Ba3: Infectieziekten 3
INTRODUCTIE ............................................................................................................................ 3
DIAGNOSTIEK VAN INFECTIEZIEKTEN EN RATIONEEL GEBRUIK VAN DIAGNOSTICA
....................................................................................................................................................... 4
ANTIBIOTICA ............................................................................................................................ 15
ACUTE KOORTS ........................................................................................................................ 42
GLOBALE ANTIMICROBIËLE RESISTENTIE EN INTERVENTIE ........................................ 59
RESPIRATOIRE INFECTIES ..................................................................................................... 68
URINEWEGINFECTIES ............................................................................................................ 83
INFECTIES IN PATIËNTEN MET EEN VERMINDERDE IMMUNITEIT ........................... 101
SEKSUEEL OVERDRAAGBARE AANDOENINGEN (SOA’S) ............................................... 127
CHRONISCHE KOORTS: DIAGNOSTISCHE AANPAK ....................................................... 135
CHRONISCHE KOORTS: CASUÏSTIEK ................................................................................. 145
PARASITAIRE INFECTIES IN REIZIGERS EN MIGRANTEN ............................................ 162
PRETRAVEL ............................................................................................................................. 180
POSTTRAVEL........................................................................................................................... 196
TRAVELER’S DIARRHOEA – INFECTIEUZE ENTERITIS .................................................. 212
ZOÖNOTISCHE INFECTIES ................................................................................................... 224
HEALTH CARE ASSOCIATED INFECTIONS: INTRODUCTIE ........................................... 253
PRINCIPES VAN INFECTIE PREVENTIE EN CONTROLE (IPC) ....................................... 258
SURGICAL SITE INFECTION ................................................................................................. 267
1
,VREEMDE LICHAAM INFECTIES ......................................................................................... 276
BOT- EN GEWRICHTSINFECTIES ........................................................................................ 284
CASUS SAB EN ENDOCARDITIS ........................................................................................... 295
2
,Introductie
De specialisatie infectieziekten is erop gericht om de complexe wereld van de infectieziekten te
proberen te begrijpen. Deze bacteriën vinden we namelijk overal in onze omgeving terug en ze
worden overgedragen via contact met de omgeving, contact met mensen, bij de zorg …
De laatste jaren zien we dat de aandacht voor majeure
infectieziekten is gestegen, maar dat betekent niet dat er
meer zijn bijgekomen. Het is ook niet zo dat 1 bepaalde
infectie sterk gaat overheersen (behalve misschien corona).
Heel veel infectieziekten komen door elkaar voor, we zien
ebola in Uganda, de apenpokken in Europa, polio in New York
en difterie bij jonge migranten in Europa (september 2022).
Het is ons menselijke gedrag dat de drijvende kracht is achter de transmissie van
infectieziekten.
Als het ons eigen menselijke gedrag is, dat zorgt dat we kwetsbaar zijn voor infecties dan kunnen
we ons gedrag ook aanpassen om
onszelf te beschermen.
- Hygiëne
- Sanitatie
- Behuizing
- Voeding
- Vaccinatie
- Vector controle
- Hand hygiëne
- Behandeling
Een pandemie controleren vraagt ook veel van deze inspanningen, en niet slechts 1 maar
verschillende “lagen”/interventies die elkaars “gaten”/faalpunten gaan opvangen. Dan kan je bijna
zeker zijn dat er nog maar heel weinig kans op infectie is.
3
, Diagnostiek van infectieziekten en rationeel gebruik van
diagnostica
Diagnostiek van infectieziekten
Introductie
Testen voor een individueel persoon worden normaal aangevraagd door de
behandelende arts, voor informatie of de patiënt een infectie heeft, welk
micro-organisme de oorzaak is en welke antimicrobiële middelen gebruikt
kunnen worden. Afhankelijk van wat de arts wil weten, moeten bepaalde
stalen afgenomen worden, deze kunnen verschillen per onderzoek. Als laatste moeten de mensen
in het labo ook nog weten welke analyses ze moeten gaan uitvoeren.
Fases
Pre-analytische fase Analytische fase Post-analytische fase
Staal collectie Technisch proces waarbij het Validatie
resultaat van microbiologische
analyses verkregen wordt
Verzamelen van klinisch Contextuele interpretatie van
relevante informatie het resultaat
Voorbereiding, transport en Geschikte berichtgeving van
preservatie van het sample tot het resultaat aan de aanvrager
in het labo binnen een periode consistent
met de huidige eisen
De nadruk wordt veel gelegd op de analytische fase maar eigenlijk zijn ze alle drie even belangrijk.
Het is onder andere ook belangrijk dat je staal op een goede manier genomen is, want anders gaat
de analyse zelf ook niet goed verlopen.
Sample types
Type 1: normaal, steriele stalen
Het gaat hier om de monsters die we nemen uit gesloten lichaamsholtes, zoals bloed,
CSV, gal, synoviaal vocht, pleuraal vocht en pericardiaal en middenoorvocht. Maar het
kan ook gaan om een extractie uit interne organen zoals het hart, de lever, de milt en het
brein.
In deze stalen is het belangrijk om te beseffen dat elk isolaat, elke kiem van belang kan
zijn. We gaan ze dan allemaal identificeren en er een gevoeligheidsbepaling op doen. Dit
geldt natuurlijk enkel als het monster aseptisch is genomen.
Type 2: stalen in connectie met commensale flora
Hier gaat het meestal over communicerende lichaamsdelen zoals uitgeademd sputum,
endotracheale aspiraten, schone urine en maag- en baarmoederhalsmonsters. Het is
onmogelijk om deze monsters op een volledig aseptische manier te verkrijgen, er gaat
altijd wat commensale flora zijn.
Daarom is het belangrijk bij dit type dat we een kwaliteitscontrole van het monster
gaan doen voordat we gaan besluiten of we het monster verder gaan processen. Voor
deze types van samples gebruiken we ook een significantie-threshold voor de
4
INTRODUCTIE ............................................................................................................................ 3
DIAGNOSTIEK VAN INFECTIEZIEKTEN EN RATIONEEL GEBRUIK VAN DIAGNOSTICA
....................................................................................................................................................... 4
ANTIBIOTICA ............................................................................................................................ 15
ACUTE KOORTS ........................................................................................................................ 42
GLOBALE ANTIMICROBIËLE RESISTENTIE EN INTERVENTIE ........................................ 59
RESPIRATOIRE INFECTIES ..................................................................................................... 68
URINEWEGINFECTIES ............................................................................................................ 83
INFECTIES IN PATIËNTEN MET EEN VERMINDERDE IMMUNITEIT ........................... 101
SEKSUEEL OVERDRAAGBARE AANDOENINGEN (SOA’S) ............................................... 127
CHRONISCHE KOORTS: DIAGNOSTISCHE AANPAK ....................................................... 135
CHRONISCHE KOORTS: CASUÏSTIEK ................................................................................. 145
PARASITAIRE INFECTIES IN REIZIGERS EN MIGRANTEN ............................................ 162
PRETRAVEL ............................................................................................................................. 180
POSTTRAVEL........................................................................................................................... 196
TRAVELER’S DIARRHOEA – INFECTIEUZE ENTERITIS .................................................. 212
ZOÖNOTISCHE INFECTIES ................................................................................................... 224
HEALTH CARE ASSOCIATED INFECTIONS: INTRODUCTIE ........................................... 253
PRINCIPES VAN INFECTIE PREVENTIE EN CONTROLE (IPC) ....................................... 258
SURGICAL SITE INFECTION ................................................................................................. 267
1
,VREEMDE LICHAAM INFECTIES ......................................................................................... 276
BOT- EN GEWRICHTSINFECTIES ........................................................................................ 284
CASUS SAB EN ENDOCARDITIS ........................................................................................... 295
2
,Introductie
De specialisatie infectieziekten is erop gericht om de complexe wereld van de infectieziekten te
proberen te begrijpen. Deze bacteriën vinden we namelijk overal in onze omgeving terug en ze
worden overgedragen via contact met de omgeving, contact met mensen, bij de zorg …
De laatste jaren zien we dat de aandacht voor majeure
infectieziekten is gestegen, maar dat betekent niet dat er
meer zijn bijgekomen. Het is ook niet zo dat 1 bepaalde
infectie sterk gaat overheersen (behalve misschien corona).
Heel veel infectieziekten komen door elkaar voor, we zien
ebola in Uganda, de apenpokken in Europa, polio in New York
en difterie bij jonge migranten in Europa (september 2022).
Het is ons menselijke gedrag dat de drijvende kracht is achter de transmissie van
infectieziekten.
Als het ons eigen menselijke gedrag is, dat zorgt dat we kwetsbaar zijn voor infecties dan kunnen
we ons gedrag ook aanpassen om
onszelf te beschermen.
- Hygiëne
- Sanitatie
- Behuizing
- Voeding
- Vaccinatie
- Vector controle
- Hand hygiëne
- Behandeling
Een pandemie controleren vraagt ook veel van deze inspanningen, en niet slechts 1 maar
verschillende “lagen”/interventies die elkaars “gaten”/faalpunten gaan opvangen. Dan kan je bijna
zeker zijn dat er nog maar heel weinig kans op infectie is.
3
, Diagnostiek van infectieziekten en rationeel gebruik van
diagnostica
Diagnostiek van infectieziekten
Introductie
Testen voor een individueel persoon worden normaal aangevraagd door de
behandelende arts, voor informatie of de patiënt een infectie heeft, welk
micro-organisme de oorzaak is en welke antimicrobiële middelen gebruikt
kunnen worden. Afhankelijk van wat de arts wil weten, moeten bepaalde
stalen afgenomen worden, deze kunnen verschillen per onderzoek. Als laatste moeten de mensen
in het labo ook nog weten welke analyses ze moeten gaan uitvoeren.
Fases
Pre-analytische fase Analytische fase Post-analytische fase
Staal collectie Technisch proces waarbij het Validatie
resultaat van microbiologische
analyses verkregen wordt
Verzamelen van klinisch Contextuele interpretatie van
relevante informatie het resultaat
Voorbereiding, transport en Geschikte berichtgeving van
preservatie van het sample tot het resultaat aan de aanvrager
in het labo binnen een periode consistent
met de huidige eisen
De nadruk wordt veel gelegd op de analytische fase maar eigenlijk zijn ze alle drie even belangrijk.
Het is onder andere ook belangrijk dat je staal op een goede manier genomen is, want anders gaat
de analyse zelf ook niet goed verlopen.
Sample types
Type 1: normaal, steriele stalen
Het gaat hier om de monsters die we nemen uit gesloten lichaamsholtes, zoals bloed,
CSV, gal, synoviaal vocht, pleuraal vocht en pericardiaal en middenoorvocht. Maar het
kan ook gaan om een extractie uit interne organen zoals het hart, de lever, de milt en het
brein.
In deze stalen is het belangrijk om te beseffen dat elk isolaat, elke kiem van belang kan
zijn. We gaan ze dan allemaal identificeren en er een gevoeligheidsbepaling op doen. Dit
geldt natuurlijk enkel als het monster aseptisch is genomen.
Type 2: stalen in connectie met commensale flora
Hier gaat het meestal over communicerende lichaamsdelen zoals uitgeademd sputum,
endotracheale aspiraten, schone urine en maag- en baarmoederhalsmonsters. Het is
onmogelijk om deze monsters op een volledig aseptische manier te verkrijgen, er gaat
altijd wat commensale flora zijn.
Daarom is het belangrijk bij dit type dat we een kwaliteitscontrole van het monster
gaan doen voordat we gaan besluiten of we het monster verder gaan processen. Voor
deze types van samples gebruiken we ook een significantie-threshold voor de
4
