H1 Vertering
Basisstof 1: Voedingsstoffen
Voedingsmiddelen zijn alle dingen die je eet of drinkt, deze voedingsmiddelen bevatten
voedingsstoffen. Sommige voedingsstoffen dienen als bouwstoffen en andere dienen als
brandstoffen. Bouwstoffen spelen een rol bij de voortgezette assimilatie en bouwstoffen leveren
energie die nodig is bij de dissimilatie.
6 verschillende soorten voedingsstoffen:
1. Eiwitten
2. Koolhydraten
3. Vetten
4. Water
5. Mineralen
6. Vitaminen
Eiwitten (proteïnen)
- Zijn ketens van tientallen tot meer dan duizend aminozuren.
- Dierlijke en plantaardige eiwitten
o Dierlijke eiwitten zitten in vlees, vis, melk, kaas en eieren
o Plantaardige eiwitten zitten in brood, graanproducten, peulvruchten, noten en
paddenstoelen
- Eiwitten worden gesplitst in aminozuren die worden opgenomen in het bloed via het
bloedkomen de aminozuren in de lever en vanuit daar naar alle organen van het lichaam
bij de eiwitsynthese worden de aminozuren weer aan elkaar gekoppeld tot eiwitmoleculen
- 20 verschillende aminozuren 12 aminozuren kunnen volwassenen zelf aanmaken in de
lever door een -NH2 te plaatsen, wordt transaminering genoemd. De andere 8 aminozuren
zijn daarom essentiële aminozuren.
Koolhydraten (sachariden)
- Bestaat uit een of meerdere sachariden
- Koolhydraten voorzien bijna je hele lichaam van energie, overtollige koolhydraten worden
omgezet in vet opgeslagen onder de huid of rondom organen.
- Ze dienen ook al bouwstoffen
- Voedingsvezels zijn koolhydraten die niet kunnen worden verteerd door enzymen van de
mens
Vetten (lipiden)
- Vetmoleculen zijn opgebouwd uit een glycerolmolecuul en 3 vetzuurmoleculen
- Dienen vooral als brandstof maar ook als bouwstof
- Sommige vetten worden ook triglyceriden genoemd
- Verzadigd en onverzadigd vet
o Verzadigd vetzuur alle bindingsplaatsen van de c-atomen bezet door
waterstofatomen (vooral dierlijke vetten)
o Onverzadigd vetzuur tussen c-atomen die niet bezet zijn door waterstofatomen
komt er een dubbele binding (vooral veel plantaardige oliën en vis)
- Een essentiële vetzuur is linolzuur
- Als er te veel vetten binnenkomen worden ze opgeslagen, onder de huid en rond de organen
, Water
- Menselijk lichaam bestaat voor ong. 60% uit water
- Water is een transportmiddel
Mineralen (zouten)
- Mineralen zijn anorganische stoffen
- Je hebt mineralen nodig om de processen in je lichaam goed te laten verlopen
- Sommige mineralen dienen als bouwstoffen, bijv. hard botweefsel, stevigheid aan tandbeen
- Spoorelementen zijn mineralen die je maar in een kleine hoeveelheid nodig hebt,
voorbeelden zijn chroom, fluor, jodium en ijzer
Vitaminen
- Organische stoffen die nodig zijn om processen in je lichaam goed te laten verlopen
- Belangrijke vitaminen zijn; vitamine A, B, C, D en K
- Vitamine-B-complex, een verzamelnaam voor verschillende vitamine b
- Gebrekziekten ontstaan bij gebrek aan bepaalde vitaminen
Basisstof 2: Het verteringstelsel
Spijsverering begint bij je mond en eindigt bij je anus, onderweg worden
voedingsstoffen uit het voedsel opgenomen.
In het darmkanaal vindt de vertering van het voedsel plaats. Grote
organische moleculen worden met behulp van enzymen afgebroken tot
kleine moleculen; de verteringsproducten. Deze moleculen worden
vervolgens opgenomen in het bloed via de cellen van de darmwand.
Tijdens de voortgezette assimilatie kunnen er van deze kleine moleculen
weer grote moleculen gemaakt worden.
Er bevinden zich kringspieren en lengtespieren in het darmkanaal, door
samentrekkingen van deze spieren ontstaat er darmperistaltiek. Het
voedsel wordt zo voortgeduwd, gekneed en goed gemengd met
verteringssappen die verteringklieren afgeven.
De mechanische vertering bestaat uit; het kauwen in het de mond
en het kneden en mengen door de darmperistaltiek
De bewerking van voedsel door enzymen wordt chemische vertering genoemd
Als je wil slikken wordt je neusholte door de huig afgesloten, vervolgens wordt het strottenhoofd
omhoog bewogen en beweegt het strotklepje naar achter waardoor de luchtpijp afgesloten is en het
voedsel zo alleen door de slokdarm kan.
Basisstof 1: Voedingsstoffen
Voedingsmiddelen zijn alle dingen die je eet of drinkt, deze voedingsmiddelen bevatten
voedingsstoffen. Sommige voedingsstoffen dienen als bouwstoffen en andere dienen als
brandstoffen. Bouwstoffen spelen een rol bij de voortgezette assimilatie en bouwstoffen leveren
energie die nodig is bij de dissimilatie.
6 verschillende soorten voedingsstoffen:
1. Eiwitten
2. Koolhydraten
3. Vetten
4. Water
5. Mineralen
6. Vitaminen
Eiwitten (proteïnen)
- Zijn ketens van tientallen tot meer dan duizend aminozuren.
- Dierlijke en plantaardige eiwitten
o Dierlijke eiwitten zitten in vlees, vis, melk, kaas en eieren
o Plantaardige eiwitten zitten in brood, graanproducten, peulvruchten, noten en
paddenstoelen
- Eiwitten worden gesplitst in aminozuren die worden opgenomen in het bloed via het
bloedkomen de aminozuren in de lever en vanuit daar naar alle organen van het lichaam
bij de eiwitsynthese worden de aminozuren weer aan elkaar gekoppeld tot eiwitmoleculen
- 20 verschillende aminozuren 12 aminozuren kunnen volwassenen zelf aanmaken in de
lever door een -NH2 te plaatsen, wordt transaminering genoemd. De andere 8 aminozuren
zijn daarom essentiële aminozuren.
Koolhydraten (sachariden)
- Bestaat uit een of meerdere sachariden
- Koolhydraten voorzien bijna je hele lichaam van energie, overtollige koolhydraten worden
omgezet in vet opgeslagen onder de huid of rondom organen.
- Ze dienen ook al bouwstoffen
- Voedingsvezels zijn koolhydraten die niet kunnen worden verteerd door enzymen van de
mens
Vetten (lipiden)
- Vetmoleculen zijn opgebouwd uit een glycerolmolecuul en 3 vetzuurmoleculen
- Dienen vooral als brandstof maar ook als bouwstof
- Sommige vetten worden ook triglyceriden genoemd
- Verzadigd en onverzadigd vet
o Verzadigd vetzuur alle bindingsplaatsen van de c-atomen bezet door
waterstofatomen (vooral dierlijke vetten)
o Onverzadigd vetzuur tussen c-atomen die niet bezet zijn door waterstofatomen
komt er een dubbele binding (vooral veel plantaardige oliën en vis)
- Een essentiële vetzuur is linolzuur
- Als er te veel vetten binnenkomen worden ze opgeslagen, onder de huid en rond de organen
, Water
- Menselijk lichaam bestaat voor ong. 60% uit water
- Water is een transportmiddel
Mineralen (zouten)
- Mineralen zijn anorganische stoffen
- Je hebt mineralen nodig om de processen in je lichaam goed te laten verlopen
- Sommige mineralen dienen als bouwstoffen, bijv. hard botweefsel, stevigheid aan tandbeen
- Spoorelementen zijn mineralen die je maar in een kleine hoeveelheid nodig hebt,
voorbeelden zijn chroom, fluor, jodium en ijzer
Vitaminen
- Organische stoffen die nodig zijn om processen in je lichaam goed te laten verlopen
- Belangrijke vitaminen zijn; vitamine A, B, C, D en K
- Vitamine-B-complex, een verzamelnaam voor verschillende vitamine b
- Gebrekziekten ontstaan bij gebrek aan bepaalde vitaminen
Basisstof 2: Het verteringstelsel
Spijsverering begint bij je mond en eindigt bij je anus, onderweg worden
voedingsstoffen uit het voedsel opgenomen.
In het darmkanaal vindt de vertering van het voedsel plaats. Grote
organische moleculen worden met behulp van enzymen afgebroken tot
kleine moleculen; de verteringsproducten. Deze moleculen worden
vervolgens opgenomen in het bloed via de cellen van de darmwand.
Tijdens de voortgezette assimilatie kunnen er van deze kleine moleculen
weer grote moleculen gemaakt worden.
Er bevinden zich kringspieren en lengtespieren in het darmkanaal, door
samentrekkingen van deze spieren ontstaat er darmperistaltiek. Het
voedsel wordt zo voortgeduwd, gekneed en goed gemengd met
verteringssappen die verteringklieren afgeven.
De mechanische vertering bestaat uit; het kauwen in het de mond
en het kneden en mengen door de darmperistaltiek
De bewerking van voedsel door enzymen wordt chemische vertering genoemd
Als je wil slikken wordt je neusholte door de huig afgesloten, vervolgens wordt het strottenhoofd
omhoog bewogen en beweegt het strotklepje naar achter waardoor de luchtpijp afgesloten is en het
voedsel zo alleen door de slokdarm kan.
