Markten en Prijzen Module 1
De speltheorie
Wat is de speltheorie
= een economische theorie waar een beslissing ook gevolgen voor een
andere partij met zich mee brengt.
Voorbeelden speltheorieën
Tit-for-Tat: strategie van tegenspeler kopiëren
Grimtrigger: vanaf het moment dat de tegenstander niet meewerkt, volledig
tegenwerken.
Nut speltheorie
Het wordt gebruikt om de strategie van spelers te analyseren en zo het best
mogelijk resultaat te bekomen.
Dominante strategie
= een strategie die een speler het beste resultaat levert ongeacht de keuze van
de andere speler.
Dominante strategie altijd aanwezig?
Neen, stel dat beide spelers een dominante strategie hebben zal de combinatie
van hun strategieën het evenwicht in dominante strategieën vormen.
Coöperatief evenwicht
Bekomen we wanneer de partijen samenwerken
Nash evenwicht
Wat is het nash evenwicht
= een combinatie van strategieën waarbij geen enkele speler de intentie heeft
zijn strategie te wijzigen, gegeven de strategie van de andere speler.
Opm: soms zijn er geen dominante strategie maar wel 1 of meerdere Nash-
evenwichten
Nash evenwicht gemengde strategieën
Er is er altijd een nash-evenwicht
Productiemogelijkhedencurve
Wat is de productiemogelijkhedencurve
De hoeveelheid goederen van die een persoon of onderneming kan produceren
met maximale inzet van de productiefactoren.
Wat is de productiemogelijkhedenverzameling
Alle punten onder en op de productiemogelijkhedencurve.
Wat is de opportuniteitskost
De hoeveelheid van het ene product wat er opgeofferd moet worden voor de
extra productie van het andere product.
,Men zal slim moeten omgaan met de productiemiddelen vanwege de schaarste.
Wat is het comparatief voordeel
Een voordeel dat een land heeft op de productie van een goed t.o.v. een ander
land. Dit wil zeggen dat een land korter nodig heeft voor productie van dezelfde
hoeveelheid dan een ander land.
Wat is specialisatie
In geval van internationale handel zal een land zich specialiseren in het product
dat het land het efficiëntst produceert.
Wat is de consumptiemogelijkhedencurve
Een curve die weergeeft hoeveel een land van iets kan consumeren.
Markten en Prijzen Module 2
De vraag
Factoren die de vraag naar een goed beïnvloeden
Prijs
Prijs van alternatieven
Inkomen
Weer
Campagnes
Reservatieprijs = prijs die een consument bereid is te betalen voor een
goed of dienst
Wat is de partiele vraag
Een omstandigheid bij het vormen van de vraagcurve waar alle andere factoren
constant blijven.
Notatie: V(p)
Wat is de wet van de vraag
Hoe hoger de prijs van een goed of dienst hoe lager de vraag ernaar.
Het consumentensurplus
Wat is het consumentensurplus
Het verschil tussen de werkelijke prijs en de reservatieprijs van een persoon.
Of: het verschil tussen de totale bereidheid om te betalen de totale uitgaven bij
een gegeven prijs
Hoe kunnen we het consumentensurplus grafisch afleiden?
De totale oppervlakte tussen de vraagcurve en de horizontale die de prijs
weergeeft.
De marktvraag
Wat is de marginale bereidheid tot betalen?
De prijs die men bereid is te betalen voor het laatste goed/ product.
,Consumentensurplus bij een vloeiende curve
= totale bereidheid tot betalen – totale uitgaven
Relatie vraag en marginale bereidheid te betalen
Hoe hoger de vraag hoe kleiner de marginale bereidheid tot betalen.
Voorschrift vraagcurve
V(p) = 600 – 100p
Wat zijn marktfalingen?
Het slecht werken van een markt
Het aanbod
Factoren die het partiele aanbod beïnvloeden
- Productiekost
- Huur
- Loon werknemer
- Prijs ingrediënten
Wat is de reservatieprijs
Minimale prijs waarvoor een producent iets wil aanbieden. Dit komt overeen met
de kostprijs van 1 product.
Relatie prijs en aanbod
Hoe hoger de prijs hoe hoger de aangeboden hoeveelheid
Het producentensurplus
Wat is het producentensurplus
Het verschil tussen de reservatieprijs en de werkelijke prijs waaraan een goed
wordt aangeboden voor een bepaalde hoeveelheid.
Totale producentensurplus grafisch
Oppervlakte tussen aanbodcurve een horizontale rechte die de prijs weergeeft.
Of: verschil tussen totale opbrengsten en de totale kosten.
Het marktaanbod
Wat is de marginale kost
De extra kost voor het produceren van zijn laatst aangeboden item.
Producentensurplus bij een vloeiende curve
= totale opbrengsten – totale kosten
Voorschrift aanbodcurve
A(p) = -150 + 150p
Prijsvorming
Wat is een vraagoverschot
We spreken van een vraagoverschot wanneer de vraag groter is dan het aanbod.
=> opwaartse druk op de prijs.
Wat is een aanbodoverschot
, We spreken van een aanbodoverschot wanneer het aanbod groter is dan de
vraag. => neerwaartse druk op de prijs
Wat is een evenwicht
Vraag = aanbod => de prijs zal niet veranderen
Wat is de marktprijs bij een marktevenwicht?
= de laagste marginale betalingsbereidheid van de eerste consument die gaat
kopen
opm: de marktprijs is niet gelijk aan de waarde die consumenten hechten aan
een goed.
De prijs van een mensenleven
Stated preferences: via een bevraging
Revealed preferences: verloning jobs met risicospreiding
De waarde-diamanten paradox
Water is minder duur omdat het levensnoodzakelijk is en er een relatief groot
aanbod van op de markt is. Ook zien we dat het productieproces van water een
zeer lage kostprijs kent. Diamanten zijn zeer exclusief, mede omdat het aanbod
zo klein is en er weinig landen zijn die deze grondstof bezitten.
Verschuivingen van vraag en aanbod
Wat gebeurt er bij een toename van vraag of aanbod
Verschuiving van curves naar rechts.
Wat gebeurt er bij een afname van vraag of aanbod?
Verschuiving van curves naar links
Factoren die verschuivingen van vraag of aanbod beïnvloeden
- Prijs alternatieven
- Inkomen
- Weer
- Reclame
Markten en prijzen module 3
De eigen prijselasticiteit van de vraag
Wat is de prijselasticiteit?
De prijselasticiteit toont het verband tussen een verandering in de prijs en een
verandering in gevraagde hoeveelheid.
Wat meet de prijselasticiteit van de vraag?
De eigen verandering in de vraag naar een goed bij een relatieve verandering in
de prijs van dat goed.
De speltheorie
Wat is de speltheorie
= een economische theorie waar een beslissing ook gevolgen voor een
andere partij met zich mee brengt.
Voorbeelden speltheorieën
Tit-for-Tat: strategie van tegenspeler kopiëren
Grimtrigger: vanaf het moment dat de tegenstander niet meewerkt, volledig
tegenwerken.
Nut speltheorie
Het wordt gebruikt om de strategie van spelers te analyseren en zo het best
mogelijk resultaat te bekomen.
Dominante strategie
= een strategie die een speler het beste resultaat levert ongeacht de keuze van
de andere speler.
Dominante strategie altijd aanwezig?
Neen, stel dat beide spelers een dominante strategie hebben zal de combinatie
van hun strategieën het evenwicht in dominante strategieën vormen.
Coöperatief evenwicht
Bekomen we wanneer de partijen samenwerken
Nash evenwicht
Wat is het nash evenwicht
= een combinatie van strategieën waarbij geen enkele speler de intentie heeft
zijn strategie te wijzigen, gegeven de strategie van de andere speler.
Opm: soms zijn er geen dominante strategie maar wel 1 of meerdere Nash-
evenwichten
Nash evenwicht gemengde strategieën
Er is er altijd een nash-evenwicht
Productiemogelijkhedencurve
Wat is de productiemogelijkhedencurve
De hoeveelheid goederen van die een persoon of onderneming kan produceren
met maximale inzet van de productiefactoren.
Wat is de productiemogelijkhedenverzameling
Alle punten onder en op de productiemogelijkhedencurve.
Wat is de opportuniteitskost
De hoeveelheid van het ene product wat er opgeofferd moet worden voor de
extra productie van het andere product.
,Men zal slim moeten omgaan met de productiemiddelen vanwege de schaarste.
Wat is het comparatief voordeel
Een voordeel dat een land heeft op de productie van een goed t.o.v. een ander
land. Dit wil zeggen dat een land korter nodig heeft voor productie van dezelfde
hoeveelheid dan een ander land.
Wat is specialisatie
In geval van internationale handel zal een land zich specialiseren in het product
dat het land het efficiëntst produceert.
Wat is de consumptiemogelijkhedencurve
Een curve die weergeeft hoeveel een land van iets kan consumeren.
Markten en Prijzen Module 2
De vraag
Factoren die de vraag naar een goed beïnvloeden
Prijs
Prijs van alternatieven
Inkomen
Weer
Campagnes
Reservatieprijs = prijs die een consument bereid is te betalen voor een
goed of dienst
Wat is de partiele vraag
Een omstandigheid bij het vormen van de vraagcurve waar alle andere factoren
constant blijven.
Notatie: V(p)
Wat is de wet van de vraag
Hoe hoger de prijs van een goed of dienst hoe lager de vraag ernaar.
Het consumentensurplus
Wat is het consumentensurplus
Het verschil tussen de werkelijke prijs en de reservatieprijs van een persoon.
Of: het verschil tussen de totale bereidheid om te betalen de totale uitgaven bij
een gegeven prijs
Hoe kunnen we het consumentensurplus grafisch afleiden?
De totale oppervlakte tussen de vraagcurve en de horizontale die de prijs
weergeeft.
De marktvraag
Wat is de marginale bereidheid tot betalen?
De prijs die men bereid is te betalen voor het laatste goed/ product.
,Consumentensurplus bij een vloeiende curve
= totale bereidheid tot betalen – totale uitgaven
Relatie vraag en marginale bereidheid te betalen
Hoe hoger de vraag hoe kleiner de marginale bereidheid tot betalen.
Voorschrift vraagcurve
V(p) = 600 – 100p
Wat zijn marktfalingen?
Het slecht werken van een markt
Het aanbod
Factoren die het partiele aanbod beïnvloeden
- Productiekost
- Huur
- Loon werknemer
- Prijs ingrediënten
Wat is de reservatieprijs
Minimale prijs waarvoor een producent iets wil aanbieden. Dit komt overeen met
de kostprijs van 1 product.
Relatie prijs en aanbod
Hoe hoger de prijs hoe hoger de aangeboden hoeveelheid
Het producentensurplus
Wat is het producentensurplus
Het verschil tussen de reservatieprijs en de werkelijke prijs waaraan een goed
wordt aangeboden voor een bepaalde hoeveelheid.
Totale producentensurplus grafisch
Oppervlakte tussen aanbodcurve een horizontale rechte die de prijs weergeeft.
Of: verschil tussen totale opbrengsten en de totale kosten.
Het marktaanbod
Wat is de marginale kost
De extra kost voor het produceren van zijn laatst aangeboden item.
Producentensurplus bij een vloeiende curve
= totale opbrengsten – totale kosten
Voorschrift aanbodcurve
A(p) = -150 + 150p
Prijsvorming
Wat is een vraagoverschot
We spreken van een vraagoverschot wanneer de vraag groter is dan het aanbod.
=> opwaartse druk op de prijs.
Wat is een aanbodoverschot
, We spreken van een aanbodoverschot wanneer het aanbod groter is dan de
vraag. => neerwaartse druk op de prijs
Wat is een evenwicht
Vraag = aanbod => de prijs zal niet veranderen
Wat is de marktprijs bij een marktevenwicht?
= de laagste marginale betalingsbereidheid van de eerste consument die gaat
kopen
opm: de marktprijs is niet gelijk aan de waarde die consumenten hechten aan
een goed.
De prijs van een mensenleven
Stated preferences: via een bevraging
Revealed preferences: verloning jobs met risicospreiding
De waarde-diamanten paradox
Water is minder duur omdat het levensnoodzakelijk is en er een relatief groot
aanbod van op de markt is. Ook zien we dat het productieproces van water een
zeer lage kostprijs kent. Diamanten zijn zeer exclusief, mede omdat het aanbod
zo klein is en er weinig landen zijn die deze grondstof bezitten.
Verschuivingen van vraag en aanbod
Wat gebeurt er bij een toename van vraag of aanbod
Verschuiving van curves naar rechts.
Wat gebeurt er bij een afname van vraag of aanbod?
Verschuiving van curves naar links
Factoren die verschuivingen van vraag of aanbod beïnvloeden
- Prijs alternatieven
- Inkomen
- Weer
- Reclame
Markten en prijzen module 3
De eigen prijselasticiteit van de vraag
Wat is de prijselasticiteit?
De prijselasticiteit toont het verband tussen een verandering in de prijs en een
verandering in gevraagde hoeveelheid.
Wat meet de prijselasticiteit van de vraag?
De eigen verandering in de vraag naar een goed bij een relatieve verandering in
de prijs van dat goed.
