College aantekeningen Inleiding Psychologie (R_Inl.psy) Psychologie, een inleiding

Hoorcollege 1: psychologische wetenschap
Psychologie = de wetenschap van gedrag en geestelijke processen

 Gedrag → extern waarneembaar
 Geestelijke processen → niet extern waarneembaar


Psychologen bestuderen, verklaren en beïnvloeden hoe mensen zich gedragen, handelen, beslissen,
denken, redeneren, zich ontwikkelen, leren, met elkaar omgaan, etc. --> overal over nagedacht

 Relevant voor veel plekken --> van reclame tot en met GGZ en politiek
 Vooral over hoe gewone mensen zich gedragen --> klein groep bezighouden psychische
mensen.



Waarom psychologie in de opleiding criminologie?
 Voor de gevallen waar je crimineel gedrag voor een individu wil beschrijven, heb je
psychologische theorieën nodig.
 Neuropsychologie: verklaren criminaliteit in hersenen
 IQ: kosten-en baten + beslissingen + LVB
 Psychische stoornissen: toerekeningsvatbaarheid
 Sensatie: hoe we waarnemen + wat we zien --> getuigenverklaringen
 Motivatie: beginnen en stoppen met criminaliteit
 Emoties: agressie bv.
 Persoonlijkheid: sensation seeking bv.
 Geheugen: betrouwbaarheid verklaringen
 Therapieën: tbs
 Leren: ouders zijn crimineel
 Psychologische ontwikkeling: hoe ontwikkelen tot crimineel

,Onderzoek
Ethiek

 Three Identitical Strangers ; Milgram experiment ; Watson en Little Albert ;Onderzoek met
dieren
 Tegenwoordig mogen deze onderzoeken niet meer, normen en waarden zijn veranderd
 Technisch kan er veel onderzocht worden, maar het is ethisch niet verantwoord



Is onafhankelijk objectief onderzoek naar ons zelf wel mogelijk? Hebben we niet allemaal bias? Het is
een enorme uitdaging. Daarom zijn er methoden van empirisch onderzoek ontwikkeld:

 Jezelf en anderen observeren
o Anekdotisch observeren: je ziet iets en wil meer onderzoek doen -> systematisch
observeren
 Testen ontwikkelen
o Testleer: Persoonlijkheidstest, intelligentie
 Het experiment
o Proefpersonen random toewijzen aan condities, voor- en nameting afhankelijke
variabele, statistische toets, dubbelblind
 MRI-scan: activiteiten in de hersenen zien en afwijkingen zien



Nature vs. Nurture

 Tweelingonderzoek
o Twee-eiige tweelingen en eeneiige tweelingen interessant voor psychologen, vooral
bij scheiding bij geboorte
 Verschillende culturen met elkaar vergelijken
o Emoties hebben universeel dezelfde betekenissen, zoals huilen en lachen = NATURE



Metaforen = vorm van beeldspraak waarbij er sprake is van een impliciete (onuitgesproken)
vergelijking. Ontstaan uit de mentale (cognitieve) behoefte nieuwe inzichten te benoemen vanuit
een overeenkomst met het reeds bekende.

,Perspectieven in de psychologie
1. Biologische perspectief
 oorzaken van gedrag zoekt in het functioneren van de genen, de hersenen en het
zenuwstelsel en hormoonstelsel
 Descartes: “menselijke gedragingen en gevoelens komen voort uit lichamelijke
activiteit in het zenuwstelsel”
 Meest nature georienteerd
 Evolutionaire psychologie
o Jane Goodall, kijken naar apen
o Lorenz -> onderzoek bij imprenting bij vogels -> periode na geboorte heel
belangrijk
 Neurowetenschap
o Enorme ontwikkeling door MRI
o Dick Swaab: ontwikkelingen in baarmoeder spelen zelfs rol
2. Cognitieve perspectief
 Gedrag wordt bepaald door iemands unieke patroon van waarnemingen,
interpretaties, verwachtingen, overtuigingen en herinneringen
 Oprichter is de psycholoog Wundt
o Hij wilde de elementen van bewuste waarnemingen ontdekken
o Verstandelijke activiteit bestaat uit combinaties elementaire processen
o Introspectie: beschrijven van eigen innerlijke, bewuste ervaringen. Want je
kan niet iemand ander zijn gedachten lezen. Kritiek: te subjetief en
onwetenschappelijk
 Structuralisme (Titchener): elementaire structuren en onderdelen van de geest
 Functionalisme (James): psychologische processen bestuderen vanuit de functie
 Moderne cognitieve perspectief: gedachten en handelingen zijn het resultaat van het
unieke patroon van (interpretaties van) waarnemingen.
o De manier waarop een computer functioneert was inspiratie om mensen zo
te benaderen
3. Behavioristische perspectief
 Studie van gedrag (niet van mentale processen)
 Geen interesse voor gedachten, gevoelens of emoties
 STIMULUS (fysieke stimuli) → BLACK BOX (in de mens, je weet niet wat hier gebeurd en
daar is dus ook geen interesse voor)→ RESPONS (reactie)
 Objectief meten
 Alles is nurture, iedereen word geboren als ongeschreven blad (tabula rasa)
 Alle mensen zijn inwisselbaar, iedereen wordt hetzelfde geboren dus je kan iedereen
m.b.v. opvoeding maken zoals je wil
 Skinner heeft ratten en duiven heel veel trucjes geleerd, hij meende dat je mensen ook
van alles kan aanleren
 Watson liet dieren snuffelen aan baby Little Albert. Aanvankelijk was de baby niet bang
voor dieren maar door klassieke conditionering werd hij wel bang voor dieren claimt
Watson. Mensen worden dus zonder angst geboren. Hij zag geen bezwaar in het
onderzoek, omdat je dit gedrag angst voor dieren ook weer kon afleren.

, 4. Whole-person perspectieven
 3 subtheorien
o Psychodynamische psychologie
 Menselijk functioneren verklaren vanuit onbewuste behoeften,
verlangens, herinneringen en conflicten
 Freud
o Humanistische psychologie
 Nadruk op de mogelijkheden, groei, potentie en vrije wil van de
mens
 Vooral inzicht geven aan mensen om zich te ontwikkelen
 Montessori school: kinderen willen leren
o Psychologie van karaktertrekken en temperament
 Gedrag en persoonlijkheid komen voort uit fundamentele
psychologische kenmerken
 Testleer
 Ons karakter bepaalt min of meer ons hele leven

5. Ontwikkelingsperspectief
 Voorspelbare veranderingen die zich voordoen tijdens de levensloop
 Fysiek ontwikkelen mensen zich ongeveer hetzelfde -> Piaget: ook mentaal
ontwikkelen mensen zich ongeveer hetzelfde

6. Socioculturele perspectief
 Nadruk op het belang van sociale interactie, sociaal leren en een cultureel
perspectief
 Schokkenexperiment van Milgram: mensen luisteren heel erg naar autoriteit
 Groepsdruk heeft heel veel invloed