Samenvatting casus 6 blok GEZONDHEID

CASUS MW. BOUWMANS IN DE THUISSITUATIE

CGO

Hospitalisatie  iemand is zo gewend aan hoe iets tijdens een opname/ in (bijv.) een instelling gaat dat
veranderingen in het dagelijks leven/functioneren/doen heel lastig gaat

GEZONDHEIDSDETERMINANTEN FYSIEKE EN MAATSCHAPPELIJKE OMGEVING &
MEDISCHE ZORG EN PREVENTIE


WAAR IS DE THUISZORG VOOR, WIE WERKEN ER IN THUISZORGORGANISATIES EN WAT
KAN DE THUISZORG AAN ONDERSTEUNDING BIEDEN VOOR DE CLIËNT?

Wijkteam  HBO-v verpleegkundige met: social workers, fysio, diëtiste, politie, huisarts, ergotherapeut




LICHT HET BELANG VAN INFORMELE ZORGVERLENING IN DE THUISSITUATIE TOE.

Signalerende functie  om preventief te kijken/onderzoeken en zorg af te kunnen stemmen

….


LEG UIT WELKE FACTOREN VAN INVLOED ZIJN OP GEZOND OUDER WORDEN.




BESCHRIJF WAT WORDT BEDOELD MET MAATSCHAPPELIJKE EN FYSIEKE OMGEVING ALS
GEZONDHEIDSDETERMINANT EN KAN UITLEGGEN HOE DEZE VAN INVLOED IS OP DE
GEZONDHEID.

In het health concept van Lalonde wordt het externe milieu ingedeeld in gezondheidsdeterminanten fysieke- en
maatschappelijke omgeving

Gezondheidsdeterminant fysieke omgeving

Het milieu  de bodem, water, lucht, klimaat en de ons omringende organismen

Speelt een rol bij het ontstaan van gezondheidsproblemen  effect van specifieke stoffen uit het milieu (op
korte en lange termijn) is niet altijd duidelijk  verschillende routes waarlangs blootstelling kan plaatsvinden:

Chemische factoren 

- Zit in stoffen  zoals dioxinen en PCB’s (polychloorbifenylen)  dioxinen zijn waarschijnlijk
kankerverwekkend en hebben een negatieve invloed op het immuunsysteem/voortplanting
- Deze stoffen veroorzaken hardnekkige verontreinigen en bedreigen de gezondheid  Belangrijke
verontreiniging van de buitenlucht is smog (de concentraties van stikstof en koolwaterstoffen zijn
verhoogd  Gezondheidsproblemen die hier mee samen hangen zijn

,  Longfunctieklachten (hoesten, ademhalingsproblemen, beklemmend gevoel op de borst)
 Geïrriteerde mond-, neus-, en keelslijmvliezen
 Oogirritatie
- Deze stoffen zijn slecht afbreekbaar en hebben de neiging tot ‘stapelen’ in menselijk vetweefsel
- Deze stoffen zijn toxisch
- Mensen krijgen ze vooral binnen via het voedsel (specifiek door het eten van dierlijke producten)
- Stank die wordt veroorzaakt door het verkeer en de industrie is ook een belangrijke omgevingsfactor
 veroorzaakt:
 Hoofdpijn, duizeligheid en misselijkheid
 kan effect hebben op hartslag en ademhalingsfrequentie



Fysische factoren 

- Omgevingsfactoren  met name fijnstof (milieufactor), daarna verkeersgeluid en tabaksrook in de
omgeving en radon
 Verkeersgeluid en tabaksrook zijn ook elementen van een ongezond binnenmilieu

- Inrichting van de leefomgeving (inclusief hoeveelheid en kwaliteit van het groen) en
klimaatverandering zijn ook van invloed op gezondheid  lastiger in kaart te brengen

- Geluidshinder  veroorzaakt stressverschijnselen zoals hoge bloeddruk/ coronaire hartziekte bij
langdurige blootstelling  ook andere verschijnselen

- Straling  Kortdurende blootstelling  bijv. roodheid huid en haaruitval/ Langdurige blootstelling 
bijv. huidschade of kanker
 Radon en thorium
 Uv-straling

- Asbest



Biotische factoren  levende organismen of resten daarvan (zoals micro-organismen in het drink- of
zwemwater)

- Allergenen spelen een rol in het binnenmilieu  komen in de buitenlucht terecht door bijv.
huisstofmijt, schimmels en huisdieren  door vochtproblemen neemt de blootstelling aan schimmels
en huisstofmijt toe  leidt tot:
 Gevoelige luchtwegen en luchtweginfecties (kan tot COPD leiden)
- Van micro-organismen die kunnen voorkomen in drinkwater zijn de (fecaal uitgescheiden) bacteriën
belangrijk (bijv. salmonella)
- Infectieziekten vormen een bedreiging voor de gezondheid + veroorzaken gezondheidsproblemen



Gezondheidsdeterminant maatschappelijke omgeving

Maatschappelijke, exogene gezondheidsdeterminant heeft betrekking op de invloed van werk, school en gezin,
sociaaleconomische positie en sociale omgeving op de gezondheid(stoestand)

, - Werk  psychisch belastend (onvoldoende herstellen van belasting na het werk) relaties met
leidinggevende en collega’s / taakcomplexiteit / (gebrek aan) eigen invloed op de planning van
werkzaamheden
 In de gezondheidssector is er vaker sprake van gebrek aan autonomie en onvoldoende beloning 
werkdruk (als indicatie van de psychosociale belasting van de werksituatie) in de gezondheidszorg en
het onderwijs is hoog en neem toe
 Aandoeningen van het houdings- en bewegingsapparaat  aandoeningen van de wervelkolom, weke
delen en gewrichtsaandoeningen/// psychische aandoeningen  ernstige stress,
stemmingsstoornissen, aanpassingsstoornissen, hoofdpijn, slaapstoornissen en depressiviteit
 Mensen met chronische ziekte (met beperking) werken minder

- School  school is hetzelfde voor kinderen als werk voor volwassenen
 Heeft een belangrijke verantwoordelijkheid in het bevorderen en beschermen van de lichamelijke en
geestelijke gezondheid van kinderen en jongeren
 School moet veilig zijn / leraren moeten oog hebben op de thuissituatie, en problemen tijdig
signaleren (zo nodig hulp inschakelen)
 Gezondheidsproblemen bij kinderen en jongeren  vaak te maken met groei en ontwikkeling/ eigen
maken van (sociale) vaardigheden / psychische gezondheid (te maken met genetische factoren,
hersenbeschadiging, neurologische afwijkingen) / problemen in gezinsrelaties / ongunstige fysieke
omgeving

- Sociaaleconomische positie van mensen met een etnische achtergrond hebben een relatie met
(on)gezondheid  mensen met een lager opleidings-, beroeps- of inkomensniveau hebben een
minder gunstige gezondheidstoestand + meer lichamelijke en psychische gezondheidsproblemen
 Hoe hoger de opleiding hoe meer positieve ervaringen mensen hebben met sociale relaties
 Hoe hoger de opleiding hoe minder eenzaam mensen zich voelen

- Ontvangen van sociale steun  werkt ‘beschermend’ en heeft een positief effect op het lichamelijk
functioneren  meer op het beloop van ziekte niet het ontstaan
 Op het cardiovasculaire, immuun- en neuro-endocrine systeem
 Mensen met meer sociale steun hebben een grotere kans langer te leven
 Ouderen minder toegang tot hulpbronnen en persoonlijke steun  ervaren minder sociale steun
 Mensen met meer sociale steun voelen zich meer gewaardeerd en hebben vaker het gevoel dat er
daadwerkelijke hulp beschikbaar is bij nood + sociale steun heeft een positieve invloed op psychische
gezondheid
 Eenzaamheid (ouderen en jongeren het meest – mensen met beperking meer dan mensen zonder
beperking)  zorgt voor depressieve klachten en burn-out




HEALTHY AGEING

Healthy ageing  oudere mensen die gezond ouder worden


WAT ZIJN VEELVOORKOMENDE GEZONDHEIDSPROBLEMEN BIJ OUDEREN.

- 5 zintuigen nemen af vanaf een leeftijd van 30


BENOEM WAT DE IMPACT IS VAN INCONTINENTIE OP EEN ZORGVRAGER.

, Incontinentie  onvrijwillig urine verliezen

Veel voorkomend bij ouderen



- Stressincontinentie  urineverlies onder druk/inspanning; zoals hoesten, niezen, springen, tillen
- Urgency incontinentie  gerelateerd aan sterke aandrang
- Functionele incontinentie  je kan wel plassen maar je bent niet snel genoeg (om naar de wc te
komen)
- Overloopincontinentie  urine verliezen zonder aandrang te voelen
- Totale incontinentie  het mechanisme functioneert helemaal niet meer
- Schijnincontinentie  hele tijd aandrang voelen zonder naar de wc te moeten



Wat zijn de fysieke mechanismen bij stressincontinentie? Fysieke gevolgen bij totale urine-incontinentie?

Stress incontinentie  druppeltjes of scheutjes urine verliezen  komt voor bij een niet goede sluiting van de
blaas

Totale incontinentie  voortdurend druppelen van urine uit de plasbuis – zowel ‘s nachts als overdag 
sluitingsmechanisme van de blaas doet het totaal niet meer




Wat is de invloed van incontinentie op het zelfvertrouwen? Wat voor gevolgen heeft dit mogelijk op het
leven van een cliënt?

Gevolgen

- Schaamte
- Gevoel van controleverlies
- Ongemak

Secundair gevolg

- Geen vertrouwen in eigen lichaam
- Terugtrekken/opsluiten
 Niet goed meer goed naar bijv. afspraken durven
- Altijd op moeten letten

- Primair  verminderd sociaal contact/ sociaal isolement
- Secundair  depressie


Welke interventies kun je als verpleegkundige toepassen als er sprake is van incontinentie

- Voorlichting geven
- Incontinentiemateriaal
- Schema maken voor de toilet – plasschema
- Fysio inschakelen voor fysiotherapie  bijv. bekkenbodemtherapie
- Trainen van spier
- Obstakels verminderen (weg naar wc wordt eenvoudiger)
- Medicatie
- Bij mannen condoomkatheter

Zelfmanagement qua lichamelijke verzorging en verschonen van inco-materiaal stimuleren

- Uitleggen wat het oplevert (motiverende gespreksvorming)