Week 4 Zeldzaam wordt zichtbaar
Leerboek kinderverpleegkunde
Hoofdstuk 7 Kinderen met chirurgische ingrepen
7.2 Vormen van chirurgie
Endoscopische chirurgie is een kijkoperatie. Er wordt onderscheid gemaakt tussen
endoscopische chirurgie waarbij geen chirurgische toegang nodig is (denk aan vreemde
voorwerpen verwijderen) en endoscopische chirurgie (laparoscopisch) waarbij dit wel het
geval is. Bij laparoscopische chirurgie wordt de buik gevuld met koolzuurgas. Dit wordt
gedaan omdat hierdoor organen vrij van de buikwand komen, waardoor de chirurg beter
zicht heeft op het te opereren gebied. Door deze vorm van opereren komt er veel druk op de
blaas, deze dient dan ook goed uit ge plast te worden. Indicaties zijn:
- verkrijgen van biopten;
- niet palpabele testes;
- buikpijn van onzekere oorsprong;
- darmobstructie;
- aanleggen van een PEG;
- appendectomie;
- fundoplicatie volgens Nissen;
- opheffen van een pylorushypertrofie.
Conventionele chirurgie is de vorm chirurgie die iedereen kent.
7.3 Verpleegkundige zorg in de preoperatieve fase
Als voorbereiding op een chirurgische ingreep aan de darmen wordt, op indicatie, het kind
gelaxeerd. Ook zal het kind gewassen worden en zal het operatiekleding aantrekken. Ter
voorbereiding op de narcose kunnen pijnstillers en emla-crème worden toegevoegd.
Het kind mag tot 6 uur van te voren alles eten en drinken, tot 4 uur van te voren borstvoeding
krijgen of melkproducten drinken en tot 2 uur van te voren mogen alleen nog heldere
vloeistoffen gedronken worden.
Voor het inleiden van de anesthesie kan gekozen worden voor een kapje of het infuus.
Over het algemeen is de omgevingstemperatuur op een operatiekamer laag. Bovendien is
het kind onder narcose verslapt en zal de basale stofwisseling hierdoor lager. Hierdoor
bestaat er een gevaar voor hypothermie. Tijdens de ingreep worden kinderen op een warmte
matje gelegd.
Gebleken is dat het kind zich door de aanwezigheid van een ouder veiliger en gesterkt voelt,
waardoor de anesthesioloog beter zijn werk kan doen.
7.4 Verpleegkundige zorg in de postoperatieve fase
Na een operatie zijn de volgende aspecten van belang voor de verpleegkundige:
- het dorstgevoel en de onrust die te maken kunnen hebben met een dreigende
dehydratie en de periode dat het kind nuchter was voor de operatie;
- het gevaar van onderkoeling ten gevolge van warmteverlies op de
operatiekamer;
- slikklachten ten gevolge van de irritatie die de tube in de keel heeft veroorzaakt;
- problemen met de ademhaling: een kind kan oppervlakkig ademhalen om de
- kans op pijn te minimaliseren;
- misselijkheid en braken door de narcose, spanning, medicatie of ondervulling;
- pijnklachten door de operatiewond;
- circulatiestoornissen ten gevolge van ondervulling of misschien zelfs door
bloedverlies;
- diureseproblemen ten gevolge van een caudaal block (de blaas geeft geen
signalen dat ze gevuld is);
, - geen gevoel in onderbuik en benen ten gevolge van een caudaal block,
waardoor het kind niet kan staan.
7.5 Dagbehandeling
Omdat er in korte tijd veel gebeurt en er weinig tijd is om te wennen en informatie te geven,
is een goede voorbereiding op een dagopname en op het krijgen van narcose van essentieel
belang.
Narcose bij kinderen
Om het kind veilig onder narcose te laten gaan is het belangrijk om alles over de gezondheid
van het kind te weten, de medicijnen die worden gebruikt en bepaalde aandoeningen die in
de familie voorkomen. Ook is het van belang het kind lichamelijk te onderzoeken. Het is
belangrijk om te weten of het kind ergens allergisch voor is, vaak bloedneuzen heeft, of
wondjes vaak nabloeden en of er tanden loszitten.
Voorlichting voor de narcose kan bijvoorbeeld met een fotoboek.
Voor een operatie komt het kind met de ouders naar het pre-operatieve spreekuur. Tijdens
de opname komt de anesthesioloog langs. Deze bespreekt de narcose en eventuele
problemen met het inbrengen van de beademingsbuis en extra pijnbestrijding.
Een uur voor de operatie wordt premedicatie toegediend. Dit bestaat uit een pleister met
verdovende zalf, midazolon en paracetamol. Baby’s en peuters worden meestal met een
kapje verdoofd. Soms wordt er verdoofd met een prikje of een infuus. Tijdens de ingreep
wordt het kind goed bewaakt.
Bijwerkingen zijn:
- Kinderen zijn niet vaak misselijk na een operatie. Kinderen die last hebben van
wagenziekte, kunnen wel misselijk worden. Ook kinderen die aan hun ogen of oren zijn
geopereerd, kunnen misselijk worden. Uw kind kan medicijnen krijgen tegen de
misselijkheid.
- Al bestaande aandoeningen kunnen door de operatie tijdelijk verergeren. Als dit bij uw kind
wordt verwacht, bespreekt de anesthesioloog dit met u.
- Het duurt enkele dagen voor de laatste anesthesiemiddelen uit het lichaam zijn verdwenen.
Omdat ook de genezing van de wond energie kost, kan uw kind de eerste dagen suf en
slaperig zijn.
- Uw kind kan hees zijn of keelpijn hebben door de beademingsbuis. Dit gaat vanzelf over.
- Bij een lokale verdoving voor pijnbestrijding na de operatie, kan het voorkomen dat de
armen of benen van uw kind tijdelijk wat slapper en gevoelloos zijn. Let daarom op als uw
kind na de operatie weer gaat lopen en pas op met warme voorwerpen.
Anorectale malformaties
Als de anus niet op een normale manier is aangelegd, heeft dit een congenitale anorectale
malformatie. In de 6de tot 8ste week van de zwangerschap ontwikkelen zich het laatste
gedeelte van de oerdarm, de blaas, de endeldarm en de anus. Dit heet het cloaca. Deze
cloaca is door een vlies afgesloten van de buitenwereld. Dit wort vervolgens door een
tussenschot, dat van bovenaf ingroeit, in tweeën gedeeld. Het voorste gedeelte vormt de
urineblaas met de plasbuis, het achterste gedeelte de endeldarm met de anus. Het coacale
membraan breekt door naar de baarmoeder. Bij de anorectale malformatie gaat er iets mis in
de fase dat het tussenschot ingroeit. Gaat er al heel vroeg wat fout, dan blijft er bij jongens
een verbinding van de endeldarm met de urinewegen bestaan; bij meisjes met de
geslachtsorganen in het tussenschot. Er ontstaat geen opening in het achterste gedeelte van
het cloacale membraam, dit is de hoge anorectale malformatie. Gaat er iets mis op een
later tijdstip, dan ontstaat er wel een volledige scheiding van de endeldarm en de
Leerboek kinderverpleegkunde
Hoofdstuk 7 Kinderen met chirurgische ingrepen
7.2 Vormen van chirurgie
Endoscopische chirurgie is een kijkoperatie. Er wordt onderscheid gemaakt tussen
endoscopische chirurgie waarbij geen chirurgische toegang nodig is (denk aan vreemde
voorwerpen verwijderen) en endoscopische chirurgie (laparoscopisch) waarbij dit wel het
geval is. Bij laparoscopische chirurgie wordt de buik gevuld met koolzuurgas. Dit wordt
gedaan omdat hierdoor organen vrij van de buikwand komen, waardoor de chirurg beter
zicht heeft op het te opereren gebied. Door deze vorm van opereren komt er veel druk op de
blaas, deze dient dan ook goed uit ge plast te worden. Indicaties zijn:
- verkrijgen van biopten;
- niet palpabele testes;
- buikpijn van onzekere oorsprong;
- darmobstructie;
- aanleggen van een PEG;
- appendectomie;
- fundoplicatie volgens Nissen;
- opheffen van een pylorushypertrofie.
Conventionele chirurgie is de vorm chirurgie die iedereen kent.
7.3 Verpleegkundige zorg in de preoperatieve fase
Als voorbereiding op een chirurgische ingreep aan de darmen wordt, op indicatie, het kind
gelaxeerd. Ook zal het kind gewassen worden en zal het operatiekleding aantrekken. Ter
voorbereiding op de narcose kunnen pijnstillers en emla-crème worden toegevoegd.
Het kind mag tot 6 uur van te voren alles eten en drinken, tot 4 uur van te voren borstvoeding
krijgen of melkproducten drinken en tot 2 uur van te voren mogen alleen nog heldere
vloeistoffen gedronken worden.
Voor het inleiden van de anesthesie kan gekozen worden voor een kapje of het infuus.
Over het algemeen is de omgevingstemperatuur op een operatiekamer laag. Bovendien is
het kind onder narcose verslapt en zal de basale stofwisseling hierdoor lager. Hierdoor
bestaat er een gevaar voor hypothermie. Tijdens de ingreep worden kinderen op een warmte
matje gelegd.
Gebleken is dat het kind zich door de aanwezigheid van een ouder veiliger en gesterkt voelt,
waardoor de anesthesioloog beter zijn werk kan doen.
7.4 Verpleegkundige zorg in de postoperatieve fase
Na een operatie zijn de volgende aspecten van belang voor de verpleegkundige:
- het dorstgevoel en de onrust die te maken kunnen hebben met een dreigende
dehydratie en de periode dat het kind nuchter was voor de operatie;
- het gevaar van onderkoeling ten gevolge van warmteverlies op de
operatiekamer;
- slikklachten ten gevolge van de irritatie die de tube in de keel heeft veroorzaakt;
- problemen met de ademhaling: een kind kan oppervlakkig ademhalen om de
- kans op pijn te minimaliseren;
- misselijkheid en braken door de narcose, spanning, medicatie of ondervulling;
- pijnklachten door de operatiewond;
- circulatiestoornissen ten gevolge van ondervulling of misschien zelfs door
bloedverlies;
- diureseproblemen ten gevolge van een caudaal block (de blaas geeft geen
signalen dat ze gevuld is);
, - geen gevoel in onderbuik en benen ten gevolge van een caudaal block,
waardoor het kind niet kan staan.
7.5 Dagbehandeling
Omdat er in korte tijd veel gebeurt en er weinig tijd is om te wennen en informatie te geven,
is een goede voorbereiding op een dagopname en op het krijgen van narcose van essentieel
belang.
Narcose bij kinderen
Om het kind veilig onder narcose te laten gaan is het belangrijk om alles over de gezondheid
van het kind te weten, de medicijnen die worden gebruikt en bepaalde aandoeningen die in
de familie voorkomen. Ook is het van belang het kind lichamelijk te onderzoeken. Het is
belangrijk om te weten of het kind ergens allergisch voor is, vaak bloedneuzen heeft, of
wondjes vaak nabloeden en of er tanden loszitten.
Voorlichting voor de narcose kan bijvoorbeeld met een fotoboek.
Voor een operatie komt het kind met de ouders naar het pre-operatieve spreekuur. Tijdens
de opname komt de anesthesioloog langs. Deze bespreekt de narcose en eventuele
problemen met het inbrengen van de beademingsbuis en extra pijnbestrijding.
Een uur voor de operatie wordt premedicatie toegediend. Dit bestaat uit een pleister met
verdovende zalf, midazolon en paracetamol. Baby’s en peuters worden meestal met een
kapje verdoofd. Soms wordt er verdoofd met een prikje of een infuus. Tijdens de ingreep
wordt het kind goed bewaakt.
Bijwerkingen zijn:
- Kinderen zijn niet vaak misselijk na een operatie. Kinderen die last hebben van
wagenziekte, kunnen wel misselijk worden. Ook kinderen die aan hun ogen of oren zijn
geopereerd, kunnen misselijk worden. Uw kind kan medicijnen krijgen tegen de
misselijkheid.
- Al bestaande aandoeningen kunnen door de operatie tijdelijk verergeren. Als dit bij uw kind
wordt verwacht, bespreekt de anesthesioloog dit met u.
- Het duurt enkele dagen voor de laatste anesthesiemiddelen uit het lichaam zijn verdwenen.
Omdat ook de genezing van de wond energie kost, kan uw kind de eerste dagen suf en
slaperig zijn.
- Uw kind kan hees zijn of keelpijn hebben door de beademingsbuis. Dit gaat vanzelf over.
- Bij een lokale verdoving voor pijnbestrijding na de operatie, kan het voorkomen dat de
armen of benen van uw kind tijdelijk wat slapper en gevoelloos zijn. Let daarom op als uw
kind na de operatie weer gaat lopen en pas op met warme voorwerpen.
Anorectale malformaties
Als de anus niet op een normale manier is aangelegd, heeft dit een congenitale anorectale
malformatie. In de 6de tot 8ste week van de zwangerschap ontwikkelen zich het laatste
gedeelte van de oerdarm, de blaas, de endeldarm en de anus. Dit heet het cloaca. Deze
cloaca is door een vlies afgesloten van de buitenwereld. Dit wort vervolgens door een
tussenschot, dat van bovenaf ingroeit, in tweeën gedeeld. Het voorste gedeelte vormt de
urineblaas met de plasbuis, het achterste gedeelte de endeldarm met de anus. Het coacale
membraan breekt door naar de baarmoeder. Bij de anorectale malformatie gaat er iets mis in
de fase dat het tussenschot ingroeit. Gaat er al heel vroeg wat fout, dan blijft er bij jongens
een verbinding van de endeldarm met de urinewegen bestaan; bij meisjes met de
geslachtsorganen in het tussenschot. Er ontstaat geen opening in het achterste gedeelte van
het cloacale membraam, dit is de hoge anorectale malformatie. Gaat er iets mis op een
later tijdstip, dan ontstaat er wel een volledige scheiding van de endeldarm en de
