Geschiedenis samenvatting
Hoofdstuk 4 -Rusland
§4.2 – DE LAATSTE TSAREN:
- Hoe leidden de maatschappelijke verhoudingen in Rusland tot het ontstaan van verschillende
politieke stromingen?
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
Moedertje Rusland zorgde voor voedsel en vadertje Tsaar zorgde met hulp van adel voor bestuur en
orde. In hoge rangen van het leger zaten zonen van de adel waardoor de adel zowel politieke als
militaire macht had. Ruim tachtig procent van de burgers was boer. Als lijfeigenen van de tsaar,
edelen of kloosters bewerkten zij de grond van hun eigenaar. Deel van de grond werd toegewezen
aan de dorpseigenaar= de mir en deze grond werd verdeeld onder boerenfamilies. Maar zij mochten
de oogst niet houden ze moesten dit als belasting betalen aan de grondbezitter. De lijfeigenen waren
rechteloos. De tsaar en de edelen veranderende hier niks aan want dit verzekerde ze van inkomsten
en arbeidskrachten. Er was weinig industrie omdat de lijfeigenen niet de grond van hun eigenaar
mochten verlaten. In de 19e eeuw schafte veel landen slavernij af. Ondanks veel kritiek verbood
Alexander II in 1861 de lijfeigenschap. Maar hij verplichtte de lijfeigenen wel te betalen voor de
vrijheid. Daarvoor moesten ze geld lenen van hun eigenaar en bleven ze toch afhankelijk. Boeren die
zich konden vrijmaken gingen naar de steden om in de nieuw gebouwde fabrieken en mijnen te
werken. Dit werk was vaak nog zwaarder dan op het land. Nog steeds leefde zeventig procent van de
bevolking in armoede en waren gebonden aan de grootgrondbezitters. Het verzet tegen politieke en
maatschappelijke verhoudingen nam toe. Veel mensen wilde verandering vooral de anarchisten. De
mensen met bezit voelde zich bedreigd en lieten de anarchisten oppakken en vermoorden. Als
reactie hierop werd in 1879 de radicale organisatie Volkswil opgericht. Een volkswil terrorist heeft
zelfs in 1881 tsaar Alexander II vermoord. Geheime politie onder leiding van Alexander III pakte de
Volkswil en de anarchisten nog harder aan ze werden verbannen naar West-Europa. De
communisten maakte daar plannen over een revolutie. Communist Vladimir Lenin stelde voor om
beroep revolutionaire de revolutie moesten beginnen andere zouden dan volgen. Andere
communisten waren het hier niet mee eens zij dachten dat de revolutie vanzelf zou beginnen. Groep
van Lenin noemde zichzelf de Bolsjewieken. Groep die het niet met Lenin eens was zijn de
Mensjewieken. Een groot deel van de middenklasse steunde de liberale Constitutioneel-
Democratische partij, die streefde naar een grondwet en een partij, dat zou de macht van de tsaar
beperken. Socialisten eisten betere levensomstandigheden. Anarchisten en communisten pleegden
aanslagen. Liberalen wilde inspraak in het bestuur. In 1905 was er een oorlog met Japan. Alle voedsel
voorraden gingen naar het leger. De honger die er volgde zorgde voor nog meer opstanden. Geogri\
Gapon leidde een demonstratie naar het paleis van Nicolaas II. Ze wilden een brief met de wensen
aan de tsaar aanbieden. Lijfwachten van de tsaar opende het vuur en maakte vele slachtoffers =
bloedige zondag. Golf van verzet volgde en matrozen vermoorde hun leiders en namen de schepen
over, boeren staken het huis van hun landheren in brand en fabrieksarbeiders legde het werk neer.
Samen stichtte ze sovjets= gekozen en zelfstandige arbeidsraden, die bestuursmacht eisen. Om de
rust te herstellen richtte de tsaar de Doema (= parlement) op. Tsaar mocht zelf kiezen wie er mee
mochten doen aan de parlementsverkiezingen en sloot hij politici en partijen die tegen hem waren
uit. Doema had daardoor weinig macht en verschil.
Hoofdstuk 4 -Rusland
§4.2 – DE LAATSTE TSAREN:
- Hoe leidden de maatschappelijke verhoudingen in Rusland tot het ontstaan van verschillende
politieke stromingen?
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
Moedertje Rusland zorgde voor voedsel en vadertje Tsaar zorgde met hulp van adel voor bestuur en
orde. In hoge rangen van het leger zaten zonen van de adel waardoor de adel zowel politieke als
militaire macht had. Ruim tachtig procent van de burgers was boer. Als lijfeigenen van de tsaar,
edelen of kloosters bewerkten zij de grond van hun eigenaar. Deel van de grond werd toegewezen
aan de dorpseigenaar= de mir en deze grond werd verdeeld onder boerenfamilies. Maar zij mochten
de oogst niet houden ze moesten dit als belasting betalen aan de grondbezitter. De lijfeigenen waren
rechteloos. De tsaar en de edelen veranderende hier niks aan want dit verzekerde ze van inkomsten
en arbeidskrachten. Er was weinig industrie omdat de lijfeigenen niet de grond van hun eigenaar
mochten verlaten. In de 19e eeuw schafte veel landen slavernij af. Ondanks veel kritiek verbood
Alexander II in 1861 de lijfeigenschap. Maar hij verplichtte de lijfeigenen wel te betalen voor de
vrijheid. Daarvoor moesten ze geld lenen van hun eigenaar en bleven ze toch afhankelijk. Boeren die
zich konden vrijmaken gingen naar de steden om in de nieuw gebouwde fabrieken en mijnen te
werken. Dit werk was vaak nog zwaarder dan op het land. Nog steeds leefde zeventig procent van de
bevolking in armoede en waren gebonden aan de grootgrondbezitters. Het verzet tegen politieke en
maatschappelijke verhoudingen nam toe. Veel mensen wilde verandering vooral de anarchisten. De
mensen met bezit voelde zich bedreigd en lieten de anarchisten oppakken en vermoorden. Als
reactie hierop werd in 1879 de radicale organisatie Volkswil opgericht. Een volkswil terrorist heeft
zelfs in 1881 tsaar Alexander II vermoord. Geheime politie onder leiding van Alexander III pakte de
Volkswil en de anarchisten nog harder aan ze werden verbannen naar West-Europa. De
communisten maakte daar plannen over een revolutie. Communist Vladimir Lenin stelde voor om
beroep revolutionaire de revolutie moesten beginnen andere zouden dan volgen. Andere
communisten waren het hier niet mee eens zij dachten dat de revolutie vanzelf zou beginnen. Groep
van Lenin noemde zichzelf de Bolsjewieken. Groep die het niet met Lenin eens was zijn de
Mensjewieken. Een groot deel van de middenklasse steunde de liberale Constitutioneel-
Democratische partij, die streefde naar een grondwet en een partij, dat zou de macht van de tsaar
beperken. Socialisten eisten betere levensomstandigheden. Anarchisten en communisten pleegden
aanslagen. Liberalen wilde inspraak in het bestuur. In 1905 was er een oorlog met Japan. Alle voedsel
voorraden gingen naar het leger. De honger die er volgde zorgde voor nog meer opstanden. Geogri\
Gapon leidde een demonstratie naar het paleis van Nicolaas II. Ze wilden een brief met de wensen
aan de tsaar aanbieden. Lijfwachten van de tsaar opende het vuur en maakte vele slachtoffers =
bloedige zondag. Golf van verzet volgde en matrozen vermoorde hun leiders en namen de schepen
over, boeren staken het huis van hun landheren in brand en fabrieksarbeiders legde het werk neer.
Samen stichtte ze sovjets= gekozen en zelfstandige arbeidsraden, die bestuursmacht eisen. Om de
rust te herstellen richtte de tsaar de Doema (= parlement) op. Tsaar mocht zelf kiezen wie er mee
mochten doen aan de parlementsverkiezingen en sloot hij politici en partijen die tegen hem waren
uit. Doema had daardoor weinig macht en verschil.
