wil en het bewustzijn om de functies
van de vijf vegetatieve stelsels(circulatiestelsel, spijsverteringsstelsel, urinewegstelsel,
ademhalingsstelsel en huid) gereguleerd en op elkaar afgestemd worden.
Het vegetatieve zenuwstelsel bestaat uit twee systemen; het sympathische zenuwstelsel en
het parasympatische zenuwstelsel.
Het sympathische zenuwstelsel is actief wanneer het lichaam arbeid moet verrichten of op
het punt staat dat te gaan doen.Het parasympatisch zenuwstelsel is juist actief wanneer het
organisme uiterlijk passief is.
Animale zenuwstelsel; Het animale zenuwstelsel bestaat uit 2 delen, het centrale
zenuwstelsel en het perifere zenuwstelsel.
Het centrale zenuwstelsel bestaat uit de hersenen en het ruggenmerg. Het ruggenmerg
geleidt de signalen vanuit de hersenen naar het perifere zenuwstelsel en de signalen uit het
perifere zenuwstelsel naar de hersenen.
Het perifere zenuwstelsel zorgt voor de communicatie tussen de hersenen en de bewegende
lichaamsdelen. De belangrijkste functie is prikkels doorgeven naar de hersenen en nadat de
informatie verwerkt is, het aansturen van bewuste bewegingen.
Het perifere zenuwstelsel geleidt onder andere de signalen voor:
• beweging
• gevoel
• reflexen
Afferente banen; sensibele neuronen zijn afferente neuronen. Ze vervoeren impulsen vanaf
de sensoren in het lichaam naar het centrale zenuwstelsel.
Efferente banen; motorische neuronen zijn efferente neuronen. Ze vervoeren impulsen vanuit
het centraal zenuwstelsel naar de periferie: de spieren en klieren.
Dendrieten en axonen; Zenuwcel (neuron) bestaat uit een cellichaam en twee soorten
uitlopers: korte uitlopers die naar het cellichaam toelopen (dendrieten) en lange uitlopers die
van het cellichaam aflopen (axonen).
Myelineschede; Rondom de axonen zit een isolatielaag (myelineschede). Deze laag
beschermt de prikkelgeleiding in de zenuwbaan. Myeline geeft de witte stof zijn witte kleur.
Het zorgt ervoor dat zenuwimpulsen sneller worden doorgestuurd (van 2 m/s naar
(maximaal) 120 m/s); zonder myeline zou een dergelijk impuls er veel langer over doen om
via het axon de 'volgende' zenuwcel te bereiken.
Insnoeringen van Ranvier; De myelineschede vertoont insnoeringen/onderbrekingen die op
regelmatige afstand van elkaar liggen. Deze zorgen voor een aanzienlijk snellere
voortplanting van de zenuwimpuls.
Schakelneuronen; schakelneuronen zijn zenuwcellen die in het centrale zenuwstelsel liggen.
Hun taak is om impulsen van de ene op de andere zenuwcel over te dragen.
Witte stof; bij witte stof gaat het altijd om axonen met een myelineschede. Functioneel kun je
witte stof karakteriseren als de geleidingsweg waarlangs impulsgeleiding plaatsvindt. Tot de
witte stof behoren de zenuwen in het perifere zenuwstelsel en de banen in het centrale
zenuwstelsel. De witte stof in de hersenen verbindt de miljarden hersencellen met elkaar en
zorgt voor de onderlinge communicatie. Het geeft informatie door.
