Leven en Ethiek concepten
Les 1
- Deugdethiek = De deugdenethiek is de benadering die ethiek breder beschouwt dan alleen gericht op
de vraag hoe we ons naar anderen toe behoren te verhouden. De deugdenethiek heeft als centrale
vraag: hoe word ik gelukkig, of, zoals Aristoteles het stelt: hoe bereik ik het ‘goede leven’ – Eudaimonia.
Dit goede leven bereik je door het ontwikkelen van je karakter, door het ontwikkelen van deugden
(karaktereigenschappen). Zo’n deugd ontwikkel je niet door te studeren, maar door er, in de loop van je
leven, naar te handelen.
- Gevolgenethiek = De gevolgenethiek wordt ook wel herkend als het ‘ultilisme’. Het ultilisme wordt
gekenmerkt door het feit dat het de gevolgen van handelingen afmeet aan een waarde. Deze waarden
zijn genot, geluk of welzijn
- Zorgethiek = Zij zien Zorgethiek (care ethics) als een interdisciplinair veld van onderzoek dat gedreven
wordt door maatschappelijke vragen. Hierin voeren verschillende stromingen en disciplines een
interdisciplinair gesprek, waaronder filosofie, ethiek, sociale wetenschappen, politieke en
beleidswetenschappen en verpleegwetenschappen. De vraag is wat is de goede zorg?
- Beginselenethiek = De beginselethiek kijkt in essentie naar de aard van de menselijke acties, en
beoordeelt of deze geoorloofd zijn zonder naar de consequenties van de keuze te kijken.
- Ethische gevoeligheid = ethische gevoeligheid of verontwaardiging komt naar voren wanneer we
vinden dat de rechten van de andere (n) in bepaalde situaties geschonden worden. Het doet ons
nadenken over ethische vraagstukken en spoort aan tot levensbeschouwelijke reflectie.
Les 2
- Professionele autonomie = Vrijheid voor degene die een bepaald beroep uitoefent om te beoordelen
hoe hij binnen de kaders van zijn professionele standaard in een bepaalde situatie zal handelen.
- Tuchtrecht = Sanctierecht binnen een bepaalde (beroeps)groep, bijvoorbeeld het medisch tuchtrecht,
het tuchtrecht voor advocaten en het voetbal tuchtrecht van de KNVB.
- Burgerlijke ongehoorzaamheid = Burgerlijke ongehoorzaamheid is een niet-gewelddadige en
gewetensvolle wetsovertreding. Het doel daarvan is om publiekelijk aan te tonen dat een bepaalde wet
of regeringsbeleid onrechtvaardig is en deze te veranderen.
- Politiserend werken = Politiserend werken maakt deel uit van het DNA van elke sociaal werker. In de
meest brede zin gaat politiserend werken over alle interventies en praktijken die bijdragen aan het
publieke meningsverschil over hoe we de samenleving inrichten.
, Les 3
- Normatief multicultularisme = Normatief multiculturalisme (Charles Taylor)? Een norm (regel) om
multiculturalischtisch te zijn. We moeten actief bijdragen aan het behouden en stimuleren van
multiculturalisme. Ondanks dat je niet tot een bepaalde cultuur behoort, moet het een norm zijn om
verschillende culturen te behouden en de eigen cultuur te stimuleren.
- Meervoudige identiteit = Jongeren met een migratieachtergrond groeien vaak op in een huishouden
met een cultureel referentiekader dat anders is dan de dominante cultuur. Ze krijgen vanuit huis
normen, waarden en culturele codes mee die niet altijd goed aansluiten op andere omgevingen.
- Redsitributie en erkenning = ?
- Cultuur relativisme & Normatief universalisme = Cultuurrelativisme is het idee dat de overtuigingen
en gebruiken van een cultuur alleen vanuit die cultuur zelf beoordeeld kunnen worden. Het is
daarmee moreel relativisme toegepast op het niveau van culturen en stelt dat een cultuur
alleen ethisch beoordeeld kan worden met de waarden en normen van die cultuur.
Volgens het empirisch universalisme gaan mensen overal ter wereld uiteindelijk van dezelfde waarden
uit. Aanhangers van het normatief universalisme vinden dat alle culturen van dezelfde rechten dienen
uit te gaan.
Les 4
- Groen sociaal werk = de rol van sociaal werk bij klimaatverandering en de energietransitie
- Wereld en aarde = Klimaatverandering en filosofen. Filosofen kijken naar de wereld en niet naar de
aarde. Met de klimaatverandering kan dit niet langer.
- Marktdenken = Alles is nu bijna te koop. Is dit wel goed? Het bepalen van een prijs op basis van vraag
en aanbod. Er komen prijskaartjes te hangen aan dingen die wij niet willen. Je kan bijvoorbeeld extra
service krijgen van de huisarts doormiddel van een extra centje.
Les 5 & 6
Fenomenologie: Dit is een filosofische stroming die er vanuit gaat dat alles kennis uit ervaringen moet
worden gehaald. De manier hoe we dingen ervaren en wat er achter de ervaringen zit.
Doodsangst: Bang zijn voor de dood. Je krijgt paniek wanneer je denk de dood te gaan ervaren.
Taoisme: Dit is een chinese mystieke, filosofische en religieuze stroming. Het gaat er vooral over hoe je
moet handelen in het leven en de eenwording krijgen met de Tao.
Amor fati: Dit betekent liefde voor het lot. Je hebt niet overal invloed op. Soms moet je het accepteren
zoals het is. We moeten onze acties richten op dingen waar we wel invloed op hebben. En als we iets
moeten verdragen dat we niet kunnen veranderen, we dat op een positieve manier doen.
Existentialisme: Stroming die individuele vrijheid, verantwoordelijkheid en subjectiviteit vooropstelt. Ze
beschouwen ieder als een uniek wezen, verantwoordelijk voor hun eigen daden en lot.
4 edele waarheden Boeddhisme: Er is lijden, het lijden heeft een oorzaak, de oorzaak van het lijden
kan opgeheven worden, het achtvoudige pad te volgen wordt het lijden beëindigd.
Esthetische, ethische en religieuze levenshouding
Les 1
- Deugdethiek = De deugdenethiek is de benadering die ethiek breder beschouwt dan alleen gericht op
de vraag hoe we ons naar anderen toe behoren te verhouden. De deugdenethiek heeft als centrale
vraag: hoe word ik gelukkig, of, zoals Aristoteles het stelt: hoe bereik ik het ‘goede leven’ – Eudaimonia.
Dit goede leven bereik je door het ontwikkelen van je karakter, door het ontwikkelen van deugden
(karaktereigenschappen). Zo’n deugd ontwikkel je niet door te studeren, maar door er, in de loop van je
leven, naar te handelen.
- Gevolgenethiek = De gevolgenethiek wordt ook wel herkend als het ‘ultilisme’. Het ultilisme wordt
gekenmerkt door het feit dat het de gevolgen van handelingen afmeet aan een waarde. Deze waarden
zijn genot, geluk of welzijn
- Zorgethiek = Zij zien Zorgethiek (care ethics) als een interdisciplinair veld van onderzoek dat gedreven
wordt door maatschappelijke vragen. Hierin voeren verschillende stromingen en disciplines een
interdisciplinair gesprek, waaronder filosofie, ethiek, sociale wetenschappen, politieke en
beleidswetenschappen en verpleegwetenschappen. De vraag is wat is de goede zorg?
- Beginselenethiek = De beginselethiek kijkt in essentie naar de aard van de menselijke acties, en
beoordeelt of deze geoorloofd zijn zonder naar de consequenties van de keuze te kijken.
- Ethische gevoeligheid = ethische gevoeligheid of verontwaardiging komt naar voren wanneer we
vinden dat de rechten van de andere (n) in bepaalde situaties geschonden worden. Het doet ons
nadenken over ethische vraagstukken en spoort aan tot levensbeschouwelijke reflectie.
Les 2
- Professionele autonomie = Vrijheid voor degene die een bepaald beroep uitoefent om te beoordelen
hoe hij binnen de kaders van zijn professionele standaard in een bepaalde situatie zal handelen.
- Tuchtrecht = Sanctierecht binnen een bepaalde (beroeps)groep, bijvoorbeeld het medisch tuchtrecht,
het tuchtrecht voor advocaten en het voetbal tuchtrecht van de KNVB.
- Burgerlijke ongehoorzaamheid = Burgerlijke ongehoorzaamheid is een niet-gewelddadige en
gewetensvolle wetsovertreding. Het doel daarvan is om publiekelijk aan te tonen dat een bepaalde wet
of regeringsbeleid onrechtvaardig is en deze te veranderen.
- Politiserend werken = Politiserend werken maakt deel uit van het DNA van elke sociaal werker. In de
meest brede zin gaat politiserend werken over alle interventies en praktijken die bijdragen aan het
publieke meningsverschil over hoe we de samenleving inrichten.
, Les 3
- Normatief multicultularisme = Normatief multiculturalisme (Charles Taylor)? Een norm (regel) om
multiculturalischtisch te zijn. We moeten actief bijdragen aan het behouden en stimuleren van
multiculturalisme. Ondanks dat je niet tot een bepaalde cultuur behoort, moet het een norm zijn om
verschillende culturen te behouden en de eigen cultuur te stimuleren.
- Meervoudige identiteit = Jongeren met een migratieachtergrond groeien vaak op in een huishouden
met een cultureel referentiekader dat anders is dan de dominante cultuur. Ze krijgen vanuit huis
normen, waarden en culturele codes mee die niet altijd goed aansluiten op andere omgevingen.
- Redsitributie en erkenning = ?
- Cultuur relativisme & Normatief universalisme = Cultuurrelativisme is het idee dat de overtuigingen
en gebruiken van een cultuur alleen vanuit die cultuur zelf beoordeeld kunnen worden. Het is
daarmee moreel relativisme toegepast op het niveau van culturen en stelt dat een cultuur
alleen ethisch beoordeeld kan worden met de waarden en normen van die cultuur.
Volgens het empirisch universalisme gaan mensen overal ter wereld uiteindelijk van dezelfde waarden
uit. Aanhangers van het normatief universalisme vinden dat alle culturen van dezelfde rechten dienen
uit te gaan.
Les 4
- Groen sociaal werk = de rol van sociaal werk bij klimaatverandering en de energietransitie
- Wereld en aarde = Klimaatverandering en filosofen. Filosofen kijken naar de wereld en niet naar de
aarde. Met de klimaatverandering kan dit niet langer.
- Marktdenken = Alles is nu bijna te koop. Is dit wel goed? Het bepalen van een prijs op basis van vraag
en aanbod. Er komen prijskaartjes te hangen aan dingen die wij niet willen. Je kan bijvoorbeeld extra
service krijgen van de huisarts doormiddel van een extra centje.
Les 5 & 6
Fenomenologie: Dit is een filosofische stroming die er vanuit gaat dat alles kennis uit ervaringen moet
worden gehaald. De manier hoe we dingen ervaren en wat er achter de ervaringen zit.
Doodsangst: Bang zijn voor de dood. Je krijgt paniek wanneer je denk de dood te gaan ervaren.
Taoisme: Dit is een chinese mystieke, filosofische en religieuze stroming. Het gaat er vooral over hoe je
moet handelen in het leven en de eenwording krijgen met de Tao.
Amor fati: Dit betekent liefde voor het lot. Je hebt niet overal invloed op. Soms moet je het accepteren
zoals het is. We moeten onze acties richten op dingen waar we wel invloed op hebben. En als we iets
moeten verdragen dat we niet kunnen veranderen, we dat op een positieve manier doen.
Existentialisme: Stroming die individuele vrijheid, verantwoordelijkheid en subjectiviteit vooropstelt. Ze
beschouwen ieder als een uniek wezen, verantwoordelijk voor hun eigen daden en lot.
4 edele waarheden Boeddhisme: Er is lijden, het lijden heeft een oorzaak, de oorzaak van het lijden
kan opgeheven worden, het achtvoudige pad te volgen wordt het lijden beëindigd.
Esthetische, ethische en religieuze levenshouding
