AVONTUUR
THEORIE:
Krijgerssamenleving (oudste teksten)
- de held moet onbevreesd zijn
- alles draait om eer en voorrang
- de krijgers waren losgeslagen projectielen
- taakverdeling
- bard, legtimeert de macht van de koning met lofzangen of bespot hem in
gedichten
Ijsland was geisoleerd en bleven in de krijgerssamenleving hangen:
- familieverwantschap
- namen worden uitgelegd
- nothing personal (alles gaat fout al men een eed zweert)
- gaat over het leven, niet over een moraal
Voorhoofse ridderromans (Karelromans)
- heldenmoed
- collectieve ondernemingen (voor het christendom of het rijk)
- eer, trouw, wraak
- bloedig
- held gedreven door wrok, krachtpatser, uit op roem
- vrouwen zijn voorwerpen, zijn overdraagbaar
6de eeuw: Kloosters worden opgericht, kluizenaars gaan samenwonen.
Christelijk sociaal moraal in plaats van krijgerssamenleving.
9e eeuw: Rond 1000 een omslagpunt met de Karolingische Renaissance. Het
hof moet weer Latijn leren praten. De krijgersmaatschappijen zijn aan
het uitsterven.
12de eeuw: De tijd van kruistochten begint, aangevoerd door kloosterorden die
nu ridderorden beginnen te worden. Nu moeten mannen mannelijk
zijn, maar met wel met discipline.
Deze combinatie (krijgers en hoffelijkheid) zorgt het hoofse ethos.
Hoofse ridderromans (Arthurromans):
- Oosters, klassiek
- individueel
- wetten boven geweld
- meer sprookjesachtig
- hoofse liefde; liefdespoezie en Mariolatrie
het bereiken van de onbereikbare liefde
- held is zelfbeheerst, deugzaam, product van een verfijnde wereld
, AVONTUUR
SCHRIJVERS:
Hrafnkels saga – schrijver onbekend
Samenvatting
Einar komt bij Hrafnkel werken als herder. Hrafnkel waarschuwt hem dat hij nooit op
Freyfaxi (zijn paard) mag rijden, anders zal Hrafnkel hem vermoorden. De kudde
slaat op hol en Einar is 30 schapen kwijt. Alle paarden zijn opeens bang behalve
Freyfaxi. Einar besluit om toch op Freyfaxi te gaan rijden. Hrafnkel komt hierachter
omdat Freyfaxi helemaal onder de modder voor zijn deur staat. En hoewel Hrafnkel
het jammer vindt, vermoordt hij Einar. De vader van Einar wilt wraak en wilt
Hrafnkel aanklagen met behulp van zijn zoon Sam. Na wat moeite helpen de broers
Thorkel en Thorgeir hen. De zitting vindt plaats en Hrafnkel wordt vogelvrij
verklaard. Hrafnkel krijgt van Sam een keuze; of gedood worden of verbannen
worden zonder geld en macht. Hrafnkel kiest het ballingschap en begint opnieuw
een boerderij waar het allemaal best aardig gaat.
Kenmerken
Typisch krijgerssamenleving:
- nothing personal
(Hrafnkel legt een eed op af voor zijn geliefde paard waardoor hij Einar moet
vermoorden)
- eer
(Hrafnkel ‘voor mij is het geen eerverlies om door jullie gedood te worden’)
- naamuitleg
(over bijvoorbeeld het Geitendal)
- verwantschap
(vader van Einar, Thorbjorn, wilt wraak en zijn broer helpt mee)
Parsival – de Troyes
Samenvatting
Parsival is onnozel maar leergierig. Hij treedt de bonte ridderwereld binnen. Maar na
een tijdje verliest hij zijn geloof in God. Zo erg zelfs dat hij op Goede Vrijdag met zijn
wapenuitrusting door de woestijn rijdt. Hij komt een groepje mensen tegen die hem
vertellen dat hij kan biechten bij de allerheiligste ‘Heilige Kluizenaar’. Hij vertelt over
zijn bezoek aan de Visserskoning (de graalkoning) en dat hij te knullig was de vraag
“mag ik uit de beker drinken” te bedenken. Hem wordt verteld dat hij zijn geloof is
verloren omdat hij zijn moeder intens verdriet deed toen hij haar voor de
ridderwereld vol geweld verliet dat zijn moeder aan dit verdriet overleed. Parsival
moet elke kerk bezoeken en vindt langzaam zijn geloof weer terug.
THEORIE:
Krijgerssamenleving (oudste teksten)
- de held moet onbevreesd zijn
- alles draait om eer en voorrang
- de krijgers waren losgeslagen projectielen
- taakverdeling
- bard, legtimeert de macht van de koning met lofzangen of bespot hem in
gedichten
Ijsland was geisoleerd en bleven in de krijgerssamenleving hangen:
- familieverwantschap
- namen worden uitgelegd
- nothing personal (alles gaat fout al men een eed zweert)
- gaat over het leven, niet over een moraal
Voorhoofse ridderromans (Karelromans)
- heldenmoed
- collectieve ondernemingen (voor het christendom of het rijk)
- eer, trouw, wraak
- bloedig
- held gedreven door wrok, krachtpatser, uit op roem
- vrouwen zijn voorwerpen, zijn overdraagbaar
6de eeuw: Kloosters worden opgericht, kluizenaars gaan samenwonen.
Christelijk sociaal moraal in plaats van krijgerssamenleving.
9e eeuw: Rond 1000 een omslagpunt met de Karolingische Renaissance. Het
hof moet weer Latijn leren praten. De krijgersmaatschappijen zijn aan
het uitsterven.
12de eeuw: De tijd van kruistochten begint, aangevoerd door kloosterorden die
nu ridderorden beginnen te worden. Nu moeten mannen mannelijk
zijn, maar met wel met discipline.
Deze combinatie (krijgers en hoffelijkheid) zorgt het hoofse ethos.
Hoofse ridderromans (Arthurromans):
- Oosters, klassiek
- individueel
- wetten boven geweld
- meer sprookjesachtig
- hoofse liefde; liefdespoezie en Mariolatrie
het bereiken van de onbereikbare liefde
- held is zelfbeheerst, deugzaam, product van een verfijnde wereld
, AVONTUUR
SCHRIJVERS:
Hrafnkels saga – schrijver onbekend
Samenvatting
Einar komt bij Hrafnkel werken als herder. Hrafnkel waarschuwt hem dat hij nooit op
Freyfaxi (zijn paard) mag rijden, anders zal Hrafnkel hem vermoorden. De kudde
slaat op hol en Einar is 30 schapen kwijt. Alle paarden zijn opeens bang behalve
Freyfaxi. Einar besluit om toch op Freyfaxi te gaan rijden. Hrafnkel komt hierachter
omdat Freyfaxi helemaal onder de modder voor zijn deur staat. En hoewel Hrafnkel
het jammer vindt, vermoordt hij Einar. De vader van Einar wilt wraak en wilt
Hrafnkel aanklagen met behulp van zijn zoon Sam. Na wat moeite helpen de broers
Thorkel en Thorgeir hen. De zitting vindt plaats en Hrafnkel wordt vogelvrij
verklaard. Hrafnkel krijgt van Sam een keuze; of gedood worden of verbannen
worden zonder geld en macht. Hrafnkel kiest het ballingschap en begint opnieuw
een boerderij waar het allemaal best aardig gaat.
Kenmerken
Typisch krijgerssamenleving:
- nothing personal
(Hrafnkel legt een eed op af voor zijn geliefde paard waardoor hij Einar moet
vermoorden)
- eer
(Hrafnkel ‘voor mij is het geen eerverlies om door jullie gedood te worden’)
- naamuitleg
(over bijvoorbeeld het Geitendal)
- verwantschap
(vader van Einar, Thorbjorn, wilt wraak en zijn broer helpt mee)
Parsival – de Troyes
Samenvatting
Parsival is onnozel maar leergierig. Hij treedt de bonte ridderwereld binnen. Maar na
een tijdje verliest hij zijn geloof in God. Zo erg zelfs dat hij op Goede Vrijdag met zijn
wapenuitrusting door de woestijn rijdt. Hij komt een groepje mensen tegen die hem
vertellen dat hij kan biechten bij de allerheiligste ‘Heilige Kluizenaar’. Hij vertelt over
zijn bezoek aan de Visserskoning (de graalkoning) en dat hij te knullig was de vraag
“mag ik uit de beker drinken” te bedenken. Hem wordt verteld dat hij zijn geloof is
verloren omdat hij zijn moeder intens verdriet deed toen hij haar voor de
ridderwereld vol geweld verliet dat zijn moeder aan dit verdriet overleed. Parsival
moet elke kerk bezoeken en vindt langzaam zijn geloof weer terug.
