Samenvatting H2 - Motivatiepsychologie

Opvoedkunde 2a – Motivatiepsychologie

Wat is het object van de motivatiepsychologie? (doel)
Antwoorden zoeken op de vragen naar het waarom en het waartoe van de gedragingen van mensen
en dieren.

Wat is motivatie?

 De motivatie is het dynamische uitgangspunt van het gedrag.
 Motivatie is geen statisch gegeven (aanwezig of niet), maar kan veranderen.
 Het is een soort ‘psychische energie’, die kracht levert voor het stellen van gedragingen.

Wat is het interactieperspectief?
Lewin stelt dat gedrag het resultaat is van de interactie tussen persoon en omgeving. Bijvoorbeeld:
gedrag (al dan niet naar de navorming gaan) = interactie tussen persoon (interesse in tablets,
schuldig voelen t.o.v. directie, …) en de omgeving (drukke werkweek in het verschiet, directie die hoge
verwachtingen stelt, …).




Welke foutieve of eenzijdige verklaringen voor demotivatie zijn er en leg ze kort uit.

 Oorzaak bij de leerling zelf leggen: deze verklaringen zijn eenzijdig omdat ze de oorzaken
uitsluitend leggen ofwel bij de leerlingen zelf, ofwel in de ruimere maatschappelijke context
waaraan het onderwijs zelf weinig kan veranderen.
 Leraren en leerlingen geven elkaar de fout: leraren leggen de oorzaken bij de leerlingen zelf in
de thuissituatie, leerlingen zeggen dan weer dat de leerstof niet boeiend genoeg is,…

Op welke kernmerken moeten we beroep doen om motivatie en demotivatie te verklaren?

 persoonskenmerken
 variabelen in de schoolsituatie
 de familiale situatie
 de maatschappelijke situatie van de leerlingen

Hoe bereken je het prestatieniveau? Geef meer uitleg
prestatieniveau= capaciteiten x motivatie

 het is een product, geen som. Er is dus zeker motivatie nodig om te presteren, indien het een
som was zou er altijd prestatie zijn zelfs als de motivatie 0 is. Dit is dus niet het geval, als de
motivatie 0 is dan is het prestatieniveau vanzelfsprekend 0.

Wat is de relatie tussen capaciteit en motivatie, leg uit a.d.h.v. een voorbeeld?
Filip is een heel verstandige jongen, maar toch moet hij blijven zitten. Verwonderlijk is dat niet: hij
heeft er niets voor gedaan. Hij wil het niet. Studeren interesseert hem niet. Hij is absoluut niet
gemotiveerd. Gaat liever wat met vrienden op straat rondhangen en voetballen. Filip is een
‘onderpresteerder’.

, Wat is de zelfdeterminatietheorie?
deze bestudeert motivatie en persoonlijkheid. Schenkt uitgebreid aandacht aan de redenen waarom
we doen wat we doen.




Wanneer zijn leerlingen autonoom gemotiveerd?
wanneer ze een activiteit uitvoeren, omdat ze deze persoonlijk zinvol achten of wanneer ze de
activiteit op zich interessant vinden.

Welk onderscheid bestaat er in autonome motivatie, leg ze uit.

1. Passie: als ze de activiteit uitvoeren omwille van de activiteit op zich. Ze vinden het fijn wat ze
doen.
2. Persoonlijk belang: omdat de taak persoonlijk relevant of betekenisvol is. (niet gelijk aan
plezier). Ze begrijpen wel waarom het belangrijk is wat ze doen.

Wanneer zijn leerlingen gecontroleerd gemotiveerd?
bij gecontroleerde motivatie gaat het om druk (van buitenaf of van de persoon zelf).  drijfveer =
verplichting

Gevolg? Gevoelens van stress en druk  aanzetten om iets te doen, MAAR kwaliteit van gedrag kan er
onder leiden.

Welk onderscheid bestaat er in gecontroleerde motivatie, leg ze uit.

1. Interne verplichting: leerlingen zetten zichzelf onder druk
 Vermijden negatieve gevoelens (bv schuld, schaamte,…)
 Nastreven positieve gevoelens (bv zichzelf bewijzen)
2. Externe verplichting: leerlingen zetten zich in om aan de verwachtingen van anderen te
voldoen.
 Ervaren weinig keuze  gedrag wordt extern gestuurd
 Hebben gevoel zich te moeten inzetten om aan verwachten van anderen te voldoen

Uit welke twee algemene bronnen van amotivatie voortkomen?

1. gebrek aan bezorgdheid of waarde voor de activiteit.
2. gebrek aan gepercipieerde competentie. Dit betekent dat men zichzelf niet competent acht
om zijn/haar gedrag te veranderen.