Samenvatting Bestuursrecht in het Awb-tijdperk

Samenvatninbestuursrecht




Hoofdstuk 1: inleiding tot het bestuursrecht en dit boek


GeschiedenisnvanndenAliemenenWetnBestuursrecht
1963:nWetnBABn(Wetnberoepnadministratevenbeschikkinien)n
1976:nWetnAROBn(Wetnadministratevenrechtspraaknoverheidsbeschikkinien)
1985:nCASEnOFnBENTHEMnv.nTHEnNETHERLANDS
1994:nAwbn(Aliemenenwetnbestuursrecht)

Hetnbestuursrechtnzoritno.a.nvoornonzichtbarenwonderen,ndroienvoetenninndenpolder,nveiliienkabelsninn
denirond,nhyiiënischenziekenhuizen,nonderwijsnvoornminvermoienden,naanrijroutesnvoorn
hulpdienstennennaanslaivrijnconcert-nennstadionbezoek.nDenbasisnisnzorinvoornelkaar.nInndenartkelenn
wordtnvaaknookniesprokennovern‘zori’,nditnzijnndannirondwetelijkenzoriopdrachten.

Publiekrecht
 Betrefndenrechtsverhoudinienntussennoverheidnennrechtssubjectenn(natuurlijken+n
rechtspersonen)nenntussennoverheidsorianennonderlini.
 Dezenrechtsverhoudiniennhebbenneennvertcaalnkarakter:ndenoverheidnheefnimmersneenn
iezaisposite.nDenburier/nbelanihebbendenisnonderieschiktnaanndenoverheid.nDenoverheidnkann
eenzijdiinrechtenntoekennennofnplichtennopleiien.
 Reielsndienhetnaliemeennbelanindirectnofnindirectntotnonderwerpnhebben.

Privaatrecht
 Betrefnrechtsverhoudinienntussennnatuurlijkenpersonennennrechtspersonennonderlini.
Dezenrechtsverhoudiniennhebbenneennhorizontaalnkarakter:npartjennzijnnimmersn(formeel)n
ielijkwaardii.nVoornhetnveranderennvanneennrechtsbetrekkininisnvaakninstemmininvannden
wederpartjnnodii.
 Belaninvanndenindividuelenburiernstaatncentraal.

∞ Staatsrecht:nbestaatnuitnreielsndienziennopndeninstellini,nwerkwijzenennilobalenbevoeidhedenn
vanndenverschillendenorianennvanndenoverheid.nMeernomndenirondreielsnvanndenNederlandsen
staat.

∞ The big three:nisnhetnbestuursrecht,nhetnstrafrechtnennhetnprivaatrechtntezamen.

Watnreieltnhetnbestuursrecht
 Onderwerp:nomianintussennburiersnennbestuursorianennbijnoverheidsbeslissinien.nBestuursrecht
heefnbetrekkininopnrelatesntussenndenoverheidn(bestuursorianen)nennburiersn
(belanihebbenden).n
 Bestuursorianennkunnennzijn:ndenoverheid,nhetnCommissariaatnvoorndenMedianennDen
NederlandschenBank.nHetnbestuurnheefnalsnbijzonderenpositennamelijknmachtnuitoefenen,nhetn
nemennvannjuridischenmaatreielenndienburiersnennrechtspersonennnietnternbeschikkininstaan.
 Belanihebbendennkunnennzijn:nnatuurlijkenpersonenn(buriers),nbedrijven,nstchtniennenn
vereniiinien.

∞ Eenzijdige rechtshandelingen:nhetnbestuurnkannzonderninstemmininvanndenburiernbepalenn
watndenrechtennennplichtennvanndenburiernzijn.nDenbevoeidheidnomneenzijdiin
rechtshandelinienntenkunnennverrichtennieefnhetnbestuurnveelnmacht,nditnomnhetnaliemeenn
belanintenbehartien.

1

,Samenvatninbestuursrecht



Functesnvannbestuursrecht
 Instrumentele functe:ntoekennininvannbevoeidheden,nvormenndenfunctesnvannhetn
bestuursrecht.nGeefndenoverheidndenbevoeidheidn(ofninstrumenten)nomnhetnaliemeennbelaninten
behartiennennzijnnpubliekentaakntenvervullen.nDaarnaastnieefnhetnbestuursrechtndenburier,n
middelennomnhetnbeleidnvannhetnbestuurntenbeïnvloedennennzichndaarteiennteweerntenstellen.
 Normerende functe:nreielsnvoornbevoeidheidsuitoefenini.nProportonaliteitsbeiinsel,neenn
buriernkannzichninndenprocedurenberoepennopnnormennwaarnhetnbestuurnzichnbijndenuitoefeninin
vannzijnnbevoeidheidnaannmoetnhouden.
 Waarborgfuncte:nbeschermininteienndenoverheidn(zienswijze,nbezwaarnennberoepnopnden
bestuursrechter)nHetnbestuursrechtnheefninspraakmoielijkhedennennreieltnwienteiennwelken
overheidsbesluitennmainopkomennbijndenbestuursrechter.

Hoofdlijnennvannhetnbestuursrecht
 Orianisatenvannopenbaarnbestuur;
 Verlenininvannbestuursbevoeidheden;
 Normennvoornbestuursorianen;
 Handhavininnormennvoornburiers;
 Rechtsbeschermini.

Bronnennvannbestuursrecht
1. Wet en regelgeving: wetennennbelanirijkenuitvoerinisbesluitenn(aliemenenmaatreielennvann
bestuur)nwordenniepubliceerdninnhetnStaatsbladn(Stb.)nennministeriëlenreieliniennwordenn
iepubliceerdninndenStaatscourantn(stcrt.).
2. Jurisprudente: nietnalnhetnbestuursrechtnisnvastieleid,nooknzijnnernuitsprakenntenvindennvann
rechters.nOoknwordenndenuitsprakenniepubliceerdninntjdschrifennzoalsndenAdministrateven
beslissinienn(AB)nenninnJurisprudentenBestuursrechtn(JB).
∞ Annotate: inndentjdschrifennstaatnbijndenuitspraakneennannotatenvanneennwetenschappernofn
praktjkjurist.nHierinnliitndenauteurntoenwatnerninndenzaaknisniebeurdnennleitnhijnofnzijnuitnwatnhet
belaninisnvanndenuitspraak.
3. Literatuur: overnbepaaldenbestuursrechtelijkenonderwerpennisnhetnhandiinomninneennhandboeknten
kijken.nWanneernbepaaldenonderwerpennnietnioedntenbeirijpennzijn,nkannerninnbestuursrechtelijken
studieboekennvoorneerstejaarsnwordenniekeken.




2

, Samenvatninbestuursrecht




Hoofdstuk 2: De Algemene wet bestuursrecht en de relate tot bijzonder
bestuursrecht


TotstandkomininAwb
Sindsn1983nverplichtnart.n107,ntweedenlidnGWndenwetieverntotnhetnvaststellennvannaliemenenreiels.n
Dezenbehoefenwasnontstaannalsnievolinvanndensteedsntoenemendenbestuursrechtelijkenvoorschrifenn
opnallerleinterreinennzoalsnhetnmilieunenndensocialenzekerheid.nHetnbestuursrechtnwasnonoverzichtelijkn
iewordenndoorndenhoeveelheidnreielievininenndenirotenonnodiienverschillen.
VoornhetnopstellennvanndendoorndenGrondwetnverplichtniesteldenbestuursrechtelijkenreielsnisneenn
specialencommissienvannbestuursrechtelijkenspecialistenninnhetnlevennieroepen.nOoknwelncommissie-
Scheltemanienoemd,nvoornoemdnnaarnhaarnvoorziter.nInn1982nkwamndencommissienmetneenn
startrapportnenninn1994ntradndenAwbninnwerkini.nDenduurnlijktnlaninmaarndatnisnhetnnietnvoornzo’nnirote
omvanirijkenwetievinisoperate.nDitnomdatnerneenniiiantschenaanpassinisoperatenheefn
plaatsievonden.nNaneennaliemenenreielininvannhetnonderwerpninndenAwb,nmoetndenwetievern
namelijkndenreielsnovernhetzelfdenonderwerpninndenbijzonderenwetenndaarinnlatennvervallen.n

∞ Algemeen bestuursrecht:nomvatnreielsndienvanntoepassininzijnnopnallenterreinennvannhetn
bestuursrecht.nAliemenenWetnBestuursrechtn(Awb),nvoorlopernvanndenWetnAROB.nAwbnreieltn
denprocesreielsndienieldennbijndenbestuursrechternennreielsnoverniebruiknvanntaalnenn
elektronischencommunicate,nmeernoverndenvoorbereidininvannbesluiten.
∞ Bijzonder bestuursrecht:nbevatnreielsndienspeciaalnzijnnopiesteldnvoorndenbijzonderen
iebiedennwaaropnhetnopenbaarnbestuurnactefnis.nMeerninhoudelijkenreielsnvastieleid,ndienden
rechtennennplichtennvannbestuurnennburierninneennconcreetnievalnbepalen.

Geledennormstellini
Hetnkomtnnietnvaaknvoorndatnallenbijzonderennormenndienieldennvoornhetnbestuurnhandelenninnéénnwet
staan.nInndenpraktjknvindtndenbijzonderennormstellininvaaknplaatsnopnverschillendenniveaus;ndenieleden
normstellini.nDitnbetekentndatnallenniveausnvannreielievininmoetennwordennbeziennomneenncompleetn
beeldntenkrijiennvanndenvoorndenconcretenbestuurshandelininieldendenreiels.nBijv.neenndubbelen
ieledennormstellininkannzijnneennministeriëlenreielininennlokalenreielievini.

Redenennvanndenkeuzenvoorneennsysteemnvannieledennormstellini:
 Hetnisnpraktschnonmoielijknomnallesnbijnformelenwetntenreielen;
 Normennmoetennvoortdurendnennsnelnaaniepastnwordennaanndenomstandiiheden;
 Naderenreielievininveritnsomsnveriaandenadministratevenenntechnischendetails;nhetnzounzinloosn
zijnndaarmeenhetnparlementntenbelasten;
 Hetndecentralisatebeiinsel:nbesluitvormininzondichtnmoielijknbijndenburier;
 Hetnisniewenstndatnnormennwordennvastiesteldnnanoverleinen/ofninspraak;ndatnisnbijnformelen
wetievininmoeilijkerntenrealiserenndannbijnnormstellininopneennlaiernniveau;
 Pasninneennconcreetnievalnkannwordennaanieievennhoenmoetnwordenniehandeld;nernzalneenn
individuelenbeslissininienomennmoetennworden.

 Gedelegeerde regelgeving:nreielsnuitneennformelenwetnwordennnadernuitiewerkt.
 Wetsfamilie:nisndenreielievinindienopndezenreielininisniebaseerdn(iedeleieerdenreielievini),nditn
kunnennooknbeleidsreielsnofncirculairesn(reiels)nzijn.




3