Samenvatting onderwijsvernieuwing en schoolontwikkeling

ONDERWIJSVERNIEUWING & SCHOOLONTWIKKELNG
INHOUD

Deel 1: probleemstelling, historiek en contextualisering.........................................................................................3
Defnite.................................................................................................................................................................3
Probleemstelling  vragen/aspecten......................................................................................................................4
Historiek onderwjishervorming in Vlaanderen (beknopt)....................................................................................5
reformpedagogiek.............................................................................................................................................5
structuurhervormingen ’70-‘80.........................................................................................................................5
vanaf ’80 efecteve scholen-beweging.............................................................................................................7
Drie belangrijke kerninzichten uit onderzoek.......................................................................................................8
Deel 2: Actoren en hun betekenisgeving (sense-making).......................................................................................13
who i am in how i teach is the message (herhaling ~ kelchtermans).................................................................13
persoonlijk interpretatekader........................................................................................................................14
betrokkenheid & kwetsbaarheid.....................................................................................................................17
refecte...........................................................................................................................................................18
sense-making als perspectef..............................................................................................................................19
uitgangspunten...............................................................................................................................................19
case: invoering nieuwe eindtermen wiskunde (März et al., 2013).................................................................20
kaderanalyse: betekenisgeving als proces en structuur.....................................................................................24
Introducte.......................................................................................................................................................25
Sense-making theorie......................................................................................................................................25
kernideeën kaderanalyse................................................................................................................................28
kaderanalyse analyse in acte..........................................................................................................................29
kaderanalyse: sociaal, discursief en politek...................................................................................................31
zoom in: Coburn 2006.....................................................................................................................................38
case 2: implementate aSO-fche..................................................................................................................41
Deel 3: structuren en hun agency...........................................................................................................................44
ratonale of situering...........................................................................................................................................44
etekenisstructuren en het functoneren van organisates: het perspectef van de neo-insttutonele theorie
.............................................................................................................................................................................47
Neo-insttutonele theorie (NIT)......................................................................................................................47
Structurele posite, functediferentate, sturing en belangen: het micropolitek perspectef..........................56
inspecte & pedagogische begeleiding (kelchtermans, 2007)........................................................................57
bovenschools leiderschap en scholengemeenschappen (piot & kelchtermans, 2015)..................................58
mentor in aanvangsbegeleiding......................................................................................................................64
relatonele structuren: perspectef sociale netwerkanalyse...............................................................................69




1

, Routnes & artefacten.........................................................................................................................................69
Deel 4: interventes en begeleiding.........................................................................................................................73
Het ondersteunen van onderwijsvernieuwing....................................................................................................73
Wie begeleidt onderwijsvernieuwing?...........................................................................................................73
Hoe begeleiden?..............................................................................................................................................74
Problematseren van goede praktjkvoorbeelden..............................................................................................85
Probleemstelling: what’s in a name? Goede praktjkvoorbeelden of voorbeelden van goede praktjk........85
Het fenomeen ontrafeld: hoe werken praktjkvoorbeelden?.........................................................................88
Naar goede praktjkvoorbeelden....................................................................................................................92
esluit: een goed praktjkvoorbeeld...................................................................................................................92




2

,DEEL 1: PRO LEEMSTELLING, HISTORIEK EN CONTEXTUALISERING

DEFINITIE

 Kenmerken (brainstorm):
o Omgaan met…
 Verandering op school
 Leerefectviteit van leerlingen verhogen (resultaten, welzijn)
 Structureren/organisate
 Maatschappelijke veranderingen
 Vb. technologische veranderingen  beamer, Smartboard
 Wat is het verschil tussen maatschappelijke veranderingen en de
wetgeving?
o Het is een wisselwerking!
o Maatschappelijke veranderingen: kinderen van 2,5 jaar kennen het
woord googelen en weten dat ze moeten swipen op een iPad.
Vroeger zeiden en wisten de kinderen dit niet op deze leefijd.
o  MAAR wanneer het Vlaams Parlement bijvoorbeeld het M-
decreet stemt, dan moet de school er mee leren omgaan  het is
van moeten
o Initëren
 = beginnen
 = zeggen ‘we gaan dat doen’
o Implementeren
 = de stap na initëren
 = het doen, het uitvoeren van wat je denkt dat je wil doen of moet doen (vb. M-
decreet)
 Vb. het implementeren van een Smart oard is een implementate van de
doelstelling ‘het integreren van ICT”
  er wordt iets opgelegd, maar hoe het gebeurd is de keuze van de school
 Is een SmartBoard een innovate?
 = afankelijk van wat je er mee doet
 Doel van het smartboard van de ontwikkelaars is dat de leerkrachten op
een innovateve manier lesgeven…
o Evalueren
 Kijken als het werkt en bijsturen of veranderen waar nodig
o Verbeteren
 We gaan niet veranderen om te veranderen, maar we veranderen om te verbeteren

,  Doel van onderwijsvernieuwingen = verbetering
 Waarom is verbeteren een probleem?
 Als je wil verbeteren, heb je reeds een idee van wat beter is
 eter = een keuze van criteria voor waarden en normen die je laat
doorwegen
 Onderwijsvernieuwing
o = het proces van het doelgericht veranderen van onderwijsleerpraktjken of de condites die
de vormgeving ervan bepalen
o Met de bedoeling het onderwijs en/of de opvoeding van de betrokken leerlingen/studenten
te verbeteren

PRO LEEMSTELLING  VRAGEN/ASPECTEN

 Normateve vraag:
o Veranderen of verbeteren (welke basis)?
o Verbetering voor wie? Volgens welk criterium?
 Vb. is het M-decreet beter? Moeten ‘ja’ antwoorden want het parlement heef het
gemaakt en wij hebben gekozen voor dat parlement
 Politeke vraag
o Wie bepaalt wat goed of beter is?
 Het bepalen van goed onderwijs is een kweste van waardenkeuzes en dus altjd
contesteerbaar
o Hoe gaan we dit concreet doen op school?
 Vb. er is maar 1 lif in het gebouw, steken we een nieuwe lifkoker of gebruiken we
een verhuisding
 Createve vraag
o Hoe kunnen we het anders aanpakken?
 Strategische vraag
o Hoe doen we de vernieuwing ingang vinden?
 Vb. we hebben al zo’n goede naam, als deze vernieuwing ingang vindt, dan krijgen
we nog veel meer leerlingen terwijl we al zo hard ons best doen
 Efectviteitsvraag
o Lukt het (beter)?
o Zijn er onbedoelde efecten?
 Vb. we zijn zo efectef dat ze allemaal naar onze school komen, maar dat hebben we
niet gewild
 Verklaringsvraag
o Waardoor wordt het resultaat bepaald?